ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

മഹാഭാഗനായ രാജാവായ മുചുകുന്ദൻ കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു: “ഭഗവാൻ, ഞങ്ങൾ ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽപ്പെട്ട ക്ഷത്രിയർ ആണ്. ഞാനാണ് യുവനാശ്വന്റെ പുത്രനായ മുചുകുന്ദൻ. ദീർഘകാലം ഉറക്കമില്ലാതെ ജാഗരിക്കേണ്ടി വന്നതുകൊണ്ട് എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ചു, ഞാൻ അകലയായി ഉറങ്ങിക്കിടന്നിരുന്നു. അപ്പോൾ ആരോ എന്നെ ഉണർത്തി. അവൻ തന്റെ ദുഷ്ടതകൊണ്ടു തന്നെ ചാരമായ് നശിച്ചു. ഉടനെ, ശത്രുനാശത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഭഗവാൻ, നിങ്ങൾ ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നിങ്ങളുടെ അത്യന്തം തേജസ്സും ദീപ്തിയും ഞങ്ങൾക്കു നേരിട്ട് നോക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഭഗവാൻ, ജഡശരീരമുള്ളവരിൽ അർഹനായവൻ നിങ്ങൾ തന്നെയാണ്.” ഇങ്ങനെ രാജാവ് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ സകലഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ കൃഷ്ണൻ, ഇടയിലൊരു സ്നേഹം നിറഞ്ഞ പുഞ്ചിരിയോടെ, ഇടിമുഴക്കപോലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു: “സുഹൃത്തെ, എന്റെ ജന്മങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും നാമങ്ങളും അനന്തമാണ്; ഞാൻ പോലും അവയെ മുഴുവനായി എണ്ണാനാവില്ല. ചിലപ്പോൾ മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, എന്റെ ജന്മങ്ങൾ ഏതൊരു ഗുണം, കർമ്മം, നാമം എന്നിവയിൽ പൂർണ്ണമായും നിർവചിക്കപ്പെടുന്നില്ല. രാജാവേ, എന്റെ ജന്മങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും കാലത്തിന്റെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; മഹർഷിമാരും അവയുടെ പര്യവസാനം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നില്ല. എങ്കിലും സുഹൃത്തെ, ഇപ്പോഴത്തെ ജന്മത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു. ദീർഘകാലം മുമ്പ് ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം ഞാൻ യദുകുലത്തിൽ, അനകദുണ്ടുഭിയുടെ ഭവനത്തിൽ, വസുദേവന്റെ പുത്രനായ് അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഭാരവും അസുരന്മാരെയും സംഹരിക്കാൻ ഞാൻ വന്നു. കാലനേമി, കംസൻ, പ്രലമ്പൻ തുടങ്ങിയ ദുഷ്ടന്മാർ നശിക്കപ്പെട്ടു; ഈ യവനനും നിന്റെ കഠിനദൃഷ്ടിയാൽ ചാരമായ് നശിച്ചു. ഈ ഗുഹയിലേക്ക് ഞാൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി തന്നെയാണ് വന്നത്. നീ പഴയകാലങ്ങളിൽ വലിയ ഭക്തിയോടെ എന്നെ പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്നു; ഭക്തന്മാരോട് ഞാൻ സ്നേഹമുള്ളവനാണ്. രാജർഷിയേ, നീ എന്ത് വരവും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതു ചോദിക്കൂ; എന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവന് ദുഃഖം ഇനി വരില്ല.” ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞതുകേട്ട്, മുചുകുന്ദൻ ഹർഷഭരിതനായി നമസ്കരിച്ചു. നാരായണനെ തിരിച്ചറിയുകയും ഗർഗ്ഗമുനിയുടെ വാക്കുകൾ ഓർക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ മുചുകുന്ദൻ പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, ഭവതിന്റെ മായയാൽ ഭ്രമിച്ചുപോകുന്ന ജനങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് അർപ്പണമാകുന്നില്ല; അവർ ദുഃഖം മാത്രം കാണുന്നു. സുഖം തേടി വീട്ടിലും സ്ത്രീപുരുഷസംഗത്തിലുമാണ് അവർ ആകൃഷ്ടരാകുന്നത്; എന്നാൽ ഭക്തി അവരിൽ ഉണരുന്നില്ല. അഹോ, ദുർലഭമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും, ശരീരസൗഖ്യവും ശ്രമം ഇല്ലാതെയും, ഭഗവത്പാദസേവനത്തിൽ മനസ്സ് ഉറപ്പിക്കാതെ, ഭ്രാന്തമായ മനസ്സുകൊണ്ട്, ആൾ വീട്ടുവഴിയിലേക്കു വീണ് മൃഗംപോലെ അന്ധകൂപത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു. ജയിക്കാനാവാത്തവനായ ഭഗവാൻ, എന്റെ ജീവിതം രാജസംബ്രമത്തിൽ, ആത്മാഭിമാനത്തിൽ, മക്കൾ, ഭാര്യ, ധനം, സാമഗ്രികൾ എന്നിവയോടുള്ള ആസക്തിയിൽ, അനന്തമായ ചിന്തകളിൽ പിഴച്ചു പോയി. ഈ മണ്ണ് കലശംപോലെയുള്ള ശരീരത്തിൽ ‘നരപതി’ എന്ന പദവിയോടെ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, വലിയ അനുചരവർഗ്ഗം എന്നിവയുമായി, ഭൂമിയിൽ അഹങ്കാരത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു; മറ്റാരെയും ഞാൻ കണക്കാക്കിയില്ല. എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന ചിന്തകളിൽ മുഴുകി, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾക്കുള്ള തൃപ്തി വർദ്ധിച്ചു; എന്നാൽ, അജിതനായ ഭഗവാൻ, മരണമായി, പാമ്പ് എലിയുടെ കുഴിയിൽ നക്കുന്നതുപോലെ, അപ്രതീക്ഷിതമായി വരുന്നു. ഒരിക്കൽ സ്വർണ്ണഭൂഷിതമായ രഥത്തിൽ കയറി, ശക്തിയുള്ള ആനകളിൽ സഞ്ചരിച്ചു, ‘നരപതി’ എന്ന വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു; പക്ഷേ, കാലചക്രത്തിന്റെ അപ്രത്യക്ഷ ശക്തിയിൽ, ഈ ശരീരം തന്നെ പുഴുക്കളുടെയും ചാരത്തിന്റെയും അഹിതത്തിന്റെയും ആധാരമായി മാറുന്നു. ഭൂമിയെ ജയിച്ച്, ഭൂമിപോലെ വിശാലമായ രൂപം ധരിച്ച്, ഭംഗിയുള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, മറ്റു രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് ആദരവും നേടി, മനുഷ്യൻ സ്ത്രീകളുടെ വിനോദത്തിനായി വീട്ടിലേക്കു ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു, മൃഗംപോലെ. വിരക്തനായി, ധർമ്മപ്രകാരമുള്ള ദാനം ചെയ്തു, ഭോഗം ഉപേക്ഷിച്ചു, തപസ്സിലൂടെ ഉറപ്പുള്ളവൻ ആയാലും, വീണ്ടും ‘രാജാവാകട്ടെ’ എന്ന ആഗ്രഹം ഉണരുന്നു; ആ തൃഷ്ണയിൽ സന്തോഷം ലഭിക്കുന്നില്ല. ഭവസമുദ്രത്തിൽ അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞ് മോക്ഷം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമാണ്, അച്യുതാ, സത്‌സംഗം ലഭിക്കുന്നത്; അത്തരത്തിൽ സത്‌സംഗം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ തന്നെ, സമസ്തലോകനാഥനായ ഭഗവാന്റെ ഭക്തി ഉണരുന്നു. പ്രഭോ, രാജ്യത്തോടുള്ള ആസക്തി അകറ്റപ്പെട്ടത് നിങ്ങളുടെ കൃപയാണ്. വിശുദ്ധർ വനവാസത്തിനായി രാജ്യം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്. പ്രഭോ, മോക്ഷം മാത്രമേ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുള്ളൂ; ഭഗവത്പാദസേവനത്തിന് സമാനമായ മറ്റേതൊരു വരവും വേണ്ട. മോക്ഷം നൽകുന്ന ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചവൻ ആത്മബന്ധനമായ മറ്റേതെങ്കിലും വരം എന്തിനാണ് തേടുക? അതുകൊണ്ട്, പ്രഭോ, സകലഭോഗങ്ങളും സകലവാഞ്ഛകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, സത്ത്വ, രാജസ്, തമസ് എന്നീ ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനായ്, അദ്വൈതമായ, വിശുദ്ധമായ, ഗുണരഹിതനായ, പരമപുരുഷനായ, ചൈതന്യസ്വരൂപനായ നിങ്ങളിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ദു:ഖം, വിഷാദം, ശത്രുക്കളായ തൃഷ്ണ തുടങ്ങിയവയിൽ പീഡിതനായി, ശാന്തി ദുർലഭമായ്, ദീർഘകാലം ഞാൻ അലഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ എങ്കിലും നിങ്ങളുടെ പാദാരവിന്ദങ്ങളിൽ എത്തി. പ്രഭോ, അശരണനായ എന്നെ ഭയരഹിതത്വം, അമൃതത്വം, ദു:ഖരഹിതത്വം എന്നിവ നൽകി രക്ഷിക്കണമേ!” അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “മഹാരാജാവേ, നിന്റെ മനസ്സ് വിശുദ്ധവും സ്ഥിരവും ആണ്; ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത വരങ്ങൾക്കു പോലും നീ ആഗ്രഹം കാണിച്ചില്ല. വരങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം നിന്റെ ജാഗ്രത പരിശോധിക്കാനായിരുന്നു; ഏകഭക്തിയുള്ളവരുടെ മനസ്സു വരങ്ങൾകൊണ്ടു ചലിക്കാറില്ല. യോഗം അഭ്യസിക്കുന്നവരിൽ ഭക്തി ഇല്ലെങ്കിൽ, മനസ്സിലെ വാഞ്ഛകൾ ദമിപ്പിച്ചാലും വീണ്ടും ഉണരുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഞാൻ പറഞ്ഞുതരുന്നു, ഭൂമിയിൽ എവിടെയും സഞ്ചരിക്കൂ; മനസ്സിനെ എന്നിൽ ഏകാഗ്രമാക്കൂ; ഭക്തി ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കും. ക്ഷത്രിയധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ട് നീ വേട്ടയാടലും മറ്റും ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകും; പക്ഷേ, ഈ തപസ്സുകൊണ്ട്, എന്നിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചതിനാൽ, പാപങ്ങൾ നശിക്കും. അടുത്ത ജന്മത്തിൽ നീ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ്, സകലഭൂതങ്ങൾക്കും സ്നേഹിയായ്, എന്നിൽ ഐക്യമായ് എത്തും.” ശുകദേവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച മുചുകുന്ദൻ, കൃഷ്ണനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു, ഗുഹാമുഖത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് നടന്നു. മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, ഔഷധികൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവ ചെറുതായി മാറിയതും, കലിയുഗം ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതും കണ്ടു, വടക്കോട്ടു തിരിച്ചു. വൈരാഗ്യവും വിശ്വാസവും ഉറപ്പും ഉള്ളവനായി, സംശയരഹിതനായി, കൃഷ്ണനിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. പിന്നീട്, നരനാരയണന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമായ ബദരീആശ്രമത്തിലെത്തി, സുഖദു:ഖാദികളൊക്കെ സഹിച്ച്, സമാധാനത്തോടെ ഹരിയെ തപസ്സിലൂടെ ആരാധിച്ചു. അതേസമയം, കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും യവനന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, അവരെ സംഹരിച്ചു, അവരുടെ ധനം ദ്വാരകയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ആ ധനം പശുക്കളും ജനങ്ങളുമായി കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, അച്യുതന്റെ പ്രേരണയാൽ, ഇരുപത്തിമൂന്നു അക്ഷൗഹിണി സേനയുമായി ജരാസന്ധൻ എത്തി. ശത്രുസേന വേഗത്തിലും ശക്തിയിലും മുന്നേറുന്നത് കണ്ടു, രണ്ട് മാധവന്മാരും മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച്, അതിവേഗം അവിടം വിട്ടു.