ആത്മദേവൻ തന്റെ ദുഃഖത്തിൽ തളർന്ന്, “എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം, സഹോദരിയേ?” എന്നു ചോദിച്ചു. അതിന് അവളുടെ സഹോദരി മറുപടി നൽകി: “ഞാൻ ഗർഭിണിയാണു്; ജനിച്ചതിന് ശേഷം കുട്ടിയെ ഞാൻ നിന്നെ തരാം.” അതുവരെ വീട്ടിൽ തന്നെ ഇരിക്കണം, ഗർഭിണിയായതുപോലെ നടിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കണം; എന്റെ ഭർത്താവിന് കുറച്ച് ധനം കൊടുക്കൂ, അപ്പോൾ അവൻ കുട്ടിയെ നിന്നെ നൽകും. ആറു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കുട്ടി മരിച്ചു എന്നു ആളുകൾ പറയുന്നുവെന്നു പറയാം; ഞാൻ അന്ന് മുതൽ ദിവസവും വീട്ടിലേയ്ക്ക് വന്ന് ആ ബാലനെ വളർത്തും. ഇതെല്ലാം സ്ത്രീകളുടെ സ്വഭാവം പോലെ പരീക്ഷിക്കാനാണ് ചെയ്തതെന്നും, ഇപ്പോൾ ആ പഴം പശുവിന് അർപ്പിച്ച് പരിശോധിക്കാനാണ് വേണ്ടത് എന്നും അവൾ പറഞ്ഞു. കാലക്രമേണ ആ സ്ത്രീക്ക് ഒരു ആണ്കുട്ടി ജനിച്ചു; ഭർത്താവ് ആ കുട്ടിയെ രഹസ്യമായി ധുന്ധുലിക്ക് നൽകി. അവൾ ഭർത്താവിനോട് സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: “ഒരു ആരോഗ്യവാനായ ആണ്കുട്ടി ജനിച്ചു; എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം, ആത്മദേവൻ ഒരു മകനു ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.” ആത്മദേവൻ ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം നൽകി, ജനനശാന്തി മുതലായ ചടങ്ങുകൾ നടത്തി; വീടിന്റെ വാതിലിൽ മംഗളഗാനവും സംഗീതവും മുഴങ്ങി. ഭർത്താവിന്റെ മുന്നിൽ അവൾ പറഞ്ഞു: “എന്റെ മുലയിൽ പാൽ ഇല്ല; മറ്റൊരാൾ പാൽ കുടിച്ചിരിക്കുന്നു, എങ്ങനെ ഞാൻ കുട്ടിയെ പോഷിപ്പിക്കും?” എന്നാൽ എന്റെ സഹപത്നിക്ക് കുട്ടി ജനിച്ചു, പക്ഷേ അവളുടെ കുട്ടി മരിച്ചു; അവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് വീട്ടിൽ പാർപ്പിക്കൂ—അവൾ തന്നെയാണ് നിന്റെ കുട്ടിയെ പോഷിപ്പിക്കേണ്ടത്. കുട്ടിയെ രക്ഷിക്കാനായി ഭർത്താവ് ഇതെല്ലാം ചെയ്തു; അമ്മയുടെ കയ്യിൽ ആ കുട്ടിക്ക് ധുന്ധുകാരി എന്ന പേര് നൽകി. മൂന്നു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ പശുവിന് ഒരു കിടാവു് ജനിച്ചു—അതു് അതിസുന്ദരവും ദിവ്യവും നിർമലവും പൊന്നിനുപോലെയും തിളങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു. ഇതു കണ്ട ബ്രാഹ്മണൻ സന്തോഷത്തോടെ ചടങ്ങുകൾ നടത്തി; അത്ഭുതം കണ്ടു, എല്ലാവരും കുട്ടിയെ കാണാൻ ഒത്തുചേർന്നു. “ഇപ്പോൾ ആത്മദേവന് വലിയ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു; പശുവിൽ നിന്ന് ഒരു ദിവ്യശിശു ജനിച്ചു, അത്ഭുതം തന്നെ!” എന്നായിരുന്നു ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം. ദൈവക്രമത്തിൽ ആ രഹസ്യം ആരും അറിഞ്ഞില്ല; ആ കുട്ടിക്ക് പശുവിന്റെ ചെവിപോലുള്ള ചെവികൾ ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട് അവനെ ഗോകർണ എന്ന് പേരിട്ടു. കാലം കഴിയേ ഇരുവരും യുവാക്കളായി വളർന്നു; ഗോകർണൻ ജ്ഞാനിയും വിവേകിയുമായിത്തീർന്നു, എന്നാൽ ധുന്ധുകാരി അതിവൈഷമ്യവാനായി. അവൻ ശുദ്ധിയും സ്നാനവും അവഗണിച്ചു, അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, ക്രോധരഹിതനായി തെറ്റായ പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടു, ശവസ്പർശിച്ച കൈകളാൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. അവൻ കള്ളനായിരുന്നു, എല്ലാവരും അവനെ വെറുത്തിരുന്നു, മറ്റുള്ളവരുടെ വീടുകൾക്ക് തീ വെച്ചു, കുട്ടികളെ കളിക്കാൻ കൂട്ടി കൊണ്ടുപോയി കിണറ്റിൽ തള്ളിവിടുകയും ചെയ്തു. ക്രൂരനും ആയുധധാരിയും ദരിദ്രരെയും കുരുടരെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നവനും ചണ്ഡാളരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു; കയ്പ് കയ്യിലേയും നായ്ക്കളോടൊപ്പം സദാ കൂടിയിരിക്കുകയും ചെയ്തു. വേശ്യകളുമായി ചേർന്ന് പിതാക്കളുടെ സമ്പത്ത് വൃഥാ ചെലവഴിച്ചു; ഒരിക്കൽ മാതാപിതാക്കളെ അടിച്ചു, അവരുടെ പാത്രങ്ങൾ പോലും താനായി എടുത്തു. ദാരിദ്ര്യത്തിൽ പെട്ട പിതാവ് ദയനീയനായി കരഞ്ഞു: “ഇങ്ങനെ ദുഃഖം നൽകുന്ന ദുഷ്പുത്രനെ കൊല്ലേണ്ടതാണല്ലോ!” “എവിടെ ഞാൻ പോകണം, എവിടെ താമസിക്കണം, ആരാണ് എന്റെ ദുഃഖം മാറ്റുക? ഞാൻ ഈ ദുഃഖത്തിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും—എന്ത് ദയനീയമായ നില!” അപ്പോൾ ജ്ഞാനിയുമായ ഗോകർണൻ വന്നു, പിതാവിനെ ഉപദേശിച്ചു, വൈരാഗ്യപഥം കാണിച്ചു. “ഈ ലോകം അസാരമായതും ദുഃഖപൂർണ്ണവുമാണ്; ആരുടെ മകനാണ്, ആരുടെ സമ്പത്താണ്, ആരുടെ സ്നേഹമാണ് എന്നും സതതം ചിന്തിക്കുക. ഇന്ദ്രനും ലോകാധിപതിക്കും സുഖം ഇല്ല; സുഖം വൈരാഗ്യശീലനായ യതിക്ക് മാത്രം. മകനോടുള്ള മോഹം എന്ന അജ്ഞാനം ഉപേക്ഷിക്കണം; മോഹത്തിൽ നിന്ന് നരകപഥം വരുന്നു. ഈ ശരീരം ഒടുവിൽ എല്ലാം വിട്ട് വീഴും—കാടിലേക്ക് പോവുക.” പുത്രന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പിതാവ് യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി: “മകനേ, കാട്ടിൽ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് വിശദമായി പറയൂ.” “മോഹം കൊണ്ട് ഇരുണ്ട കുഴിയിൽ പെട്ടിരിക്കുന്ന ഞാൻ, ചതിയും ദുഷ്കൃത്യത്താൽ വീണവനും—ദയാസാഗരാ, എന്നെ ഉയർത്തണം.” “എല്ല്, മാംസം, രക്തം എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഈ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ആശക്തി ഉപേക്ഷിക്കണം; ഭാര്യ, മകൻ, മറ്റ് ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരോടുള്ള മമതയും വിട്ടൊഴിയണം; ഈ ലോകം ശാശ്വതമല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കണം—വൈരാഗ്യത്തിലും ഭക്തിയിലും സന്തോഷം കണ്ടെത്തണം. സതതം സന്മാർഗം ആചരിക്കണം, ലോകികകർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം, സത്പുരുഷന്മാരെ സേവിക്കണം, കാമവും തൃഷയും വിട്ടുകളയണം; മറ്റുള്ളവരുടെ ഗുണദോഷങ്ങൾ ചിന്തിക്കാതിരിക്കുക; സേവയുടെയും പവിത്രകഥകളുടെയും അമൃതം ആഴത്തിൽ ആസ്വദിക്കണം.” പുത്രന്റെ ഉപദേശത്താൽ, ആത്മദേവൻ അറുപതാം വയസ്സിൽ വീട്ടുവിട്ട് കാടിലേക്ക് പോയി, ദിനംപ്രതി ഹരിയെ സേവിച്ചു, ദശമസ്കന്ധം പാരായണം ചെയ്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനെ പ്രാപിച്ചു. ദേവതകളുടെ ഉദ്യാനങ്ങളുടെ ഭംഗിയുള്ള അമരപുരിയിൽ, വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ച ഇന്ദ്രന്റെ മഹാമഹലിൽ, ലോകത്രയത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തോടൊപ്പം, ആത്മദേവൻ വസിച്ചു. അവൻ ജ്ഞാനത്തിലും ധനത്തിലും ഉന്നതജാതിയിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു, അഹങ്കാരമോ അഭിമാനമോ ഇല്ലാത്തവനായിരുന്നു. പിതാവ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയതിനു ശേഷം, ധുന്ധുകാരി മാതാവിനെ ക്രൂരമായി അടിച്ചു: “സമ്പത്ത് എവിടെയുണ്ട് എന്ന് പറയ，否则 ഈ ദണ്ഡം കൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും!” ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭയപ്പെട്ടു, പുത്രസ്നേഹത്തിൽ വിഷണ്ണയായ അമ്മ രാത്രിയിൽ കിണറ്റിൽ ചാടി ജീവനൊടുക്കി. ഗോകർണൻ യോഗാഭ്യാസത്തിൽ സ്ഥിരനായി തീർത്ഥാടനം ആരംഭിച്ചു; അവനു ദുഃഖമോ സന്തോഷമോ ഇല്ലായിരുന്നു, ശത്രുവോ സ്നേഹിതനോ ഇല്ല. ധുന്ധുകാരി വീട്ടിൽ തന്നെ തുടരുകയും അഞ്ച് വേശ്യകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അതിക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുകയും, അവരെ പോഷിപ്പിക്കാനുള്ള മോഹത്തിൽ മനസ്സു മങ്ങിയവനായി. ഒരു ദിവസം, ആ വേശ്യകൾ ആഭരണങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ചു; ധുന്ധുകാരി കാമം കൊണ്ടും മരണത്തെ മറന്നും അവയൊക്കെ നേടാൻ പുറത്തിറങ്ങി. പലിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സമ്പത്ത് ശേഖരിച്ച് വീട്ടിൽ എത്തി, ആ സ്ത്രീകൾക്ക് വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ബഹുമാനങ്ങളും നൽകി. ധാരാളം സമ്പത്ത് ഒത്തുചേർന്നത് കണ്ട സ്ത്രീകൾ രാത്രി തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: “ഇവൻ ദിവസേന കള്ളത്തൊഴിലിലാണ്; അതിനാൽ രാജാവു് ഇയാളെ പിടിച്ചുപിടിക്കും. സമ്പത്ത് എടുത്തശേഷം രാജാവു് ഇയാളെ തീർച്ചയായും കൊല്ലും; അതിനാൽ നമുക്ക് വേണ്ടത് നമ്മുടെ സുരക്ഷയാണെങ്കിൽ, രഹസ്യമായി ഇയാളെ തന്നെ നശിപ്പിക്കുകയല്ലേ ഉത്തമം?