ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ധൃതരാഷ്ട്രൻ ദാനശ്രേഷ്ഠനായ യദവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു പറഞ്ഞു: “നിന്റെ ഈ മംഗളമായ വാക്കുകൾ എത്രയും വാസനയുള്ളവയാണെങ്കിലും, ഞാൻ അവയിൽ ഒരിക്കലും തൃപ്തനാകുന്നില്ല. മരണമില്ലാത്ത അമൃതം ലഭിച്ചിട്ടും ഒരാൾ തൃപ്തനാകാത്തതുപോലെ തന്നെയാണ് എന്റെ അവസ്ഥ. എങ്കിലും, സ്നേഹത്തിന്റെ വിഷം കൊണ്ടു മനസ്സ് ചഞ്ചലമാകുമ്പോൾ, ഈ മധുരവാക്കുകൾ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്നില്ല; ആകാശത്തിൽ ഇടിമിന്നൽ നിമിഷങ്ങൾ മാത്രം തിളങ്ങുന്നതുപോലെയാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛയെ ആരാണ് മറികടക്കാൻ കഴിവുള്ളത്? യദു വംശത്തിൽ അവതരിച്ച് ഭൂഭാരനാശനത്തിനായി വന്നവൻ തന്നെയാണ് അതിനെയെല്ലാം നിർണയിക്കുന്നത്. തന്റെ അതിഭൂതമായ ശക്തിയാൽ ഭഗവാൻ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഗുണങ്ങൾ വിഭജിക്കുകയും, പിന്നെ അതിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ലോകചക്രത്തിൽ കളിക്കുന്ന, അജ്ഞേയമായ ലീലകൾ നടത്തുന്ന പരമേശ്വരനായി ഞാൻ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു.” ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മനസ്സ് മനസ്സിലാക്കിയാണ് യദവൻ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അനുമതിയോടെ, യദു വംശത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയത്. അവൻ രാമനും കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവർ സംബന്ധിച്ചുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പ്രവർത്തികളെ, താൻ അയയ്ക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളെല്ലാം വിശദീകരിച്ചു. ഇവിടെ, ഭാഗവതം ദശമ സ്കന്ധത്തിന്റെ ആദ്യപാദത്തിലെ അമ്പത്തൊന്നാം അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ശുകദേവൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: “ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, കംസന്റെ ഭാര്യകൾ ആയ അസ്തിയും പ്രാപ്തിയും, ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിച്ചുകൊണ്ട്, തങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോയി. മഗധരാജാവായ ജരാസന്ധൻ, ദുഃഖവും ക്രോധവും നിറഞ്ഞവനായി, ആ സ്ത്രീകൾ അവന്റെ അടുത്ത് തങ്ങളുടെ വിധവാവായതിന്റെ കാരണങ്ങൾ എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞു. ആ ദുഃഖകരമായ വാർത്ത കേട്ട ജരാസന്ധൻ, യദു വംശത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ വലിയ ശ്രമം തുടങ്ങി. ഇരുപത് അക്ഷൗഹിണികൾക്കും മൂന്ന് അധികം സൈന്യങ്ങൾക്കുമായി, യദു വംശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ മഥുരയെ എല്ലാ ദിശകളിലും വളഞ്ഞു. ആ സൈന്യത്തെ, സമുദ്രം പോലെ ഉയരുന്ന സൈന്യത്തെ, സ്വന്തം നഗരവും ജനങ്ങളും ഭയത്തിലാഴുമ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ആ സ്ഥിതി ആലോചിച്ചു. മനുഷ്യരൂപത്തിൽ വന്ന ഹരിയ്ക്ക്, തന്റെ അവതാരത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യവും, സമയവും, സ്ഥലവും, സാഹചര്യങ്ങളും പരിഗണിച്ചു ചിന്തിച്ചു: ‘ഭൂഭാരമായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ സൈന്യത്തെ, മഗധരാജാവ് കീഴടക്കിയ രാജാക്കളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത ഈ ശക്തിയെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും. അക്ഷൗഹിണികൾ എന്നുപേരിൽ എണ്ണിയിരിക്കുന്ന സൈന്യങ്ങൾ, സേന, കുതിര, രഥം, ആന എന്നിവയെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും; പക്ഷേ, ജരാസന്ധനെ ഞാൻ കൊല്ലില്ല, കാരണം അവൻ വീണ്ടും സൈന്യം കൂട്ടിച്ചേർക്കും. എന്റെ അവതാരത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ഭൂഭാരനാശനവും, സത്പുരുഷരുടെ സംരക്ഷണവും, ദുഷ്ടരുടെ നാശനവും തന്നെയാണ്. ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനായി മറ്റൊരു രൂപവും ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു; അധർമ്മം ഉയരുമ്പോൾ അതിന്റെ നാശത്തിനും ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.’ ഗോവിന്ദൻ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യനോടു സമാനമായ രണ്ടു രഥങ്ങൾ, ഡ്രൈവറും ആയുധങ്ങളും സഹിതം, അപ്രത്യക്ഷമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ദൈവികമായ, പ്രാചീനമായ ആയുധങ്ങളും അതിനോടൊപ്പം വന്നതും, ഹൃഷീകേശൻ സങ്കർഷണനോട് പറഞ്ഞു: ‘ഇതാ, യദുക്കൾക്ക് സംഭവിച്ച ഈ ദുരന്തം നീ കാണുക, ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചവരുടെ നാഥാ, ഇതാ നിന്റെ രഥവും പ്രിയമായ ആയുധങ്ങളും. ഈ ഉദ്ദേശ്യത്തിനായാണ് നമ്മൾ ജനിച്ചത്, സത്പുരുഷന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നവനേ; ഭൂഭാരമായ ഇരുപത്തിമൂന്ന് സൈന്യങ്ങളെ നീ നശിപ്പിക്കണം.’ ഇങ്ങനെ തമ്മിൽ ആലോചിച്ച ദശാർഹപുത്രന്മാർ, പ്രാചീനകാലം മുതൽ യുദ്ധത്തിനായി സജ്ജമായിരുന്നവർ, ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച്, ചെറിയൊരു സൈന്യത്തോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ഹരിയ്ക്ക് ദാരുകൻ രഥസാരഥിയായി, പുറപ്പെടുമ്പോൾ ശംഖം മുഴക്കി; അതിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് ശത്രു സൈന്യത്തിലെ സൈന്യങ്ങളിൽ ഭയവും വിറയലും പടർന്നു. അവരെ കണ്ട മഗധരാജാവ് പറഞ്ഞു: ‘കൃഷ്ണേ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, നീ ഒരു ബാലൻ എന്നതിനാൽ ഞാൻ ലജ്ജയാൽ നിന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ താത്പര്യമില്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന നീ, നീ ചിതറിപ്പോകൂ, ബന്ധുക്കളുടെ നാശം വരുത്തിയവനേ, ഞാൻ നിന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യില്ല.’ ‘പക്ഷേ, രാമാ, നീ വിശ്വാസമുള്ളവനാണെങ്കിൽ, യുദ്ധം ചെയ്യൂ, ധൈര്യം കാണിക്കൂ; എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെട്ട് സ്വർഗത്തിൽ പോകുക, അല്ലെങ്കിൽ എന്നെ കൊല്ലുക.’ പുണ്യനായ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ‘വീരന്മാർക്ക് പുകഴ്ച പറയേണ്ടതില്ല; അവർ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ധൈര്യം കാണിക്കുന്നത്. മരണത്തിനടുത്ത്, വിഷമത്തിൽ ആയിരിക്കുന്നവന്റെ വാക്കുകൾ ഞങ്ങൾ ഗണിക്കില്ല, രാജാവേ.’ ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ജരാസന്ധന്റെ പുത്രൻ, വൻ സൈന്യവും, രഥങ്ങളും, ആനകളും, കുതിരകളും, പതാകകളും കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, രണ്ടു മാധവന്മാരുടെ നേരെ ചാടിയപ്പോൾ, കാറ്റ് സൂര്യനും അഗ്നിയും പൊടിക്കടലിൽ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു ആ ആക്രമണം. ഹരിയും രാമനും, ഗരുഡവും പനച്ചെടിയും അടയാളങ്ങളുള്ള രഥങ്ങളിൽ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ പുരാതന ഗോപുരങ്ങളിലും കൊട്ടാരങ്ങളിലും വാതായനങ്ങളിലും അഭയം തേടി, ദുഃഖവും ആശയക്കുഴപ്പവും അനുഭവിച്ചു. ഹരിയ്ക്ക് ദേവതകളും അസുരന്മാരും ആദരിച്ചിരുന്ന സൈന്യം, ശത്രുസേനയുടെ അമ്പുകളുടെ കനത്ത മഴയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ദുരിതം അനുഭവിച്ചപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ശ്രംഗ ബാണം ഉരുണ്ട ശബ്ദത്തിൽ മുഴക്കി. അനവധി അമ്പുകൾ എടുത്തു, വെട്ടി, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, പടയാളികൾ എന്നിവയെ വധിച്ചു; ചക്രം ഒരിക്കലും കൈവിട്ടില്ല. ആനകളുടെ ദന്തങ്ങൾ തകർന്നു, കുതിരകളുടെ കഴുത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേർപിരിഞ്ഞു, രഥങ്ങൾ, അവയുടെ കുതിരകളും പതാകകളും സാരഥികളും നേതാക്കളും വധിക്കപ്പെട്ട്, പടയാളികൾ കൈകൾ, കാലുകൾ, കഴുത്തുകൾ വെട്ടി, നിലത്ത് കിടന്നു. ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും മനുഷ്യരുടെ അംഗങ്ങൾ വേർപിരിഞ്ഞ്, നൂറുകണക്കിന് രക്തനദികൾ ഒഴുകി; അവയിൽ കൈകൾ, കുതിര തലകൾ, മനുഷ്യ തലങ്ങൾ, ആമപോലെ ശരീരങ്ങൾ, അനവധി ആനകളുടെ, കുതിരകളുടെ, യുദ്ധക്കാരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞു. ഈ നദികൾ കൈകൾ തിരമാലകളായി, മുടി ജലചെടികളായി, ബാണങ്ങൾ പ്രവാഹങ്ങളായി, ആയുധങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ തടസ്സങ്ങളായി, ചുറ്റും ചുറ്റും വാളുകൾ ഭയാനകമായ തിരികൊള്ളുകൾ ആയി, രത്നങ്ങൾ, മുത്തുകൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, കല്ലുകൾ അതിൽ തെളിഞ്ഞു. യുദ്ധത്തിൽ, അജ്ഞാതശക്തിയുള്ള സങ്കർഷണൻ, തന്റെ ഗദയാൽ, അഹങ്കാരമുള്ള ശത്രുക്കളെ വധിച്ചു; ഭയക്കാർക്ക് ഭയം, ധൈര്യവാന്മാർക്ക് സന്തോഷം പകരുമ്പോൾ, വീരന്മാർ തമ്മിൽ പരസ്പരം നശിച്ചു. മഗധരാജാവിന്റെ കാവലിൽ, തീക്കടലുപോലെയുള്ള ആ സൈന്യത്തെ, ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ കളി ചെയ്യുന്ന വസുദേവപുത്രന്മാർ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിച്ചു. അനന്തഗുണശാലിയായ അവന്റെ ശക്തി മൂലം, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, നാശം സാക്ഷാൽഭഗവാൻ ലീലയായി ചെയ്യുന്നു; ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നത് അതിൽ അതിശയമൊന്നുമില്ല, എന്നാൽ മനുഷ്യരുടെ ഗുണം കൊണ്ടാണ് ഈ കഥ പറയുന്നത്. രാമൻ, ജരാസന്ധന്റെ രഥം തകർന്നതും, സൈന്യം വധിക്കപ്പെട്ടതും ശേഷം, അത്യന്തം ശക്തനായ ജരാസന്ധനെ മറ്റൊരു സിംഹം മറ്റൊരു സിംഹത്തെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ, ശക്തിയാൽ കീഴടക്കി. ഗോവിന്ദൻ, ശത്രുക്കൾ വധിക്കപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, മനുഷ്യരopesും വരുണയുടെ ropesും കൊണ്ട് ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള രാമന്റെ ശ്രമം, ഒരു പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി നിർത്തി. ലോകനാഥന്മാർ ജരാസന്ധനെ മോചിപ്പിച്ചതോടെ, അവൻ വീരന്മാരിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനായി, ലജ്ജയോടെ, വ്രതത്തിനായി തീരുമാനിച്ചു; രാജാക്കന്മാർ വഴി തടഞ്ഞു. ശുദ്ധമായ അർത്ഥമുള്ള വാക്കുകളും, സാധാരണ ദൃഷ്ടിയുമാണ് യദുക്കൾ വഴി ഈ പരാജയം അവനിൽ വന്നത്; അവന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലമായാണ് അതു സംഭവിച്ചത്.