ആത്മദേവൻ തന്റെ പുത്രജനനത്തിന്റെ സന്തോഷത്തിൽ, ദ്വിജന്മാർക്ക് ധാന്യങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ദാനം ചെയ്തു, ജനനശാന്തി ചടങ്ങുകൾ നിർവഹിച്ചു. വീടിന്റെ വാതിലുകളിൽ മംഗളഗാനവും സംഗീതവും മുഴങ്ങി, എല്ലായിടത്തും ഉല്ലാസം നിറഞ്ഞു. എന്നാൽ, ഭർത്താവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: “എന്റെ স্তനങ്ങളിൽ പാലില്ല, മറ്റൊരാൾ ഈ പാലെടുത്തുപോയി; എങ്ങനെ ഞാൻ കുട്ടിയെ പോഷിപ്പിക്കും?” അവൾ പിന്നെയും പറഞ്ഞു: “എന്റെ സഹപത്നി പ്രസവിച്ചിട്ടുള്ളവളാണ്, പക്ഷേ അവളുടെ കുഞ്ഞ് മരിച്ചു; അവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് വീട്ടിൽ പാർപ്പിക്കൂ, അവൾക്കു നിങ്ങളുടെ കുട്ടിയെ പോഷിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.” പുത്രസംരക്ഷണത്തിനായി ഭർത്താവ് ഈ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ചെയ്തു. അമ്മ തന്റെ കുഞ്ഞിന് 'ധുന്ധുകാരി' എന്ന് പേരിട്ടു. അതിനുശേഷം മൂന്നു മാസം പിന്നിടുമ്പോൾ ആ പശു ഒരു കാളയെ പ്രസവിച്ചു—അവന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും മനോഹരവും ദിവ്യവും, നിർമലവും പൊന്നുപോലെ തെളിഞ്ഞതുമായിരുന്നു. ഇതു കണ്ട ബ്രാഹ്മണൻ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ ചടങ്ങുകൾ നിർവഹിച്ചു; ഇതൊരു അത്ഭുതമാണെന്ന് കരുതി, എല്ലാവരും ഈ ദിവ്യകുഞ്ഞിനെ കാണാൻ കൂട്ടംകൂടി. ഇങ്ങനെ ആത്മദേവന് വലിയ ഭാഗ്യം ഉദിച്ചുവന്നു; പശുവിൽ നിന്ന് ഒരു ദിവ്യകുഞ്ഞ് ജനിച്ചു, അതിന്റെ രൂപം അത്ഭുതം തന്നെ. വിധിയുടെ ക്രമത്തിൽ, ഈ രഹസ്യം ആരും അറിയില്ലായിരുന്നു; ആ കുട്ടിക്ക് പശുവിന്റെ കാതുകൾ പോലെയുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട്, എല്ലാവരും അവനെ 'ഗോകർണൻ' എന്നു വിളിച്ചു. കാലക്രമേണ, ആ രണ്ടു പുത്രന്മാരും യുവാക്കളായി വളർന്നു. ഗോകർണൻ പണ്ഡിതനും ജ്ഞാനിയും ആയി, എന്നാൽ ധുന്ധുകാരി അതിയായ ദുഷ്ടനായി. അവൻ ശുദ്ധിയും സ്നാനവും ഉപേക്ഷിച്ചു, അശുദ്ധമായ ആഹാരം കഴിച്ചു, കോപമില്ലാതെയും തെറ്റായ സമ്പാദനങ്ങളിലും, ശവസ്പർശമുള്ള കൈകളാൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും പതിയിരുന്നു. അവൻ കള്ളനായിരുന്നു, എല്ലാവരും അവനെ ദ്വേഷിച്ചു; മറ്റുള്ളവരുടെ വീടുകളിൽ തീവെച്ചു, കുട്ടികളെ കളിക്കുവേണ്ടി കൊണ്ടുപോയി ഉടൻ കിണറ്റിൽ തള്ളിക്കളയുമായിരുന്നു. അവൻ ക്രൂരനും ആയുധധാരിയും ദരിദ്രരെയും കുരുടരെയും പീഡിപ്പിക്കുകയും, ചണ്ഡാലരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുകയും, കയറ്റം കൈവശം വയ്ക്കുകയും, നായകളോടൊപ്പം സഖ്യത പുലർത്തുകയും ചെയ്തു. വ്യഭിചാരിണികളുമായി കൂട്ടുകൂടി പിതൃസമ്പത്ത് മുഴുവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തി; ഒരിക്കൽ മാതാപിതാക്കളെ അടിച്ചിട്ട് അവരുടെ പാത്രങ്ങൾ പോലും എടുത്തു. ഇങ്ങനെ പിതാവ് ദരിദ്രനായി ദയനീയനായി നിലവിളിച്ചു: “ഇങ്ങനെയുള്ള ദുഷ്ടപുത്രൻ കൊല്ലപ്പെടാൻ അർഹൻ തന്നെയാണ്. എവിടെയാണെനിക്ക് പാർക്കാൻ, എവിടെയാണെനിക്ക് പോകാൻ, ആരാണ് എന്റെ ദുഃഖം അകറ്റുക? ഈ ദുഃഖത്തിൽ ഞാൻ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ—എത്ര ദയനീയമാണ് എന്റെ അവസ്ഥ!” അപ്പോൾ ജ്ഞാനസമ്പന്നനായ ഗോകർണൻ വന്നു, പിതാവിനെ ഉപദേശിച്ചു, വൈരാഗ്യത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം കാണിച്ചു. “ഈ ലോകജീവിതം ശൂന്യവും ദുഃഖപൂർണ്ണവും മായാജാലവും ആണ്. ആരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ പുത്രൻ? ആരുടെ ആസ്തി? ആരുടെ സ്നേഹമാണ് എപ്പോഴും പൊള്ളുന്നത്? ഇന്ദ്രന്നും ലോകാധിപതിക്കും സുഖം ഇല്ല; സുഖം ഉണ്ടാകുന്നത് വൈരാഗ്യമുള്ള സന്യാസിക്ക് മാത്രം, ഏകാന്തതയിൽ ജീവിക്കുന്നവനാണ് അത് അനുഭവിക്കുന്നത്. മക്കളോടുള്ള ആശയെന്ന അജ്ഞാനത്തെ ഉപേക്ഷിക്കൂ; മായയാൽ നരകത്തിലേക്കാണ് വഴിയാകുന്നത്. ഈ ശരീരം എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് വീഴും—കാടിലേക്ക് പോവൂ.” ഇതുകേട്ട പിതാവ് യാത്രചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചു: “മകനേ, കാട്ടിൽ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നത് വിശദമായി പറയൂ. സ്നേഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ട കുഴിയിൽ ഞാൻ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അശക്തനും കപടനും കർമ്മഫലത്തിൽ വീണവനുമാണ്—ദയാസാഗരനായ നീ എന്നെ ഉയർത്തണമേ.” ഗോകർണൻ പറഞ്ഞു: “എല്ലാ അസ്ഥിയും മാംസവും രക്തവും കൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഈ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള മോഹം ഉപേക്ഷിക്കൂ; ഭാര്യ, മക്കൾ, മറ്റുള്ളവർ എന്നിവരോടുള്ള അഹംഭാവം എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കൂ; ഈ ലോകം നിത്യവും നശ്വരമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കൂ—വൈരാഗ്യത്തിലും ഭക്തിയിലും ആനന്ദിക്കൂ. സത്യം മാത്രം ആചരിക്കൂ, ലോകധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കൂ, സത്സംഗം ചെയ്യൂ, ആസക്തിയും തൃശ്യവും ഉപേക്ഷിക്കൂ; മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷഗുണങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നത് വേഗത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കൂ; സേവയും പവിത്രകഥകളും ആസ്വദിക്കൂ.” ഇങ്ങനെ, മകന്റെ ഉപദേശപ്രേരിതനായി, പിതാവ് അറുപതാം വയസ്സിൽ വീട്ടുവിട്ടു, കാട്ടിലേക്കു പോയി, അവിടെ ഹരിയെ ദിനംപ്രതി സേവിച്ച്, ദശമസ്കന്ധം പാരായണം ചെയ്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനെ പ്രാപിച്ചു. പിന്നെ, ദേവതകളുടെ തോട്ടങ്ങൾക്കു തുല്യമായ ദിവ്യപ്രഭയോടെ, വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ച ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ, ലോകത്രയത്തിലെ ഐശ്വര്യങ്ങളോടുകൂടി ആത്മദേവൻ വസിച്ചു. അവൻ ജ്ഞാനത്തിലും ധനത്തിലും ഉന്നതകുലജന്മത്തിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു, എന്നാൽ അഹങ്കാരവും അഭിമാനവും ഇല്ലായിരുന്നു. പിതാവ് അന്തരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ധുന്ധുകാരി തന്റെ അമ്മയെ ക്രൂരമായി മർദിച്ചു: “സമ്പത്ത് എവിടെയാണെന്ന് പറയ，否则 ഞാൻ ഈ കയറ്റം കൊണ്ട് നിന്നെ കൊല്ലും!” ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭയപ്പെട്ട അമ്മ, മകനെക്കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖത്തിൽ, രാത്രിയിൽ കിണറ്റിൽ ചാടി ജീവനൊടുക്കി. ഗോകർണൻ യോഗസിദ്ധനായി തീർത്ഥാടനത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു; അവന് ദുഃഖവുമില്ല, സന്തോഷവുമില്ല, ശത്രുക്കളുമില്ല, സുഹൃത്തുക്കളുമില്ല. ധുന്ധുകാരി വീട്ടിൽതന്നെ തുടരുകയും, അഞ്ചു വ്യഭിചാരിണികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അത്യന്തം ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുകയും, അവരെ പോഷിപ്പിക്കാനുള്ള മോഹത്തിൽ മനസ്സു മയങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഒരു ദിവസം, ആ സ്ത്രീകൾ ആഭരണങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ചു; ധുന്ധുകാരി മോഹത്തിൽ അന്ധനായി മരണത്തെ മറന്നുകൊണ്ട്, അവ നേടാൻ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഇവിടെ അവിടെ നിന്ന് ധനം സമ്പാദിച്ച് വീട്ടിൽ എത്തി, സ്ത്രീകൾക്ക് നല്ല വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും പലവിധ വസ്തുക്കളും നൽകി. ധനം കൂടിച്ചേർന്നത് കണ്ട സ്ത്രീകൾ രാത്രിയിൽ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: “ഇവൻ ദിവസേന മോഷ്ടിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് രാജാവ് അവനെ പിടിക്കും. രാജാവ് സമ്പത്ത് എടുത്ത് അവനെ തീർച്ചയായും കൊല്ലും; അതിനാൽ നമ്മുടെ രക്ഷക്കായി നാം തന്നെ അവനെ രഹസ്യമായി കൊല്ലണം.” ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച അവർ, അവൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ കയറ്റുകൾ കൊണ്ട് കെട്ടി, അവനെ കൊന്നു, സമ്പത്ത് എടുത്തു, മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോയി. കഴുത്തിൽ കയറ്റം ഇട്ട് അവനെ കൊല്ലാൻ തുടങ്ങി; അവർ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചെങ്കിലും അവൻ മരിച്ചില്ല, അവർ ആശങ്കപ്പെട്ടു. അവർ അവന്റെ വായിൽ ചുട്ടു കനൽ നിറച്ചു; അത്യന്തരമായ വേദനയിൽ അവൻ ജീവൻ വിട്ടു. അവ സ്ത്രീകൾ അവന്റെ ശരീരം ഒരു കുഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു; ഈ രഹസ്യം ആരും അറിഞ്ഞില്ല. നാട്ടുകാർ ചോദിച്ചപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു: “അവൻ ദൂരെയ്ക്ക് പോയിരിക്കുന്നു, അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ; ഈ വർഷം ധനലോലതയിൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ട് തിരികെ വരും.” ചതിയുള്ള സ്ത്രീകളിൽ ഒരിക്കലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്; അവരിൽ ആശ്രയമിടുന്ന മൂഢൻ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങും.