ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ചേദി രാജാവ് തന്റെ കുലചര്യാനുസൃതമായി പിതൃകൾക്കും ദേവതകൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും യഥാവിധി പൂജ നടത്തി, അവരെ ആചാരപ്രകാരം ഭക്ഷിപ്പിച്ചു, ശുഭപ്രദമായ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിച്ചു. അതിനുശേഷം, ശുദ്ധജലത്തിൽ കുളിച്ചുതീർത്ത, ആനന്ദകരമായ ആ കന്യകയെ ഉത്സവത്തിന് അനുയോജ്യമായ വസ്ത്രങ്ങളിലും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളിലും അലങ്കരിച്ചു. ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സാമവേദം, ഋഗ്വേദം, യജുര്‍വേദം തുടങ്ങിയവയിൽനിന്ന് മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി വധുവിനായി രക്ഷാകർമങ്ങൾ നടത്തി; അതർവ്വവേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മുഖ്യപുരോഹിതൻ ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ ശമിപ്പാൻ ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. വൈദികാചാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ള രാജാവ് സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വസ്ത്രങ്ങൾ, ഏലും വെള്ളരിയും ചേർത്ത തിലം, പശുക്കൾ എന്നിവ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ, ചേദി രാജാവ് ദമഘോഷൻ, തന്റെ പുത്രന്റെ ഭാഗ്യത്തിനായി മന്ത്രജ്ഞരായ വിദഗ്ധരെ ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു. മദംപോലെയുള്ള ആനകളുമാണ്, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളുമാണ്, കുതിരകളും പടയാളികളും നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യത്തോടുകൂടി അദ്ദേഹം കുന്ദിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. വിദർഭരാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചു, ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു, ഒരുക്കിയിരുന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ സന്തോഷത്തോടെ പാർപ്പിച്ചു. അവിടെ ശാൽവൻ, ജരാസന്ധൻ, ദന്തവക്രൻ, വിദുരഥൻ, ചേദി, പൊണ്ട്ര രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് സഖാക്കൾ കൂടി എത്തി. കൃഷ്ണനും രാമനും ശത്രുക്കളായ ഇവർ ചേദി രാജകുമാരന്റെ വേണ്ടി വധുവിനെ നേടാൻ നിർബന്ധിതരായി, യദുക്കളോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ വന്നു വധുവിനെ കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിച്ചാൽ പോരാടാൻ തയ്യാറായി ഒത്തുചേർന്നു. സമസ്ത രാജാക്കളും അവരുടെ മുഴുവൻ സൈന്യവും, രഥങ്ങളുമൊക്കെയും കൂട്ടി, കൃഷ്ണനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ചവരായി ഒത്തുചേർന്നു. ഇതെല്ലാം കേട്ട രാമൻ, കലഹം ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഭയന്ന്, കൃഷ്ണൻ ഒരാളായി തന്നെ വധുവിനെ കൊണ്ടുപോകാൻ പോയെന്നു അറിഞ്ഞു. സഹോദരനോടുള്ള അനുരാഗം കൊണ്ട്, രാമൻ വേഗത്തിൽ ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, പടയാളികൾ എന്നിവയുമായി കുന്ദിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. ഭിഷ്മകന്റെ പുത്രി, മനോഹരമായ രൂപവും ഉന്നത വംശവുമുള്ളവൾ, ഹരിയുടെ വരവിനായി ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വരവിന്റെ സൂചനയൊന്നും കാണാതെ ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഓർത്തു. “അയ്യോ, എന്റെ കല്യാണം കഴിഞ്ഞ് മൂന്നു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞു; ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്തവളായിട്ടും കമലനയനായവൻ വരുന്നില്ല; കാരണം എനിക്കറിയില്ല. എന്റെ സന്ദേശം കൊണ്ടുപോയ ബ്രാഹ്മണനും ഇന്നുവരെ തിരികെ വന്നിട്ടില്ല,” എന്ന് അവൾ ദുഃഖത്തോടെ വിചാരിച്ചു. “എന്നിൽ എന്തെങ്കിലും ദോഷം കണ്ടിട്ടാകാം അതു തന്നെ ദോഷമില്ലാത്തവൻ എന്റെ കൈ പിടിക്കാൻ മടിക്കുന്നതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. എന്റെ ഭാഗ്യം ദയനീയമാണ്; സ്രഷ്ടാവ് എനിക്കനുകൂലമല്ല, മഹാദേവനും ഗൗരിയും രുദ്രാണിയും ഗിരിജയും സതിയും എനിക്കു ദയയില്ല.” ഇങ്ങനെ, മനസ്സിൽ ഗോവിന്ദനെ ഓർത്തുകൊണ്ട്, സമയം വിശകലനം ചെയ്ത്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ അവൾ കണ്ണുകൾ അടച്ചു. ഗോവിന്ദന്റെ വരവിനായി കാത്തുനിൽക്കുന്ന വധുവിന്റെ ഇടത് തൂന്തും കൈയും കണ്ണും, ശുഭപ്രദമായ വാക്കുകൾക്കു പ്രസിദ്ധമായ അവയവങ്ങൾ, അപ്രത്യക്ഷമായി വിറെച്ചു തുടങ്ങി. അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണൻ അകത്തുള്ള മുറികളിൽ സഞ്ചരിച്ച് കന്യകയെ കണ്ടു. അവളവനെ സന്തോഷപൂർവം, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ കണ്ടു; ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായതിനാൽ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവനെ ചോദ്യം ചെയ്തു. ബ്രാഹ്മണൻ യദു വംശജനായ കൃഷ്ണൻ എത്തിയതായി അവളെ അറിയിച്ചു; സ്വയംവരത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ സത്യമുള്ള വാക്കുകളും അവളെ അറിയിച്ചു. കൃഷ്ണൻ എത്തിയെന്നറിഞ്ഞ വിദർഭ രാജകുമാരി, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ, ബ്രാഹ്മണനിൽ മറ്റൊരു വിധത്തിൽ സ്നേഹം കൊണ്ടു, അവനെ നേരെ നോക്കിയില്ല. ഇതേ സമയം, രാമനും കൃഷ്ണനും അവരുടെ വരവറിഞ്ഞ്, പുത്രിയുടെ കല്യാണം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്, യഥോചിത ആദരവോടെ എത്തി. അവർക്ക് തേൻ, പാൽ, ശുദ്ധവസ്ത്രങ്ങൾ, ആഗ്രഹിച്ച സമ്മാനങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് യഥാവിധി പൂജയും സ്വീകരണവും നടത്തി. അവർക്കും അവരുടെ സൈന്യത്തിനും അനുയായികൾക്കും ഭംഗിയായി ഒരുക്കിയ വാസസ്ഥലവും ഒരുക്കി, യഥായോഗ്യം ആദരവു നൽകി. അവിടെ എത്തിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെ അവരുടെ വീര്യത്തിനും പ്രായത്തിനും ധനസമ്പത്തിനും അനുസരിച്ച് എല്ലാ ആഗ്രഹിച്ച വസ്തുക്കളാലും ആദരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ എത്തിയെന്നറിഞ്ഞ്, വിദ്യർഭ നഗരിലെ ജനങ്ങൾ കൈകൾ കണ്ണിനു ചേർത്ത് കൃഷ്ണന്റെ കമലമുഖം ആസ്വദിച്ചു. “രുക്മിണി മാത്രമാണ് കൃഷ്ണന്റെ യോജ്യമായ ഭാര്യ; കൃഷ്ണനും ദോഷരഹിതനായി ഭിഷ്മകന്റെ പുത്രിക്ക് യോജ്യൻ തന്നെയാണ്,” എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. “ഞങ്ങൾ ചെയ്ത ചെറിയ സത്കർമ്മം കൊണ്ടു തന്നെ ലോകത്രയ സ്രഷ്ടാവ് പ്രസന്നനായി; അച്യുതൻ വിദ്യർഭരാജകുമാരിയുടെ കൈ സ്വീകരിക്കട്ടെ,” എന്ന് അവർ പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഇങ്ങനെ, പ്രണയബന്ധത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടവരായി നഗരവാസികൾ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, കന്യക അകത്തുനിന്ന് അംബികയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകാൻ സൈനികരാൽ സംരക്ഷിതയായി പുറപ്പെട്ടു. ഭവാനിയുടെ സുന്ദരമായ പാദങ്ങൾ കാണാൻ കാൽനടയായി പോകുമ്പോൾ, അവൾ മുകുന്ദന്റെ കമലപാദങ്ങൾ മനസ്സിൽ പൂർണ്ണമായി ധ്യാനിച്ചു. അമ്മമാരും സുഹൃത്തുക്കളും ചുറ്റിപ്പറ്റി, ധീരനായ രാജാസൈനികർ കവർച്ചയും ആയുധങ്ങളും ഉയർത്തി കാവൽ നിന്നു; മൃദംഗം, ശംഖം, താളം, കാഹളം, ദമറു എന്നിവ മുഴങ്ങി. ആയിരക്കണക്കിന് ഉന്നതവംശജ സ്ത്രീകൾ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച്, വൈവിധ്യമാർന്ന ഭോജനങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ പുരോഹിതർക്കു കൊണ്ടുവന്നു. ഗായകരും സംഗീതജ്ഞരുമായവർ പാടിയും സ്തുതിച്ചും വധുവിനെ ചുറ്റി നിന്നു; ചാരിത്രികർ, വംശാവലികർ, ദൂതന്മാർ എന്നിവർ ചേർന്നു. ദേവിയുടെ ആലയത്തിൽ എത്തിയവൾ, കൈകാലുകൾ കഴുകി, ശുദ്ധിയും സമാധാനവും നേടി അംബികയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. പ്രായമായ, വിജ്ഞാനമുള്ള ബ്രാഹ്മണഭാര്യമാർ ഭവാനിയോടൊപ്പം ഭവന്റെ ഭാര്യയായ, ഐശ്വര്യശാലിയായ അംബികയെ ആരാധിച്ചു. “അംബികേ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ശുഭപ്രദയുമായ നീ, നിന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം; കൃഷ്ണൻ എന്നെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിക്കട്ടെ; ദയവായി പ്രസന്നയാകൂ,” എന്ന് അവൾ പ്രാർത്ഥിച്ചു. സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, അക്ഷത, ധൂപം, വസ്ത്രം, പുഷ്പമാല, ആഭരണങ്ങൾ, വിഭവങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, വിളക്കുകളുടെ നിര—ഇവയൊക്കെയും അർപ്പിച്ചു. ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം ഉപ്പും, അപ്പം, വെറ്റില, മാല, പഴം, കരിമ്പ് എന്നിവകൊണ്ടും ആരാധിച്ചു. അവർ അവളെ ശേഷിച്ച ഭോജ്യങ്ങൾ നൽകി, ആശംസകൾ പറഞ്ഞു; വധു അവർക്കു നമസ്കരിച്ചു, ശേഷിച്ചവ സ്വീകരിച്ചു.