ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ധർമ്മാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വസ്ത്രങ്ങൾ, വെള്ളരിക്കയും ശർക്കരയും കലർത്തിയ എള്ളും, പശുക്കളും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്തു. ഈ വിധത്തിൽ, ചേദിരാജാവായ ദമഘോഷൻ തന്റെ പുത്രന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനായി മന്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർക്ക് ആശ്രയിച്ച് എല്ലാ അനുയോജ്യമായ കാര്യങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു. മദം പകർന്ന ആനകൾ, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങൾ, അനേകം പടയാളികളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ സൈന്യം എന്നിവയുമായി അദ്ദേഹം കുഞ്ഞിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. വിദർഭരാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ച് ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ ഒരുക്കിയിരുന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ പാർപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ ശാൽവൻ, ജരാസന്ധൻ, ദന്തവക്രൻ, വിദുരഥൻ എന്നിവരും ചേദി, പൗണ്ഡ്രരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് സഹായി രാജാക്കന്മാരും അവിടെ എത്തി. കൃഷ്ണനും രാമനും എങ്കിൽ ഇവർക്ക് ശത്രുക്കളായ ഈ രാജാക്കന്മാർ, ചേദിപുത്രനായി രാജകുമാരിയെ നേടാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ, യദുക്കൾക്കൊപ്പം കൃഷ്ണൻ വരുമെങ്കിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങി ചേർന്നിരുന്നു. എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും, തങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ സൈന്യങ്ങളുമായി, കൃഷ്ണനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ചവണ്ണം ഒന്നിച്ചു. ഇതൊക്കെ ശത്രുരാജാക്കന്മാർ ഒരുക്കുന്നതായി കേട്ട രാമൻ, സംഘർഷം ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കയിൽ, കൃഷ്ണൻ ഏകാന്തമായി രാജകുമാരിയെ നേടാൻ പോയതായി അറിഞ്ഞു. സഹോദരനോടുള്ള അതിയായ സ്‌നേഹത്താൽ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, പടയാളികൾ എന്നിവയുമായി വലിയ സൈന്യവുമായി രാമൻ ഉടൻ കുഞ്ഞിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. ഭീഷ്മകന്റെ രാജകുമാരി, ഉജ്ജ്വലമായ രൂപം, ഹരിയുടെ വരവിനായി ആഗ്രഹിച്ചു കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വരവിന്റെ യാതൊരു സൂചനയും കാണാതെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു ചിന്തിച്ചു: "എന്റെ വിവാഹത്തിന് മൂന്ന് രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞു, ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്തവളായിട്ടും, കമലനയനായവൻ വരുന്നില്ല, കാരണം എനിക്ക് അറിയില്ല. എന്റെ സന്ദേശം കൊണ്ടുപോയ ബ്രാഹ്മണനും ഇന്നുവരെ മടങ്ങിയെത്തിയില്ല." "എന്നിൽ എന്തെങ്കിലും ദോഷം കണ്ടിട്ടാവാം, പാപരഹിതനായ അവൻ എന്റെ കൈ പിടിക്കാൻ വിചാരിച്ചിട്ടും ഇപ്പോൾ മടിക്കുന്നു. എന്റെ ഭാഗ്യം ദുഃഖകരമാണ്; സ്രഷ്ടാവ് എനിക്ക് അനുകൂലമല്ല, മഹാദേവനും ഗൗരിയും രുദ്രാണിയും ഗിരിജയും സതിയും എനിക്ക് ദയയില്ല." ഇങ്ങനെ, മനസ്സിൽ ഗോവിന്ദനെ ഓർത്ത്, സമയം ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, കണ്ണുനീരോടെ അവളെ കണ്ണടച്ചു. അവൾ ഗോവിന്ദന്റെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ പ്രസാദം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അവളുടെ ഇടത്തുടി, കൈ, കണ്ണ് എന്നിവ നടുങ്ങി. അപ്പോൾ തന്നെ കൃഷ്ണന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ആ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണൻ അകത്തുള്ള മുറികളിൽ നടന്നു രാജകുമാരിയെ കണ്ടു. സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തും സമാധാനചിത്തത്തോടും കൂടി അവളവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ചിരിയോടെ അവനെ ചോദ്യം ചെയ്തു. ബ്രാഹ്മണൻ യദുകുലതിലകനായ കൃഷ്ണൻ എത്തിയതായി അവളെ അറിയിച്ചു; സ്വയംവരത്തെക്കുറിച്ച് കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞ സത്യം അവളെ അറിയിച്ചു. കൃഷ്ണൻ എത്തിയതായി അറിഞ്ഞ രാജകുമാരി, ഹൃദയം സന്തോഷം നിറഞ്ഞവളായി, ബ്രാഹ്മണന്റെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കിയില്ല; കാരണം, അവൻ മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പ്രിയങ്കരനായിരുന്നു. രാമനും കൃഷ്ണനും എത്തിയതായി കേട്ട്, തന്റെ മകളുടെ വിവാഹം കണ്ടു സന്തോഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഭീഷ്മകൻ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ മുഴക്കിച്ചു, യഥോചിതമായി ആദരങ്ങൾ നൽകി അവരെ വരവേറ്റു. തേൻ, പാൽ, ശുദ്ധവസ്ത്രങ്ങൾ, ആഗ്രഹിച്ച ദാനങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവന്നു, യഥാവിധി അവരെ പൂജിച്ചു. ജ്ഞാനിയായ രാജാവ്, ഇരുവർക്കും അവരുടെ സൈന്യങ്ങൾക്കും അനുയായികൾക്കും ഭംഗിയായി ഒരുക്കിയ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഒരുക്കി, യോഗ്യമായ സത്കാരങ്ങൾ നൽകി. സമാഹിതരായ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും അവരുടെ വീര്യത്തിനും പ്രായത്തിനും ശക്തിക്കും സമ്പത്തിനും അനുസരിച്ച് എല്ലാ ആഗ്രഹിച്ച ദാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ആദരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ എത്തിയതായി അറിഞ്ഞു, വിദ്യർഭനഗരിലെ ജനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്നു, കമലനയനായ കൃഷ്ണന്റെ മുഖം കൺമുന്നിൽ കൈകൂപ്പി ആസ്വദിച്ചു. "രുക്മിണി മാത്രമേ കൃഷ്ണന്റെ യോജ്യമായ ഭാര്യയാകുവാൻ യോഗ്യയുള്ളു; കൃഷ്ണനും, പാപരഹിതനായവൻ, ഭീഷ്മകന്റെ മകളുടെ യോജ്യനായ ഭർത്താവാണ്," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. "നാം ചെയ്തിട്ടുള്ള ചെറിയ സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലമായി ലോകത്രയസ്രഷ്ടാവ് പ്രസന്നനായി; അച്യുതൻ, വിദ്യർഭരാജകുമാരിയുടെ കൈ സ്വീകരിക്കണമേ." പ്രേമബന്ധത്തിൽ ബന്ധിതരായി ജനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, രാജകുമാരി അകത്തു മുറികളിൽ നിന്ന് ഭദ്രരക്ഷിതയായി അംബികാദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഭവാനിയുടെ സുന്ദരമായ പാദങ്ങൾ ദർശിക്കാൻ കാൽനടയായി പുറപ്പെട്ട അവൾ, നടന്നു പോകുമ്പോൾ മുഴുവൻ മുകുന്ദന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ചിന്തിച്ചു. അവളുടെ അമ്മമാർക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ചുറ്റും, കാവൽക്കാരായ ധീരനായ രാജസൈനികർ കവർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങൾ കയ്യിൽ എടുത്ത് കാവലിരിക്കുന്നു; ഇടയിൽ മൃദംഗം, ശംഖം, താളം, തുരയ, ദമരു എന്നിവ മുഴങ്ങുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ഉത്തമസ്ത്രീയർ അലങ്കാരപൂണിതരായി, അർപ്പണങ്ങൾ, ഹാരങ്ങൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ പുരോഹിതർക്കായി കൊണ്ടുവന്നു. ഗായകരും വാദ്യകലാകാരും, ഗാനം പാടിയും സ്തുതിയും പറഞ്ഞും രാജകുമാരിയെ ചുറ്റി; ചാരിത്ര്യവൃത്താന്തങ്ങൾ പറയുന്നവർ, വംശാവലികർ, ദൂതന്മാർ എന്നിവരും അവളോടൊപ്പം. ദേവിയുടെ ആലയം എത്തി, കാൽ കൈ കഴുകി, ശുദ്ധവും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ അവൾ അംബികയുടെ സന്നിധിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പ്രായമുള്ള, ജ്ഞാനമുള്ള ബ്രാഹ്മണഭാര്യമാർ ഭവാനിയോടൊപ്പം, ഐശ്വര്യശാലിനിയായ ഭവഭാര്യയായ അംബികയെ പൂജിച്ചു. "അംബികേ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ഭദ്രമായവളേ, നിന്റെ സ്വന്തം പുത്രന്മാരോടുകൂടി; എന്റെ ഭർത്താവായി കൃഷ്ണൻ ലഭിക്കണമേ, ദയവായി പ്രസന്നയാകണം," എന്ന് അവൾ പ്രാർത്ഥിച്ചു. സുഗന്ധികൾ, അക്ഷത, ധൂപം, വസ്ത്രം, പൂവ്, ആഭരണം, വിവിധ ഭോജ്യങ്ങൾ, നിരത്തിയ വിളക്കുകൾ എന്നിവ കൊണ്ടു ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയർ ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം അവളെ പൂജിച്ചു; ഉപ്പും അപ്പം, വറ്റൽപ്പാനയും മാലയും പഴവും കരിമ്പും അർപ്പിച്ചു. അവളെ അനുഗ്രഹിച്ച് അവർക്കു ശേഷിച്ച പ്രസാദം രാജകുമാരി സ്വീകരിച്ചു, അവർക്കു നമസ്കരിച്ചു. ശാന്തമായ വ്രതം അവസാനിപ്പിച്ച്, അംബികയുടെ ആലയം വിട്ട്, ദാസിയെ കൈപിടിച്ച്, മുത്തുമോതിരം അണിഞ്ഞ കൈയിൽ, അവൾ പുറപ്പെട്ടു. സുന്ദരമായ അരയും അലങ്കാരിതമായ കാതലങ്കാരവും, കറുത്ത നിറവും, കിടക്കിൽ മുത്തുമാലകളുമുള്ള കമരഭാഗവും, ഉന്നതസ്തനങ്ങളും, കുനിഞ്ഞ കേശങ്ങളാൽ മറഞ്ഞ കാഴ്ചകളും—അവളെ ദേവതകളുടെ മോഹിനിയായ, അചഞ്ചലമായ മായയെന്നപോലെ ആകർഷകയാക്കി. നിർമ്മലമായ പുഞ്ചിരിയും, ബിംബഫലത്തിൻറെ പോലെ ചുവന്ന അധരവും, മല്ലികപ്പൂവിൻറെ പോലെ പല്ലുകളും, ഹംസയുടെ നടപ്പുപോലെയുള്ള സുന്ദരമായ നടയും, മണിമണികൾ മുഴങ്ങുന്ന അണികൾക്കൊപ്പമുള്ള മൃദുസ്വനവും അവളെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.