ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രുക്മി അഹങ്കാരപൂർവ്വം, ഭഗവാന്റെ മഹത്വം മനസ്സിലാക്കാതെ, തന്റെ ഏക രഥം കയറി ഗോവിന്ദനെ നേരിട്ട് വെല്ലുവിളിച്ചു. “നിർത്തൂ, നീയൊരു യദുകുലപതകാ, നിന്നെ ഞാൻ തോൽപ്പിക്കും!” എന്ന് വിളിച്ചു. തന്റെ ശക്തമായ വില്ലെടുത്ത്, രുക്മി ശ്രീകൃഷ്ണനിൽ മൂന്ന് അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു. “നിന്റെ അഹങ്കാരം ഇന്ന് ഞാൻ തകർക്കും; നീ എന്റെ സഹോദരിയെ മോഷ്ടിച്ച് യജ്ഞാവശിഷ്ടം കൊള്ളുന്ന ഒറ്റയാനായ ശൃഗാളനുപോലെയാണ്. കപടനായ യുദ്ധക്കാരാ, എവിടേക്കാണ് നീ പോകുന്നത്?” എന്ന് രുക്മി കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു. “നീ എന്റെ അമ്പുകളിൽ വീണു മരിക്കുന്നതുവരെ ആ യുവതിയെ വിട്ടു വിടുക,” എന്ന് രുക്മി പറഞ്ഞു. ഇതു കേട്ട കൃഷ്ണൻ സ്മിതപൂർവ്വം രുക്മിയുടെ വില്ല് പൊട്ടിച്ചുകളഞ്ഞു, ആറു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് രുക്മിയെ വെട്ടി. തുടർന്ന്, നാലു കുതിരകളെ എട്ട് അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, രഥചാരിയെ രണ്ട് അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, പതാകയെ മൂന്ന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ വെട്ടി. രുക്മി മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത് അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കൃഷ്ണനെ വെട്ടി. അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട അച്യുതൻ വീണ്ടും രുക്മിയുടെ വില്ല് തകർത്തു. രുക്മി വീണ്ടും മറ്റൊരു ആയുധം എടുത്തപ്പോൾ, അവയും കൃഷ്ണൻ തകർത്തു. വില്ല്, ഗദ, ശൂല, കെട്ടിയിതായുധം, കുന്തം, തോമരം—രുക്മി എടുക്കുന്ന ആയുധമെല്ലാം ഹരിയാവശ്യത്തിൽ തകർത്തു. അതിനുശേഷം രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ച്, ക്രോധത്താൽ കത്തുന്ന രുക്മി കൃഷ്ണനെ കൊല്ലാൻ ഓടി. അഗ്നിയിൽ ചാടുന്ന ഇലയാനുപോലെ രുക്മി ഭയങ്കരമായി മുന്നോട്ട് വന്നപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് രുക്മിയുടെ വാൾ, കാവൽ എന്നിവ തകർത്തു. കൃഷ്ണൻ തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള വാൾ എടുത്ത് രുക്മിയെ കൊല്ലാൻ തയ്യാറായി. അപ്പോൾ ഭർത്താവിന്റെ കൈയിൽ സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെടുമെന്ന് കണ്ട രുക്മിണി ഭയര്രഭിതയായി ഭർത്താവിന്റെ കാലിൽ വീണു, വേദനയോടെ പറഞ്ഞു: “യോഗേശ്വരാ, അപ്രമേയനേ, ദേവദേവാ, ലോകനാഥാ, നീ എന്റെ സഹോദരനെ കൊല്ലരുതേ, മഹാബാഹുവേ, മംഗളനേ!” ഭയത്താൽ വിറയച്ച്, ദുഃഖത്തിൽ മുഖം ഉണങ്ങി, ഭയംകൊണ്ട് കണ്ഠം മുട്ടി, സ്വർണ്ണഹാരമൊഴിഞ്ഞ അവൾ കൃഷ്ണന്റെ കാലിൽ പിടിച്ചു. അവളുടെ ദയനീയാവസ്ഥ കണ്ട് കൃഷ്ണൻ ഹൃദയത്തിൽ ദയയോടെ രുക്മിയെ കൊല്ലുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞു. എന്നാൽ, രുക്മിയെ ഒരു വസ്ത്രത്തിൽ കെട്ടി, തലയും താടിയും മുറിച്ച് അവനെ വികൃതനാക്കി. അതേസമയം, യദുക്കുലവീരന്മാർ ശത്രുസേനയെ പുഷ്പസരസ്സിൽ കയറുന്ന ആനകളെപ്പോലെ തകർത്തു. ശ്രീകൃഷ്ണനോട് സമീപിച്ച യദുക്കുലവീരന്മാർ രുക്മിയെ അപ്രതീക്ഷിതാവസ്ഥയിൽ, മരണമസന്നനായി കണ്ടു. അവനെ കെട്ടിയിരിപ്പുണ്ടെന്നു കണ്ട അനുകമ്പയുള്ള സങ്കർഷണൻ രുക്മിയെ മോചിപ്പിച്ചു, കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “നീ ചെയ്തത് യുക്തിയില്ലാത്തതും, നമുക്ക് അപമാനകരവുമാണ്; സുഹൃത്തിനെ വാൾകൊണ്ടും, തലയും താടിയും മുറിച്ചും വികൃതനാക്കുന്നതും കൊലപ്പെടുത്തുന്നതും ശരിയല്ല. ഈ ധർമ്മപത്നി സഹോദരന്റെ അവസ്ഥയാൽ നമ്മെ കുറ്റംചൊല്ലാതിരിക്കട്ടെ; കാരണം, ആരുമല്ല, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർമഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും. ബന്ധുവിനെ കൊല്ലുന്നത് വലിയ പാപമാണ്; അവൻ തന്റെ കർമ്മഫലത്തിൽ തന്നെ നശിച്ചാൽ, വീണ്ടും കൊല്ലുന്നതിൽ ഉദ്ദേശം ഇല്ല. ഈ നിയമം ക്ഷത്രിയർക്കായി പ്രജാപതികളാൽ സ്ഥാപിതമാണ്—even സഹോദരൻ സഹോദരനെ കൊല്ലാം, അതിലും ഭയങ്കരമൊന്നുമില്ല. രാജ്യം, ഭൂമി, ധനം, സ്ത്രീകൾ, അഹങ്കാരം, അധികാരം—ഇവയ്ക്കുവേണ്ടി അഹങ്കാരത്തിൽ അന്ധരായവർ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളേയും നശിപ്പിക്കും. കൃഷ്ണാ, നീ എല്ലാവരോടും കഠിനമാണ്, ദുഷ്ടഹൃദയന്മാരോടും; സ്നേഹിതർക്കു നല്ലതായതു എല്ലാവർക്കും നല്ലതാണെന്നു നീ കരുതുന്നു, അവരെ അജ്ഞന്മാരായി കണക്കാക്കുന്നു. മായയുടെ ദൈവശക്തിയാൽ മനുഷ്യരിൽ മോഹം ഉളവാകുന്നു; ശരീരത്തിൽ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയാത്തവർ ചിലരെ സ്നേഹിതരായും, ചിലരെ ശത്രുക്കളായും, ചിലരെ ഉദാസീനരായും കാണുന്നു. ശരീരധാരികളിൽ പരമാത്മാവ് ഒരുത്തനേ; ഭേദം ഇല്ല, പക്ഷേ മോഹിതന്മാർ ഭേദം കാണുന്നു—പ്രകാശം, ആകാശം വിഭജിച്ചുപോലെ. ഈ ശരീരം, ആരംഭവും അവസാനും ഉള്ളത്, പ്രകൃതിപ്രാണഗുണങ്ങൾ ചേർന്നത്, അജ്ഞാനത്തിൽ ആത്മാവിൽ നിർമ്മിതം; അതാണ് ജീവനെ സാംസാരികതയിൽ ചുറ്റിച്ചിരിപ്പിക്കുന്നത്. ആത്മാവിന് യാതൊരു ബന്ധവും വേർപാടുമില്ല; ഈ ബന്ധം അനുഭവം പോലെ മാത്രം—സൂര്യനും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന രൂപങ്ങളും പോലെയാണ്. ജനനം മുതലായ മാറ്റങ്ങൾ ശരീരത്തിനാണ്, ആത്മാവിന് ഒരിക്കലും ഇല്ല—ചന്ദ്രന്റെ കലകൾ ചന്ദ്രനെ ബാധിക്കാത്തതുപോലെയും, ഗ്രഹണം ചന്ദ്രനെ ബാധിക്കാത്തതുപോലെയും. സ്വപ്നത്തിൽ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെയും, അവയവസ്തുതയില്ലെങ്കിലും ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെയും, അജ്ഞാനികൾ സാംസാരികതയിൽ അസ്തിവ്യവസ്ഥയെ യാഥാർത്ഥ്യമെന്നു കരുതുന്നു. അതുകൊണ്ട്, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച ദുഃഖം നീക്കുക; ആത്മവിദ്യയാൽ സ്വരൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കുക, കാന്തിസ്മിതേ!” ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്റെ ഉപദേശമനുസരിച്ച്, രാമപത്നിയായ രുക്മിണി ഭയം വിട്ട് മനസ്സിനെ സമാധാനിപ്പിച്ചു. രുക്മിയുടെ ജീവശക്തിയും പ്രഭയും നശിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ വികൃത രൂപവും അഹങ്കാരവും ഓർത്തു. പിന്നീട്, തന്റെ വാസത്തിനായി ബോജകറ്റ എന്ന മഹാനഗരം സ്ഥാപിച്ചു; കൃഷ്ണനെ ശാപിക്കാനോ, സഹോദരിയെ തടയാനോ വീണ്ടും ശ്രമിച്ചില്ല. “കുണ്ഡിനയിൽ ഞാൻ കടക്കില്ല” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, ഭഗവാനെയും ഭീഷ്മകപുത്രിയെയും മറ്റ് രാജാക്കളെയും തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ അവിടെ തന്നെ രുക്മി ഉഗ്രകോപത്തോടെ തുടര്ന്നു. ശ്രേഷ്ഠനായ കുരുവംശജ, കൃഷ്ണൻ രുക്മിണിയെ യഥാവിധി നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി വിവാഹം കഴിച്ചു. യദുനഗരത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും കൃഷ്ണഭക്തർ മഹോത്സവം നടത്തി. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ആഹ്ലാദത്തോടെ, ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച കുന്തലങ്ങളോടെ, ദമ്പതികൾക്കായി സമ്മാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. വൃഷ്ണികളുടെ നഗരം ഇന്ദ്രധ്വജങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; അത്ഭുതകരമായ പുഷ്പഹാരങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, രത്നതോരണങ്ങൾ, എല്ലാ കവാടങ്ങളിലും പൂർണ്ണകുംഭങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് മനോഹരമായി ദ്യുതിമാൻ ആയിരുന്നു. നഗരവീഥികൾ സുഗന്ധമുള്ള മദിരാജലങ്ങൾ കൊണ്ടു തളിച്ചിരുന്നതു; കവാടങ്ങളിൽ പ്രിയരാജാക്കന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന ആനകൾ നിലകൊണ്ടു; വാഴയും പനയും നിരത്തിയിരുന്നതു നഗരത്തെ അലങ്കരിച്ചു. കുരുക്കൾ, സൃഞ്ജയർ, കൈകേയർ, വിദർഭർ, യദുക്കൾ, കുന്തികൾ—എല്ലാവരും അവിടെ ഉല്ലാസത്തോടെ കൂട്ടായ്മയിൽ പങ്കെടുത്ത് സന്തോഷിച്ചു. രുക്മിണി ഹരണത്തിന്റെ കഥ രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരികളും ഒരിടത്തും കേട്ടപ്പോൾ അത്ഭുതം നിറഞ്ഞു. ദ്വാരകയിൽ കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും രാമനും ചേർന്ന് വന്നപ്പോൾ, നഗരവാസികൾക്ക് അതിയായ സന്തോഷം ഉണ്ടായി. ശുകമുനി പറഞ്ഞു: വാസുദേവന്റെ അംശമായിരുന്ന കാമദേവൻ, മുമ്പ് രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടവൻ, വീണ്ടും ശരീരധാരണത്തിനായി അതേ രൂപത്തിൽ ജനിച്ചു. വൈദർഭിയായ രുക്മിണിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, കൃഷ്ണശക്തി ഉൾക്കൊണ്ടവൻ, പ്രദ്യുമ്നനെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി, പിതാവിനേക്കാൾ കുറവില്ലാത്തവനായി ലോകത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടു.