ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വ്രജത്തിലെ ഗോപികൾ, കൃഷ്ണൻ ദൂരെയാണെന്ന് അനുഭവിച്ചിട്ടും, അതിന്റെ വഴി അവരുടെ മനസ്സുകൾ കൂടുതൽ കൃഷ്ണനിലേക്കാണ് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്. സ്വപ്നം പോലെ തെറ്റായുള്ള ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളെ ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ നിയന്ത്രിച്ച്, ജാഗരൂകതയും ആത്മസംയമനവും പാലിക്കേണ്ടതാണെന്ന് കൃഷ്ണൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. ഇതാണ് ജ്ഞാനികളുടെ യോഗവും വിവേകവും: ത്യാഗം, തപസ്സ്, ആത്മനിയന്ത്രണം, സത്യം—ഇവയൊക്കെ നദികൾ പോലെ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. കൃഷ്ണൻ ഗോപികൾക്ക് പറയുന്നു: ഞാൻ ദൂരെയാണെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, അതിന്റെ ഉദ്ദേശം നിങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ എന്നിലേക്കാണ് കൂടുതൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്, എന്നെ നിരന്തരം ഓർക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകാൻ. പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ദൂരെയായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സ് അവനെ ഓർക്കുന്നു; അടുത്ത് കാണുമ്പോൾ അത്രയേറെ ആകർഷണമില്ല. അതിനാൽ, എല്ലാ അറ്റാച്ച്മെന്റുകളും വിട്ട്, മനസ്സും ചിന്തയും എന്നിലേക്കാണ് പതിയേണ്ടത്; എന്നെ എപ്പോഴും ഓർത്താൽ, ഉടൻ തന്നെ എന്നിലേക്കാണ് നിങ്ങൾ എത്തുന്നത്. വ്രജവനത്തിൽ ഞാൻ രാത്രിയിൽ കളിച്ചപ്പോൾ, നൃത്തത്തിൽ ചേരാൻ കഴിയാത്തവർ പോലും എന്റെ വീര്യകൃത്യങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് എന്നെ നേടിയിട്ടുണ്ട്. കൃഷ്ണന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗോപികൾ സന്തോഷത്താൽ ഉദ്ധവനോട് സംസാരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവന്ന സന്ദേശം ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. ഗോപികൾ പറയുന്നു: ഭാഗ്യവശാൽ, യദുവിന്റെ ശത്രുവായ കംസൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; അച്യുതൻ സുരക്ഷിതനാണ്, തന്റെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടിയിരിക്കുന്നു. കദാ, ഗദയുടെ മൂത്ത സഹോദരൻ, നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ലജ്ജാശീലമായ, ഹസിച്ചുനോക്കുന്ന കണ്ണുകളുടെ സ്‌നേഹപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച്, അവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നുണ്ടോ? പ്രേമത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ അറിയുന്ന, നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പ്രിയങ്കരൻ, അവരുടെ വാക്കുകളിലും കളികളിലും ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് എങ്ങനെ പറയാം? ഗോവിന്ദൻ നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ, അവരുടെ സ്നേഹസംഭാഷണങ്ങളിൽ, നമ്മെ—ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീകളെ—ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? കൃഷ്ണൻ വൃന്ദാവനത്തിൽ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം, താമരയും മല്ലികയും ചന്ദ്രപ്രഭയും നിറഞ്ഞ രാത്രിയിൽ, രാസനൃത്തം ചെയ്‌തപ്പോൾ, ഞങ്ങളുടെ അങ്കിളുകളുടെ ശബ്ദം മുഴക്കിയപ്പോൾ, ആഹ്ലാദകരമായ കഥകൾ പറഞ്ഞ്, ആ രാത്രികൾ ഓർമ്മയിലുണ്ടോ? ദാശർഹയുടെ വംശജൻ, തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടായ ദുഃഖത്തിൽ അലസപ്പെട്ട്, വീണ്ടും ഇവിടെ വരുമോ? അവൻ വൃക്ഷങ്ങളെ മഴകൊണ്ട് പുതുക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെപോലെ, തന്റെ സ്പർശത്തോടെ നമ്മെ ജീവിപ്പിക്കുമോ? രാജ്യം നേടിയ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ച, രാജകുമാരികളെ വിവാഹം കഴിച്ച, പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും ഇവിടെ വരുമോ? വൃന്ദാവനത്തിലെ വനവാസികൾ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർ, ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ കൃഷ്ണനു എന്ത് പ്രയോജനമുണ്ടാകും? അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റിയ, സ്വയംപൂർണ്ണനായ മഹാത്മാവാണ്. പിംഗലാ വേശ്യയുടെ വാക്കുകൾ പോലെ, പ്രതീക്ഷകളില്ലായ്മയിലാണ് പരമാനന്ദം; എങ്കിലും, അതറിയുമ്പോഴും, കൃഷ്ണനിൽ നമ്മുടെ പ്രതീക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്കാവുന്നില്ല. കർത്താവിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉപേക്ഷിക്കാൻ, അതിനാൽ, ആരും സഹിക്കാനാവില്ല; ഭാഗ്യവും കൃഷ്ണന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു വിടുന്നില്ല. ഈ നദികൾ, മലകൾ, കാടുകൾ, പശുക്കൾ, കൃഷ്ണൻ ശങ്കർഷണനോടൊപ്പം നടന്ന വഴികൾ—എല്ലാം നമ്മെ കൃഷ്ണനെ ഓർക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മിയുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നന്ദന്റെ മകനെയാണ് ഓർമിപ്പിക്കുന്നത്; അവന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൊണ്ട്, നമ്മിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണനെ മറക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. കൃഷ്ണന്റെ മനോഹരമായ നടപ്പ്, ഉജ്ജ്വലമായ ചിരി, കളിയുള്ള കണ്ണുകൾ, സുന്ദരമായ വാക്കുകൾ—ഇതൊക്കെ നമ്മുടെ മനസ്സുകൾ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; അവനെ എങ്ങനെ മറക്കാം? "സ്വാമി, ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവേ, വ്രജയുടെ നാഥാ, ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ, ഗോവിന്ദാ, ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ ഗോകുലത്തെ ഉയർത്തുക." ശുകമുനി പറയുന്നു: കൃഷ്ണന്റെ സന്ദേശം കേട്ട്, വേർപാടിന്റെ താപം കുറയുകയും, ഗോപികൾ ഉദ്ധവനെ ആദരിക്കുകയും, അവനെ കർത്താവിന്റെ പ്രതിനിധിയായി കാണുകയും ചെയ്തു. ഉദ്ധവൻ മാസങ്ങളോളം വൃന്ദാവനിൽ താമസിച്ചു, ഗോപികളുടെ ദുഃഖം നീക്കി, കൃഷ്ണന്റെ ലീലകൾ പാടിക്കൊണ്ട് ഗോകുലത്തെ ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചു. ഉദ്ധവൻ വൃന്ദാവനിൽ ആയിരുന്ന എല്ലാ ദിവസവും, വൃന്ദാവനവാസികൾക്ക് സമയങ്ങൾ അതിവേഗം കടന്നു പോയി; അവർ കൃഷ്ണന്റെ വാർത്തകളിൽ മുഴുമയായിരുന്നു. നദികൾ, കാടുകൾ, പൂക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ, ഉദ്ധവൻ കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത് സന്തോഷം കണ്ടെത്തി; വൃന്ദാവനവാസികളെ സേവിച്ചു. ഗോപികൾ കൃഷ്ണനിൽ മുഴുമയാകുന്നത്, അവരുടെ മനസ്സുകൾ കൃഷ്ണനിൽ ലയിക്കുന്നത് കണ്ടു, ഉദ്ധവൻ പരമാനന്ദത്തിൽ, അവരെ നമസ്കരിച്ച് പാടുന്നു: "ഈ ഗോവിന്ദനോടുള്ള അഗാധമായ പ്രേമം ഉള്ള ഗോവിന്ദനോടുള്ള കാവൽ സ്ത്രീകൾ ഭൂമിയിലെ ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതരാണ്; പുനർജനനത്തെ ഭയക്കുന്ന സന്യാസികൾക്കും, ഞങ്ങൾക്കും, ഈ ഭക്തി വേണമെന്ന് തോന്നുന്നു; ബ്രഹ്മനായി ജനിക്കുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം, കൃഷ്ണന്റെ കഥകളുടെ അമൃതം ആസ്വദിക്കുന്നതിനെക്കാൾ?" "വനത്തിൽ വസിക്കുന്ന, പാപഭാഗ്യം ഉള്ള ഈ സ്ത്രീകൾ, കൃഷ്ണനോടുള്ള പരമപ്രേമം—പാരമാത്മാവിനോടുള്ള—എങ്ങനെ ഉണ്ടാവുന്നു? അജ്ഞാനികൾ പോലും കർത്താവിനെ നേരിട്ട് ആരാധിച്ചാൽ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു; രാജാവ് സേവകരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ. ഈ അഗാധമായ പ്രേമം ദിവ്യസ്ത്രികളിലും, മറ്റുള്ളവരിലും കാണുന്നില്ല; രാസോത്സവത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ വ്രജയിലായുള്ള പ്രിയങ്കരികളുടെ കഴുത്ത് ചുറ്റി ചേർത്തപ്പോൾ, അവർക്കു പരിപൂര്ണത ലഭിച്ചു." "വൃന്ദാവനിൽ, ഞാൻ ഒരു പുല്ല്, ഒരു ചെടി, ഒരു കുരുമുള, ഒരു ഔഷധം എന്നെങ്കിലും ജനിക്കണമെന്നു ആഗ്രഹിക്കുന്നു; കൃഷ്ണന്റെ പാദധൂളി ലഭിക്കാൻ, തന്റെ ബന്ധുക്കളെയും, സദാചാരപാതയെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, മുകുന്ദനെ തേടിയവരെ, വേദങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്ന ഈ വഴിയെ പിന്തുടരുന്നവരെ." "ലക്ഷ്മി ആരാധിക്കുന്ന, സ്വയംതൃപ്തരായ യോഗികൾ ആരാധിക്കുന്ന, രാസനൃത്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമായ കൃഷ്ണന്റെ പാദം കണ്മണികളിൽ അണിഞ്ഞവരുടെ കൺമണികൾ, കൃഷ്ണനെ ചേർത്തു, എല്ലാ ദുഃഖവും ഉപേക്ഷിച്ചു. നന്ദന്റെ വ്രജയിലെ സ്ത്രീകളുടെ പാദധൂളിക്ക് ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു; അവർ ഹരിയുടെ മഹത്വം പാടുമ്പോൾ, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ ശുദ്ധമാകുന്നു." ശുകമുനി പറയുന്നു: ഗോപികൾ, യശോദ, നന്ദൻ, മറ്റ് കാവൽക്കാർക്ക് വിട പറഞ്ഞ്, ഉദ്ധവൻ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി രഥത്തിൽ കയറിയു. യാത്രയാകുമ്പോൾ, നന്ദനും മറ്റുള്ളവരും, വിവിധ സമ്മാനങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച്, സ്നേഹപൂർവ്വം ഉദ്ധവനെ സമീപിച്ചു; കണ്ണിൽ കണ്ണീരോടെ പറഞ്ഞു: "നമ്മുടെ മനസ്സുകൾ എപ്പോഴും കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമങ്ങൾ മാത്രം പറയട്ടെ; നമ്മുടെ ശരീരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനത്തിനായി നമസ്കരിക്കട്ടെ. കർത്താവിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, നമ്മുടെ കർമ്മങ്ങൾ വഴി എവിടെയാണെങ്കിലും, കൃഷ്ണനോടുള്ള ഭക്തി, ശുഭകൃത്യങ്ങൾക്കും ദാനത്തിനും വഴി, സ്ഥിരമായിരിക്കുക." കാവൽക്കാർ കൃഷ്ണനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ഉദ്ധവനെ ആദരിച്ചു; ഉദ്ധവൻ, രാജാവേ, വീണ്ടും മഥുരയിലേക്ക് മടങ്ങി, കൃഷ്ണന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ. ഉദ്ധവൻ കൃഷ്ണനെ നമസ്കരിച്ച്, വൃന്ദാവനവാസികളോടുള്ള ഭക്തിയാൽ ഹൃദയം നിറഞ്ഞു, വസുദേവനു, രാമനു, രാജാവിനു സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി. ശുകമുനി പറയുന്നു: എല്ലാ ജീവികൾക്കു ആത്മാവായ കൃഷ്ണൻ, സൈരന്ധ്രിയായ കുബ്ജയുടെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, അവളുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അവളുടെ വീട്, ആസ്വാദനത്തിനായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; മുത്ത് മാലകളും പതാകകളും കനോപ്പികളും, കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും; ധൂപംകൊണ്ടും സുഗന്ധപൂക്കളാലും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; ദീപങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രകാശമാകുന്നു; മാലകളും സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും കൊണ്ട് ഭംഗിയുള്ളതായിരുന്നു.