ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാൻ മുചുകുന്ദനോട് കരുണയോടെ പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് മോക്ഷം ഒഴികെ മറ്റേതെങ്കിലും വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, സുഖം നിനക്കാകട്ടെ. ഇന്ന് മോക്ഷം ഞങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയില്ല; അതിന് ഒരേയൊരു അധിപതിയാണ്, അവൻ നശിക്കാത്ത ഭഗവാൻ വിഷ്ണു." ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർക്ക് വന്ദനം അർപ്പിച്ച ശേഷം, പ്രസിദ്ധനായ മുചുകുന്ദൻ ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ച് കിടന്നു. ദൈവികമായ ഉറക്കം അവനെ ആവഹിച്ചിരിന്നു. അപ്പോൾ യവനൻ അഗ്നിയായി ചിതലായി തീർന്നപ്പോൾ, സാത്വതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ഭാഗ്യവാൻ മുചുകുന്ദന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷനായി. മുചുകുന്ദൻ കണ്ട് അദ്ഭുതപ്പെട്ടു. കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള ദേഹം, മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം, വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ ശ്രീവത്സം, കൗസ്തുഭമണിയുടെ പ്രകാശം, നാലു ഭംഗിയുള്ള കൈകൾ, വൈജയന്തിമാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. കാന്തിയാർന്ന മുഖം, ദയാപൂർവ്വമായ സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ച കണ്ണുകൾ, മകരകുണ്ദലങ്ങൾ, സിംഹംപോലെയുള്ള മഹത്വം, യൗവനസമൃദ്ധി — മനുഷ്യർക്കെല്ലാം ദർശിക്കാൻ അത്ഭുതമായ ആ കാഴ്ച. ആ മഹത്തായ പ്രകാശത്തിൽ അതിശയിച്ചും സംശയത്തോടെയും മുചുകുന്ദൻ സൂക്ഷ്മതയോടെ ചോദിച്ചു: "നീ ആരാണ്? ഈ കാട്ടിൽ, ഈ പർവതഗുഹയിൽ, കാട്ടുപുല്ലുകളിൽ നിന്നുമാണ് നീ ഈ കമലദളസമാനമായ പാദങ്ങളുമായി നടക്കുന്നത്. ദേവന്മാരോ, അഗ്നിയോ, സൂര്യനോ, ചന്ദ്രനോ, ഇന്ദ്രനോ, ലോകപാലകന്മാരോ, മറ്റാരുമോ — അവരുടെയെല്ലാം പ്രകാശത്തേക്കാൾ നീയുടേത് അത്ഭുതകരമായിരിക്കുന്നു. ദേവതകളിൽ ദേവനായ നീ, ഈ ഗുഹയിലെ ഇരുട്ട് വിളക്കുപോലെ നീയുടെ പ്രകാശം അകറ്റുന്നു. നീയെന്താണെന്നു ഞങ്ങൾക്ക് ദയവായി പറയൂ. നിന്റെ ജന്മവും, കർമ്മങ്ങളും, വംശവും ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽപ്പെട്ട ക്ഷത്രിയർ; ഞാൻ യുവനാശ്വന്റെ മകൻ മുചുകുന്ദൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. നീയോ മഹാപുരുഷാ! ദീർഘകാലം ഉറക്കമില്ലാതെ ക്ഷീണിച്ച ഞാൻ ഇവിടെ ഒറ്റക്കായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ആരോ എന്നെ ഉണർത്തി. അവൻ തന്നെ തന്റെ പാപഫലത്തിൽ ചിതലായി, ഉടനെ തന്നെ നീ, ശത്രുനിഗ്രഹത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായ മഹത്മാവ്, പ്രത്യക്ഷനായി. നിന്റെ അതിശയകരമായ കാന്തി സഹിക്കാനാവാത്തതാണ്; embodied beings-നിടയിൽ നീയാണ് ആദരിക്കാൻ യോഗ്യൻ." ഇങ്ങനെ രാജാവ് ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ, സൃഷ്ടികർത്താവായ കൃഷ്ണൻ, മന്ദഹാസത്തോടെ, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു: "എന്റെ ജന്മങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും നാമങ്ങളും അനന്തവുമാണ്, സുഹൃത്ത്. അവയെ ഞാൻ പോലും എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല. മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ ഞാൻ ചിലപ്പോൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ എന്റെ ജന്മങ്ങൾ ഗുണങ്ങൾ, കർമ്മങ്ങൾ, നാമങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പൂർണ്ണമായി നിർവചിക്കപ്പെടുന്നില്ല. എന്റെ ജന്മങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും മൂന്നുകാലത്തെയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; മഹർഷിമാരും അതിന്റെ അന്ത്യം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നില്ല. എങ്കിലും, സുഹൃത്ത്, ഇപ്പോഴത്തെ ജന്മം ഞാൻ പറയാം. ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷ പ്രകാരം ഞാൻ യദുവംശത്തിൽ, അനകദുണ്ടുഭിയുടെ വീട്ടിൽ, ഭൂഭാരഹരണത്തിനും അസുരനാശത്തിനും വേണ്ടി അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ എന്നെ വസുദേവൻ, വസുദേവന്റെ മകൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് വിളിക്കുന്നത്. കാലനേമി, കംസൻ, പ്രലമ്പൻ തുടങ്ങിയ ദുഷ്ടന്മാരെ ഞാൻ സംഹരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ യവനനും നിന്റെ ദൃഷ്ടിയുടെ തീവ്രതയിൽ ചിതലായി. ഈ ഗുഹയിൽ ഞാൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി തന്നെയാണ് എത്തിയത്; നീ മുൻകാലങ്ങളിൽ എന്നെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഞാൻ എന്റെ ഭക്തന്മാരോടു സ്നേഹമുണ്ട്. രാജർഷേ, നീ വേണമെങ്കിൽ വരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; ഞാൻ നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂരിപ്പിക്കും. എന്റെ കൃപ ലഭിച്ചവന് ഇനി ദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല." ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കർത്താവിനെ കണ്ട മുചുകുന്ദൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ നമസ്കരിച്ചു. നാരായണനെ അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; ഗർഗ്ഗമുനിയുടെ വാക്കുകൾ അവൻ ഓർത്തു. മുചുകുന്ദൻ പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, നിന്റെ മായയിൽ മടുത്തു മനുഷ്യർ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നില്ല; ദുഃഖം മാത്രം കാണുന്നു. സന്തോഷം തേടി അവർ വീട്ടിലും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരിലും ആസ്വാദ്യങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായി, വഞ്ചിതരാകുന്നു. ദേഹസുഖവും കഷ്ടവുമില്ലാതെ ലഭിച്ച ഈ അപൂർവമായ മനുഷ്യജന്മത്തിൽ പോലും, ഭ്രാന്തമായ മനസ്സുകൊണ്ട് നിന്റെ പാദാരവിന്ദം ആരാധിക്കാതെ, ആൾ കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ ഇരുണ്ട കിണറ്റിൽ മൃഗംപോലെ വീഴുന്നു. അജയനായ പ്രഭോ, രാജസമ്പത്തിൽ മദംകൊണ്ട് ഞാൻ എന്റെ ജീവിതം വെർത്ഥമാക്കി. മകർക്കും ഭാര്യയ്ക്കും ധനത്തിനും ഭോഗങ്ങൾക്കും ആകൃഷ്ടനായി, അനന്തമായ ചിന്തകളാൽ പീഡിതനായ ഞാൻ, രാജാവെന്ന അഭിമാനത്തിൽ, ചക്രവാളം കീഴടക്കി, ഭൂമിപോലെയുള്ള വമ്പൻ രൂപത്തിൽ, ഭംഗിയാർന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, മറ്റു രാജാക്കന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, സ്ത്രീകളുടെ ഭോഗങ്ങൾക്ക് കളിപ്പാവയായിത്തീരുന്നു. സുവർണ്ണം അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളിലോ, ശക്തിയാർന്ന ആനകളിലോ സഞ്ചരിച്ച് 'മനുഷ്യരാജാവ്' എന്ന വിളിപ്പേരോടു ജീവിച്ച ഞാൻ, കാലത്തിന്റെ അത്യന്തം അതിജീവിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശക്തിയിൽ, ഈ ശരീരം കുഴമ്പായോ, പുഴുക്കളായോ, ചിതലായോ മാറുന്നു. അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ചെയ്തവനും, തപസ്സിൽ ഉറച്ചവനും, ഉപവാസം, ദാനം എന്നിവ ചെയ്തവനും വീണ്ടും 'രാജാവാവട്ടെ' എന്ന ആഗ്രഹം തോന്നുന്നു; ആസ്വാദ്യങ്ങൾക്കുള്ള താക്കോൽ വളരുന്നു, സന്തോഷം ലഭിക്കുന്നില്ല. ലോകത്തിൽ അലയുന്നവൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചാൽ, അച്യുതാ, സത്സംഗം ലഭിക്കുന്നു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, അക്ഷയനായ നാഥാ, നിന്റെ ഭക്തി ഉടനേ ഉണരുന്നു. രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് മുക്തിയുണ്ടായതിനെ ഞാൻ നിന്റെ കൃപയായി കരുതുന്നു. അഹോ, ധീരന്മാർ വനവാസത്തിനായി രാജ്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥ എനിക്കു സ്വതയാ ലഭിച്ചു. പ്രഭോ, മോക്ഷം നൽകുന്ന നിന്റെ പാദസേവനമല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും വരം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; നിനക്ക് അർപ്പണമായവർക്കു മറ്റെന്തിനാണ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വരങ്ങൾ വേണ്ടത്? അതിനാൽ, പ്രഭോ, സകലഭോഗങ്ങളും, രാജോഗുണം, തമോഗുണം, സത്ത്വഗുണം എന്നിവയുമായി ബന്ധമുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഞാൻ നിനക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു. നീ ഗുണരഹിതനും, നിർദ്വന്ദ്വനും, പരമപവിത്രനായ പാരമാർത്ഥികപുരുഷനുമാണ്. ഇവിടെ ദു:ഖത്താൽ, പാപബോധത്താൽ, ശത്രുക്കളായ വാസനകളാൽ പീഡിതനായ ഞാൻ, എങ്ങനെയോ നിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ എത്തി. പരമാത്മാ, ദയവായി എനിക്കു അഭയം, അമൃതം, ഭയരഹിതത്വം, ദു:ഖമുക്തി എന്നിവ തരിക. ഭഗവാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: "മഹാരാജാ, നിന്റെ മനസ്സു ശുദ്ധവും സ്ഥിരവുമാണ്. വരങ്ങൾകൊണ്ട് പോലും നീ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ അലയുന്നില്ല. വരങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതത് നിന്റെ ജാഗ്രത പരീക്ഷിക്കാനായി മാത്രമാണ്; ഏകഭക്തിയുള്ളവരുടെ മനസ്സു അനുഗ്രഹങ്ങൾ കൊണ്ടു പോലും ചഞ്ചലമാകുന്നില്ല.