ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വിദർഭരാജാവ് ബീشمകന്റെ ആലോചനാപരമായ മനസ്സിൽ നിന്നു, കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളുമായി എത്തിയപ്പോൾ, അവർക്കായി അത്യന്തം ഭംഗിയാർന്ന ഒരു വാസസ്ഥലം ഒരുക്കി, യഥായുക്തമായ ആദരവോടെ അവരെ സ്വീകരിച്ചു. അതുപോലെ, അവിടെ എത്തിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെ അവരുടെ വീര്യവും പ്രായവും ശക്തിയും സമ്പത്തും അനുസരിച്ച്, അവരവർക്കു ഇഷ്ടമായ വസ്തുക്കൾ നൽകി ബഹുമാനിച്ചു. കൃഷ്ണൻ നഗരത്തിൽ എത്തിയെന്നറിഞ്ഞു, വിദർഭനഗരവാസികൾ മുഴുവൻ കൃഷ്ണന്റെ കമലമുഖം കണ്ട് ആനന്ദത്താൽ കണ്ണുകൾ കൈകൊണ്ട് മൂടി നിൽക്കുകയായിരുന്നു. എല്ലാവരും ഒരുമതിയിൽ ചിന്തിച്ചു: "രുക്മിണി മാത്രമാണ് കൃഷ്ണന്റെ യോജ്യയായ ഭാര്യ; കൃഷ്ണനും, ദോഷരഹിതനായവൻ, ബീശ്മകന്റെ പുത്രിക്ക് യോജ്യനായ ഭർത്താവാണ്." ഇവിടെയുള്ളവരുടെ ചെറിയ നല്ല പ്രവർത്തികൾകൊണ്ട് തന്നെ ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവ് പ്രസന്നനായി; അച്യുതൻ, വിദർഭരാജകുമാരിയുടെ കൈ സ്വീകരിക്കണമെന്നാണവരുടെ ആഗ്രഹം. പ്രേമത്തിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ, രാജകുമാരി അകത്തുള്ള ഗൃഹത്തിൽ നിന്നു ഭവാനിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകാൻ സൈനികരാൽ കാവലിട്ട് പുറപ്പെട്ടു. ഭവാനിയുടെ സ്നിഗ്ധപാദങ്ങൾ കണ്ട് വന്ദനം ചെയ്യാനായി, അവൾ പദചാരിയായി നടന്നു; നടന്ന് പോകുമ്പോൾ മുഴുവൻ മനസ്സും മുകുന്ദന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ ആലോചിച്ചു. അവളുടെ അമ്മമാരും സുഹൃത്തുക്കളും ചുറ്റി, ധീരനായ രാജസൈനികർ കാവലായി, ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി നിന്നപ്പോൾ, മൃദംഗം, ശംഖം, താളം, തുര്യങ്ങൾ, മദ്ദളം എന്നിവയുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങി. ആയിരക്കണക്കിന് ഭംഗിയാർന്ന സ്ത്രീകൾ പൂവുകളും സുഗന്ധവസ്തുക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും പുരോഹിതർക്കായി കൊണ്ടുവന്നു. ഗായകരും സംഗീതജ്ഞരും ഭഗവതിയെ വാഴ്ത്തി പാടിക്കൊണ്ടു രാജകുമാരിയെ ചുറ്റി, ചാരിത്രികന്മാരും വംശാവലിക്കാരും സ്തുതികളുമായി കൂടെ നിന്നു. അവൾ ദേവിയുടെ ആലയം പ്രവേശിച്ച്, പാദങ്ങളും കൈകളും കഴുകി, മനസ്സിൽ ശാന്തതയോടെ അംബികയുടെ സന്നിധിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പ്രായപൂർത്തിയായ ബ്രാഹ്മണഭാര്യമാർ ഭവാനിയോടൊപ്പം ഭവപത്നിയായ സമൃദ്ധിയുള്ള ദേവിയെ ആരാധിച്ചു. "അംബികേ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ; എന്റെ ഭർത്താവായി കൃഷ്ണൻ തന്നെ ലഭിക്കട്ടെ; ദയവായി പ്രസന്നയാവൂ," എന്നായിരുന്നു അവളുടെ പ്രാർത്ഥന. സുഗന്ധവസ്തുക്കളും, അക്ഷതയും, ധൂപവും, വസ്ത്രങ്ങളും, പൂമാലകളും, ആഭരണങ്ങളും, വിഭിന്ന ഭോജനവും, വിളക്കുകളുടെ നിരകളും ഒരുക്കി, ബ്രാഹ്മണഭാര്യമാർ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം ഉപ്പും അപ്പം, വെറ്റില, മാല, പഴം, കരിമ്പ് എന്നിവയും അർപ്പിച്ചു. അവരവരുടെ പ്രസാദം നൽകി, അനുഗ്രഹങ്ങൾ ചൊല്ലി, രാജകുമാരി അതു വിനയത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു. ശാന്തമായിരുന്ന വ്രതം അവസാനിപ്പിച്ചു, അവൾ ഭവാനിയുടെ ആലയം വിട്ടു, ദാസിയെ കൈപിടിച്ച്, മുത്തുമണിവളയങ്ങൾ അണിഞ്ഞ കൈയിൽ തിളക്കം പരത്തിക്കൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു. സുലക്ഷണമായ അവളുടെ ദേഹവും മുഖവും കുന്തലങ്ങളാൽ മറഞ്ഞ കണ്ണുകളും, കരിമ്പോലുള്ള വണ്ണവും, മുത്തുമണിയാലങ്കരിച്ച ഇടപ്പട്ടയും, ഉന്നതസ്ഥനങ്ങളും ചേർന്ന്, ദേവതകളുടെ മായയെപ്പോലെ മനോഹരമായി അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വിളറിയ പുഞ്ചിരിയോടെ, ബിംബഫലത്തുല്യമായ ചുണ്ടുകളും, മല്ലികാപൂവുപോലുള്ള പല്ലുകളും, ഹംസയുടെ നടപ്പുപോലുള്ള സുന്ദരമായ നടപ്പും, മഞ്ഞുകാലിന്റെ ശബ്ദംപോലുള്ള പാദശബ്ദവും അവളെ അലങ്കരിച്ചു. അവളെ കണ്ട രാജവീരന്മാർ, അവളുടെ ഭംഗിയിലും ലാളിത്യത്തിലും വീര്യത്തിലും ആകൃഷ്ടരായി, കാമത്താൽ ഉന്മാദരായി, ആയുധങ്ങൾ കൈവിടുകയും, അവളെ നോക്കി സ്മിതവദനവും ലജ്ജയുള്ള കൺചിമ്മലും കണ്ടു മനസ്സും നഷ്ടപ്പെട്ടു. ആ മഹാരാണിമാരും രാജാക്കന്മാരും ആകർഷിതരായി, ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും കുതിരകളിലും ഇരുന്നു, അവളെ കാണുമ്പോൾ അക്ഷമാവസ്ഥയിലായി നിലംപതിച്ചു. ആ രാജകുമാരി ഭഗവാന്റെ ദർശനത്തിനായി പതിയെ നടന്നു, തന്റെ കമലപാദങ്ങൾ നീട്ടി, ഹരിയുടെ ദിശയിലേക്കു നോക്കി. ഇടതു കൈവിരലുകൾ കൊണ്ട് മുടി മാറ്റി, ലജ്ജയോടെ ചുറ്റും വന്ന രാജാക്കന്മാരെ നോക്കി, അച്യുതനെ കണ്ടു; രഥത്തിൽ കയറുന്ന സമയത്ത്, കൃഷ്ണൻ അവളെ എതിരാളികളുടെ കൺമുന്നിൽ പിടിച്ചു. ഗരുഡചിഹ്നമുള്ള രഥത്തിൽ അവളെ ഇരുത്തി, മാധവൻ രാജാക്കന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് അവളെ എടുത്തു, ബാലരാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, സിംഹം ചെള്ളികളെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പിടിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ, അവിടെ നിന്ന് പതിയെ പുറപ്പെട്ടു. തോൽവിയും അപമാനവും സഹിക്കാനാവാതെ, പ്രത്യേകിച്ച് ജരാസന്ധനും കൂട്ടരും, "ഹാ, നമുക്ക് അപമാനം! ആയുധധാരികളായ ഞങ്ങളെ ഗോപപുത്രന്മാർ തള്ളിക്കളഞ്ഞു; സിംഹം മറ്റുമൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മാൻ പിടിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ!" എന്നു വിളിച്ചു. ഇതുകൊണ്ട്, എല്ലാവരും അത്യന്തം ക്രുദ്ധരായി, തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളിൽ കയറി, ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്, സൈന്യങ്ങളുമായി കൃഷ്ണനെ പിന്തുടർന്നു. അവരെ വരുന്നതു കണ്ട യാദവസൈന്യത്തിന്റെ നായകർ വില്ലുകൾ കുരുകി, അഗ്നിപർവ്വതം പോലെ മുന്നിൽ നിന്നു. ആയുധപ്രവീണരായ അവർ കുതിരകളിലും ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും നിന്ന് അമ്പുകളുടെ മഴപൊഴിഞ്ഞു. ഭർത്താവിന്റെ സൈന്യം അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മൂടപ്പെടുന്നത് കണ്ടു, സുന്ദരിയായ രാജകുമാരി ഭയവും ലജ്ജയും നിറഞ്ഞ കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് കൃഷ്ണനെ നോക്കി. കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: "കമലനേത്രേ, ഭയപ്പെടേണ്ട; ഈ ശത്രുസൈന്യം നിന്റെ തന്നെ ബന്ധുക്കൾ നശിപ്പിക്കും." അവരുടെ വീര്യം സഹിക്കാനാവാതെ, ഗദ, സംകർഷണൻ, മറ്റ് വീരന്മാർ ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കുതിരകളെയും ആനകളെയും രഥങ്ങളെയും തല്ലി വീഴ്ത്തി. വില, കിരീടം, പഗ്ഡി എന്നിവ അണിഞ്ഞിരുന്ന രഥസാരഥികൾ, കുതിരസവാരികൾ, ആനയാനികൾ എന്നിവരുടെ തലകൾ ആയിരക്കണക്കിന് നിലംപതിച്ചു. ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ച കൈകളും, ആനകളും, കുതിരകളും, കാളകളും, കഴുതകളും, മനുഷ്യരുടെ തലകളും എല്ലാം നിലം വീണു. വിജയത്തിനായി യത്നിച്ച വൃഷ്ണികൾ അവരുടെ സൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ജരാസന്ധനെ മുന്നിൽ നിർത്തി രാജാക്കന്മാർ പിൻവാങ്ങി. അവർ, ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെട്ടവനുപോലെ വിഷാദത്തിൽ മുങ്ങിയ ശിശുപാലനോടു സമീപിച്ചു; അവന്റെ പ്രഭയും ഉത്സാഹവും ക്ഷയിച്ചു, വായ് വരണ്ട അവസ്ഥയിൽ. അവനോട് അവർ പറഞ്ഞു: "മനുഷ്യരിൽ ആരും സ്ഥിരമായ സന്തോഷമോ ദുഃഖമോ കാണാറില്ല; അതിനാൽ ഈ ദുഃഖം ഉപേക്ഷിക്കണം. ഒരു കഠപുതളി ജാദൂക്കാരന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകം ഭഗവാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് സന്തോഷവും ദുഃഖവും അനുഭവിക്കുന്നത്." "പതിനേഴു ദിവസം ഞാൻ ശൗരിയോട് യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു; പതിനെട്ടാം ദിവസം ഇരുപത്തിമൂന്ന് അക്ഷൗഹിണി സൈന്യത്തോടെ ജയിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ലോകം കാലവും വിധിയും അനുസരിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നു അറിഞ്ഞു ഞാൻ ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കുകയോ സന്തോഷിക്കുകയോ ഇല്ല. ഇപ്പോഴും, കൃഷ്ണന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള യാദവന്മാർ ഞങ്ങളെ തന്ത്രിപരമായോർത്തു തോൽപ്പിച്ചു. ഇപ്പോൾ ശത്രുക്കൾക്ക് ജയമായിരിക്കുന്നു; കാരണം, കാലം തന്റെ വഴിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; നമുക്ക് അനുകൂലമായാൽ നമുക്കും ജയം ലഭിക്കും." ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും വിജയത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു; യാദവസൈന്യം ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ചു, രാജാക്കന്മാർ പിന്മാറി, ദൈവികമായ ആ സംഗമം ലോകത്തിന് ആനന്ദം പകർന്നു.