ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രുക്മി, തന്റെ സഹോദരിയായ രുക്മിണിയെ കൃഷ്ണൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് കൊണ്ടുപോയതിൽ അത്യന്തം കോപഭരിതനായി, “ഇന്ന് ഞാൻ എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ ദുഷ്ടനായ ഗോവിന്ദന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കും. അവൻ എന്റെ സഹോദരിയെ ബലമായി കൊണ്ടുപോയവനാണ്,” എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം അറിയാതിരുന്ന രുക്മി, ഒരേ രഥത്തിൽ കൃഷ്ണനെ നേരിട്ട് ആഹ്വാനിച്ചു: “നില്ക്ക്! നില്ക്ക്!” എന്നുപറഞ്ഞു. തന്റെ ശക്തമായ വില്ലെടുത്ത്, രുക്മി കൃഷ്ണനെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു. “യദു വംശത്തെ അപമാനമായവനേ, ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക,” എന്നും പറഞ്ഞു. “നീ യജ്ഞത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭോജ്യങ്ങൾ കവർന്നുകൊണ്ടുപോകുന്ന കാക്കപോലെ എന്റെ സഹോദരിയെ തട്ടിയെടുത്ത് എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കും, നീ ചതിയുള്ള യുദ്ധക്കാരനാണ്!” എന്നും രുക്മി വിളിച്ചു. “എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നീ എന്നെ വീഴ്ത്തുന്നതുവരെ, ആ പെൺകുട്ടിയെ വിട്ടുകൊടുക്കണം!” എന്നുപറഞ്ഞ രുക്മിയെ കൃഷ്ണൻ ചിരിച്ച്, രുക്മിയുടെ വില്ല് തകർത്തു; പിന്നെ രുക്മിയെ ആറു അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെടിവച്ചു. കൃഷ്ണൻ നാലു കുതിരകളെ എട്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ടും, രഥശാലിയെ രണ്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ടും, പതാകയെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വെടിവച്ചു. രുക്മി മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, കൃഷ്ണനെ അഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേദനിപ്പിച്ചു. അമ്പുകളുടെ ഈ മഴയിൽ അച്യുതൻ രുക്മിയുടെ വില്ല് തകർത്തു; വീണ്ടും രുക്മി മറ്റൊരു വില്ലെടുത്തപ്പോൾ, അതും ഹരി തകർത്തു. രുക്മി എടുത്ത എല്ലാ ആയുധങ്ങളും—ഗദ, ശൂല, ത്രിശൂല, കവചം, വാളും, ജാവലിനും, തോമരയും—ഹരി ഒട്ടുമുട്ടി തകർത്തു. രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയ രുക്മി, വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത് കൃഷ്ണനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് കോപത്തോടെ മുന്നോട്ട് ഓടിയപ്പോൾ, അഗ്നിയിലേയ്ക്ക് പറക്കുന്ന ഒരു കീടംപോലെ ആയിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് രുക്മിയുടെ വാളും കവചവും തകർത്തു; പിന്നെ താൻ തനിക്കു വാൾ എടുത്ത്, രുക്മിയെ കൊല്ലാൻ തയ്യാറായി. ഭർത്താവ് തന്റെ സഹോദരനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും, ഭയഭരിതയായി രുക്മിണി കൃഷ്ണന്റെ കാലിൽ വീണു, ദുഃഖത്തിൽ പ്രഭാഷിച്ചു: “യോഗേശ്വരനായ സ്വാമിയേ, അളവറ്റവനേ, ദേവതകളുടെ ദേവനേ, ലോകനാഥനേ, എന്റെ സഹോദരനെ കൊല്ലരുതേ, മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണാ, സദ്ഗുണങ്ങളേകിയവനേ!” ഭയത്താൽ നടുങ്ങി, ദുഃഖത്തിൽ മുഖം ഉണങ്ങിയ, ശബ്ദം മുടങ്ങിപ്പോയ, സ്വർണ്ണമാല ഉരുണ്ടുപോയ അവൾ കൃഷ്ണന്റെ കാലിൽ പിടിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, ദയാലുവായതുകൊണ്ട്, രുക്മിയെ കൊല്ലാൻ ഉപേക്ഷിച്ചു. ആ ദുഷ്ടനായ രുക്മിയെ ഒരു വസ്ത്രത്തിൽ കെട്ടി, തലയും ദാഡിയും മുറിച്ചുകടഞ്ഞ്, കൃഷ്ണൻ അവനെ ഭ്രഷ്ടനാക്കി. യദു വീരന്മാർ ശത്രു സൈന്യത്തെ കുയിരം തകർക്കുന്ന ആനപോലെ പരാജയപ്പെടുത്തി. കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ചവർ, രുക്മിയെ ആ നിലയിൽ, മരണം സമീപിച്ചവനായി കണ്ടു. കെട്ടിയിരുന്നത് കണ്ടു, ദയാലുവായ ശങ്കർഷണൻ അവനെ മോചിപ്പിച്ച്, കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “കൃഷ്ണാ, നീ ചെയ്തതിൽ ലജ്ജയും അപമാനവും ഉണ്ട്; ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ തലയും ദാഡിയും മുറിച്ചുകടക്കൽ, ഭ്രഷ്ടനാക്കൽ, കൊല്ലൽ—all these are improper.” “ഈ സദ്വൃത്തയുള്ള സ്ത്രീ, തന്റെ സഹോദരന്റെ ഭ്രഷ്ടതയിൽ ഞങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തരുതേ; കാരണം, സുഖവും ദുഃഖവും മറ്റാരും നൽകുന്നില്ല—ആളുകൾ തങ്ങളുടെ തന്നെ പ്രവർത്തനഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.” “സഹോദരനെ കൊല്ലുന്നത് വലിയ പാപമാണ്; ഒരുതവണ താൻ തന്നെ നശിച്ചവനാണെങ്കിൽ, വീണ്ടും കൊല്ലേണ്ടതില്ല.” “ക്ഷത്രിയർക്കുള്ള നിയമം, പ്രജാപതിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം—even a brother may kill another, അതിലും ഭയാനകമായത് ഒന്നുമില്ല.” “രാജ്യം, ഭൂമി, സമ്പത്ത്, സ്ത്രീകൾ, അഹങ്കാരം, അധികാരം—ഇതിന്റെ പേരിൽ അഹങ്കാരത്തിൽ blinded, അവർ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു.” “കൃഷ്ണാ, നീ എല്ലാവരോടും കഠിനമായ വിധി കാണിക്കുന്നു, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവരോടും; സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് നല്ലത് തന്നെയാണ് എല്ലാവർക്കും നല്ലതെന്ന് നീ കരുതുന്നു, അവർ അജ്ഞാനികൾ എന്ന് കരുതി.” “ദൈവത്തിന്റെ മായയാൽ, മനുഷ്യർക്കിടയിൽ മോഹം ഉണ്ടാകുന്നു; ശരീരത്തിൽ അഹംഭാവം കൊണ്ടുള്ളവർ ചിലരെ സുഹൃത്ത്, ചിലരെ ശത്രു, ചിലരെ ഉദാസീനൻ എന്ന് കാണുന്നു.” “എല്ലാ ജീവരാശികൾക്കും ഒരേ പരമാത്മാവാണ്; അതു പലതാണെന്നു അജ്ഞാനികൾ കരുതുന്നു—വെളിച്ചം, ആകാശം വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ.” “ഈ ശരീരം, ആരംഭവും അവസാനവും ഉള്ളത്, പദാർഥം, ജീവൻ, ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ളത്; അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, അതാണ് ജീവനെ ലോകത്തിൽ ചുറ്റിച്ചിരിപ്പിക്കുന്നത്.” “പരമാത്മാവിന്, മറ്റൊരാളുമായി യോജനം അല്ലെങ്കിൽ വേര്‍പാട് ഇല്ല; അവയവങ്ങൾ കാണുന്ന ബന്ധം, സൂര്യനും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന രൂപങ്ങളും പോലെയാണ്.” “ജനനം, മാറ്റങ്ങൾ—all these belong to the body, never to the Self; ചന്ദ്രന്റെ കലകൾ ചന്ദ്രനെ ബാധിക്കുന്നില്ല, ഗ്രഹണം ചന്ദ്രനെ സത്യത്തിൽ ബാധിക്കുന്നില്ല.” “സ്വപ്നത്തിൽ, ഒരാൾ തനെയും വസ്തുക്കളെയും അനുഭവിക്കുന്നു; അവ യഥാർത്ഥമല്ലെങ്കിലും ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; അങ്ങനെ, അജ്ഞാനികൾ യഥാർത്ഥമല്ലാത്ത ലോകത്തിൽ യഥാർത്ഥം എന്നു കരുതി പ്രവേശിക്കുന്നു.” “അതിനാൽ, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിയുന്ന ദുഃഖം നീക്കുക; അതാണ് ആത്മാവിനെ ഉണങ്ങുകയും ഭ്രമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്; സത്യജ്ഞാനത്തിലൂടെ, നിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ സ്ഥിരത നേടുക, സ്മിതമായവളേ.” ശങ്കർഷണൻ പറഞ്ഞതും, രുക്മിണി ഭർത്താവിന്റെ ഉപദേശത്തിൽ ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സ് സമാധാനിപ്പിച്ചു. രുക്മിയുടെ ജീവൻ അറ്റത്തേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, ശക്തിയും തേജസും നശിച്ചപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ ഭ്രഷ്ടതയും, വ്യർത്ഥമായ അഹങ്കാരവും ഓർത്തു. തന്റെ താമസത്തിനായി 'ഭോജകട' എന്ന വലിയ നഗരത്തെ സ്ഥാപിച്ചു; കൃഷ്ണനെ ആക്രമിക്കുകയോ, തന്റെ സഹോദരിയെ തടയുകയോ ചെയ്തില്ല. “ഞാൻ കുന്ദിന നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കില്ല,” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, ഭീഷ്മകന്റെ പുത്രിയും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും ചേർന്ന് കൃഷ്ണനാൽ പരാജയപ്പെട്ടതിൽ, രുക്മി കോപത്തിൽ അവിടെ തന്നെ തുടരുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, രുക്മിണിയെ യഥാവിധി ചടങ്ങുകൾക്കനുസരിച്ച് നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവളെ വിവാഹം ചെയ്തു. യദു നഗരത്തിലെ എല്ലാ വീടുകളിലും, കൃഷ്ണനിൽ മാത്രം ഭക്തി പുലർത്തുന്നവർ വലിയ ഉത്സവം നടത്തി. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും, മനോഹരമായ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കാതുകണ്ടികൾ ധരിച്ചവരും, നവദമ്പതികൾക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു; ഇരുവരും മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നതു. ഇന്ദ്രന്റെ പതാകകൾ, അത്ഭുതകരമായ പൂക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഗേറ്റുകളും, എല്ലാ വാതിലുകളിലും ശുഭമായ ഒരുക്കങ്ങൾ—നിറഞ്ഞ പാത്രങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപങ്ങൾ—യദു നഗരത്തെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. പുതുവാസ്ത്രം ധരിച്ച നഗരത്തിലെ വഴികൾ സുഗന്ധവും മദകരമായ ദ്രവ്യങ്ങളാലും തളിച്ചിരിക്കുന്നു; വാതിലുകളിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ആനകൾ നിലകൊണ്ടു; കല്ല്, പാന, വാഴപ്പന എന്നിവയുടെ വരികൾ നഗരത്തെ അലങ്കരിച്ചു. കുരു, ശ്രുഞ്ചയ, കൈകേയ, വിദർഭ, യദു, കുന്തി—all these clans സന്തോഷത്തോടെ ചേർന്ന്, ആവേശത്തിൽ നഗരത്തിൽ ചുറ്റി. രുക്മിണിയുടെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിന്റെ കഥ എവിടെയും പാടിയപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരികളും അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ദ്വാരകയിൽ, കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും രാമനും ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നതും, നഗരവാസികൾ വലിയ സന്തോഷത്തിൽ മുങ്ങി. ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: കാമദേവൻ, വാസുദേവന്റെ അംശമായവൻ, മുമ്പ് രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടവൻ, വീണ്ടും ശരീരധാരണം ചെയ്യുന്നതിനായി അതേ രൂപത്തിൽ ജനിച്ചു.