ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രാമാ, നിന്നിൽ ധൈര്യവും വിശ്വാസവും ഉണ്ടെങ്കിൽ പോരാടൂ. എന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് കയറിയാലും, അല്ലെങ്കിൽ എന്നെ കൊല്ലാനും ശ്രമിക്കൂ — ജരാസന്ധൻ രാമനോട് ഈ വെല്ലുവിളി ഉന്നയിച്ചു. അതിന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “വീരന്മാർക്ക് പുകഴ്ചകളൊന്നും ആവശ്യമില്ല; അവർ ധൈര്യം പ്രവർത്തിയിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു. മരണഭയത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ഞങ്ങൾ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നില്ല, മഹാരാജാവേ.” ശുകദേവൻ വിശദീകരിച്ചു: ജരാസന്ധന്റെ മകൻ മഹാവലമായ സേനയുമായി, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, പതാകകൾ എന്നിവയുമായി കൃഷ്ണനും രാമനും ചുറ്റിപ്പറ്റി ആക്രമിച്ചു. ആ കാഴ്ചയിൽ, ഹരിയുടെയും രാമന്റെയും രഥങ്ങളിൽ പതിച്ചിരുന്ന ഗരുഡയും പനമരവും കാണുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ പുരാതന ഗോപുരങ്ങളിലും കൊട്ടാരങ്ങളിലും വാതിലുകളിലും അഭയം തേടി ഭയത്തിലും ദു:ഖത്തിലും മുങ്ങി. ആ സേനയെ ദൈവങ്ങളും അസുരന്മാരും ആദരിച്ചുവെങ്കിലും, ശത്രുസേനയുടെ കഠിനമായ അമ്പവർഷം മൂലം അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും തളർന്നു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ തന്റെ മഹാശക്തിയുള്ള ശാരംഗം വില്ല് ഉരുണ്ട ശബ്ദത്തോടെ വലിച്ചു. അമ്പുകൾ എടുത്ത് വില്ലിൽ കെട്ടി, പതിയെ അമ്പവർഷം നടത്തി, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, പടയാളികൾ എന്നിവയെ തകർത്തു. ചക്രം കൈയിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വിട്ടുപോയില്ല. ആനകൾക്ക് ദന്തം തകർന്നു വീണു; കുതിരകൾക്ക് കഴുത്ത് അമ്പുകൊണ്ട് മുറിഞ്ഞ് വീണു; രഥങ്ങൾക്കും അവയുടെ കുതിരകൾക്കും, പതാകകൾക്കും, സാരഥികൾക്കും, നായകര്ക്കും ജീവൻ നഷ്ടമായി; പടയാളികൾക്ക് കൈ, തൂൾ, കഴുത്ത് മുറിഞ്ഞ് നിലത്തു കിടന്നു. ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും അവയവങ്ങൾ മുറിഞ്ഞു വീണതോടെ, ആയിരക്കണക്കിന് രക്തനദികൾ രൂപപ്പെട്ടു. അവയിൽ കൈകൾ, കുതിരമുനകൾ, മനുഷ്യശിരസ്സുകൾ, ആമപോലുള്ള ശരീരങ്ങൾ, കൊല്ലപ്പെട്ട ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും യോദ്ധാക്കളുടെയും ശവങ്ങൾ നിറഞ്ഞു. ആ നദികൾക്ക് കൈകൾ തിരമാലകളായി, മുടി ജലസസ്യങ്ങളായി, വില്ലുകൾ പ്രവാഹങ്ങളായി, ആയുധക്കൂട്ടങ്ങൾ തടസ്സങ്ങളായി; ഭയാനകമായ ചുഴലികൾ ചുറ്റുന്ന വാളുകൾ കൊണ്ടുണ്ടായി; രത്നങ്ങൾ, മുത്തുകൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, കല്ലുകൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അവ പ്രകാശിച്ചു. ആ യുദ്ധത്തിൽ അനന്തശക്തിയുള്ള ശങ്കർഷണൻ തന്റെ ഗദയാൽ അഹങ്കാരമുള്ള ശത്രുക്കളെ തകർത്തു. ഭീരുക്കൾ ഭയപ്പെട്ടു, ധീരന്മാർ സന്തോഷിച്ചു. അത്രയും ഭയാനകമായ ആ സേന, മഗധരാജാവായ ജരാസന്ധന്റെ കാവലിൽ, കടന്നുകടക്കാനാവാത്ത ഒരു അഗ്നിസമുദ്രം പോലെയായിരുന്നു. എന്നാൽ ലോകത്തിൽ പരമമായ ക്രീടയുള്ള വസുദേവപുത്രന്മാർ അതിനെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിച്ചു. ത്രൈലോക്യത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, സംഹാരം എന്നിവ തന്റെ ലീലാമാത്രത്തിൽ നടത്തുന്ന അനന്തഗുണശാലിയായ ആ മഹാശക്തിക്ക് ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിക്കുന്നത് അത്ഭുതമല്ല. എന്നാൽ മനുഷ്യർക്കായി അതിനെ വിവരിക്കുന്നു. ജരാസന്ധൻ ശക്തനായിരുന്നുവെങ്കിലും, രഥം തകർന്ന് സേന നശിച്ചപ്പോൾ, രാമൻ ഒരു സിംഹം മറ്റൊരു സിംഹത്തെ പിടിച്ചുപിടിക്കുന്നതുപോലെ അവനെ പിടിച്ചു. എന്നാൽ കൃഷ്ണൻ, ശത്രുക്കളെ കൊല്ലപ്പെട്ടശേഷം, മനുഷ്യശൃംഖലകളോ വരുണപാശങ്ങളോ കൊണ്ട് അവനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് തടഞ്ഞു, ഒരു പ്രത്യേക ഉദ്ദേശത്താൽ. ലോകപാലകർ അവനെ മോചിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ, വീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ജരാസന്ധൻ ലജ്ജിച്ചു. തപസ്സിന് മനസ്സുറപ്പിച്ചെങ്കിലും, രാജാക്കന്മാർ വഴിയിൽ തടഞ്ഞു. ശുദ്ധമായ അർത്ഥമുള്ള വാക്കുകളും, ലഘുവായ കാഴ്ചകളും കൊണ്ടുതന്നെ, യദുക്കളുടെ ഹസ്തത്തിലാണ് പരാജയം സംഭവിച്ചത്; അതെല്ലാം അവന്റെ തന്നെ കർമ്മഫലമായിരുന്നു. സേന മുഴുവനും നശിച്ചപ്പോൾ, ബർഹദ്രഥവംശത്തിലെ രാജാവ് കൃഷ്ണനാൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു, മനസ്സിൽ വിഷമം കൊണ്ടു മഗധത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, ശക്തിയിൽ ഒരു ക്ഷയവും വരാതെ, ശത്രുസേനയുടെ സമുദ്രം കടന്ന ശേഷം, ദേവതകൾ പുഷ്പവർഷം നടത്തി, മഹത്വം പാടി. മഥുരാവാസികൾ ദു:ഖരഹിതരായി, സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ചു. രഥസാരഥികൾ, ഗായകർ, ഭട്ടാർകർ എന്നിവരുടെ ജയം പാടലുകൾ ഉയർന്നു. ശംഖങ്ങൾ, മൃദംഗങ്ങൾ, ബഹുവിധ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി, കൃഷ്ണൻ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ വീണ, വെണു, മൃദംഗം എന്നിവയും കൂടെ. നഗരവീഥികൾ വെള്ളം തളിച്ചിരുന്നതും, ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെയും പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നതും, വേദഘോഷം മുഴങ്ങുന്നതും, അലങ്കാരപൂക്കളും തൂക്കവാതിലുകളും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു. സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണനെ പൂമാലകളും തൈയും തൈരെയും ചേർത്ത് ആദരിച്ചു; സ്നേഹപൂർവ്വം കാഴ്ചവെച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ നേടിയ, അനന്തവും വീരാലങ്കാരങ്ങൾകൊണ്ടും അലങ്കൃതവുമായ സമ്പത്തൊക്കെയും കൃഷ്ണൻ യദുരാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു. ഈ വിധത്തിൽ, പതിനേഴു അക്ഷൗഹിണി സേനയുമായി മഗധരാജാവ് യദുക്കളുമായി വീണ്ടും വീണ്ടും യുദ്ധം നടത്തി; എന്നാൽ കൃഷ്ണന്റെ കിരണത്തിൽ ശക്തി പ്രാപിച്ച വൃശ്ണികൾ ആ സേനയെ മുഴുവനും തകർത്തു. സ്വന്തം സേന നശിച്ചപ്പോൾ, മിത്രങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച ജരാസന്ധൻ മടങ്ങിപ്പോയി. പതിനെട്ടാമത്തെ യുദ്ധം ആരംഭിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ, നാരദന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, ഒരു യുവനനായ യവനൻ അവിടെ എത്തി. ആ വിദേശി, മൂന്നു ലക്ഷ്യാധിക ബർബർ സേനയുമായി, മനുഷ്യലോകത്ത് തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനായി, വൃശ്ണികളെ കുറിച്ച് കേട്ടാണ് മഥുരയെ വളഞ്ഞത്. ഇത് കണ്ട കൃഷ്ണനും ശങ്കർഷണനും ചിന്തിച്ചു: “അയ്യോ, യദുക്കൾക്ക് ഇരുവശത്തുനിന്നും വലിയ അപകടം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മഹാശക്തനായ യവനൻ ഇന്ന് നമ്മെ വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മഗധരാജാവും ഇന്ന് അല്ലെങ്കിൽ നാളെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റന്നാൾ വരും. ജരാസന്ധൻ നമ്മൾ യുദ്ധത്തിൽ ആകുമ്പോൾ വരുമെങ്കിൽ, നമ്മുടെ ബന്ധുക്കളെ കൊല്ലുകയോ, അതല്ലെങ്കിൽ ശക്തിയാൽ അവരെ തനിക്കൊപ്പം നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയോ ചെയ്യും. അതിനാൽ, ഇന്ന് മനുഷ്യർക്കു കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു കോട്ട നിർമ്മിക്കണം; അവിടെ ബന്ധുക്കളെ പാർപ്പിച്ച്, പിന്നീട് യവനനെ നശിപ്പിക്കാം.” ഈ വിധത്തിൽ ആലോചിച്ചശേഷം, കൃഷ്ണൻ സമുദ്രത്തിനുള്ളിൽ പന്ത്രണ്ട് യോജന വീതിയുള്ള അത്ഭുതകരമായ ഒരു നഗരം സൃഷ്ടിച്ചു. അവിടെ ത്വഷ്ടാവിന്റെ കലാപാരംഗത്യം കാണാമായിരുന്നു; വീഥികൾ, ചതുരസ്രങ്ങൾ, പാതകൾ എല്ലാം ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി നിർമ്മിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു. ദൈവിക വൃക്ഷങ്ങളും, മനോഹരമായ തോട്ടങ്ങളും, സ്വർണ്ണഗോപുരങ്ങളും ആകാശത്തോളം ഉയർന്ന മനോഹരമായ ഹവനങ്ങളും, ക്രിസ്റ്റൽ കൊട്ടാരങ്ങളും വാതിലുകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. വെള്ളിയിലും പൊന്നിലും നിർമ്മിച്ച ഗോപുരങ്ങൾ, പൊൻകലശങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ധനശാലകൾ, രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് കിരീടം ചൂടിയ വീടുകൾ, വലിയ പച്ചമണിമേഞ്ഞ പടവുകൾ എന്നിവയാൽ നഗരം ഭംഗിയായിരുന്നു. ദിക്കപാലകരുടെ വീടുകളും, പ്രിയഭാര്യമാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും, നാലു വർണജാതികളുമുള്ള ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, യദുദേവതകളുടെ ഭവനങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചതുമാണ് ആ നഗരം. ഇന്ദ്രൻ സുധർമാ സഭയെയും പാർിജാത വൃക്ഷത്തെയും അയച്ചു. അവിടെ വസിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കും മരണമില്ലാത്തതുപോലെ ആയിരുന്നു. വരുണൻ കറുത്ത, മനസ്സുപോലുള്ള വേഗമുള്ള, വെള്ള നിറമുള്ള കുതിരകൾ നൽകി; ധനനാഥൻ എട്ട് ധനശാലകൾ നൽകി; ലോകപാലകർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു. ഭഗവാൻ അവർക്കു മുൻപ് നൽകിയിരുന്ന ഐശ്വര്യങ്ങൾ എല്ലാം, ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചപ്പോൾ, ഹരിക്ക് തിരികെ സമർപ്പിച്ചുവെന്ന് മഹാരാജാവേ, അറിഞ്ഞിരിക്കണം. അവിടെ, യോഗശക്തിയാൽ, കൃഷ്ണൻ എല്ലാവരെയും കൊണ്ടുവന്നു. ജനസംരക്ഷകനായ രാമനുമായി ആലോചിച്ചശേഷം, കമലമാല ധരിച്ചും ആയുധം ഇല്ലാതെയും കൃഷ്ണൻ നഗരവാതിൽ വിട്ട് പുറപ്പെട്ടു.