ഭഗവാന് ശ്രീകൃഷ്ണനും ബാലറാമനും, ലോകത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാതാക്കളായിട്ടും, എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങളായിട്ടും, തങ്ങളുടെ നിര്മ്മലമായ ജ്ഞാനം മറച്ചു വച്ച്, സാധാരണ മനുഷ്യരായി പെരുമാറി. ഗുരു ദേവിന്റെ വീട്ടില് വാസം ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിച്ച ഈ രണ്ടു ദിവ്യപുരുഷന്മാര് കാശിയിലെ സാന്ദീപനി എന്ന മഹാനായ ഗുരുവിനെ, അവന്തിയില് താമസിക്കുന്നതിനെ സമീപിച്ചു. ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ, ഗുരുവിനെ യഥാക്രമം സമീപിച്ച്, ദേവതയെപ്പോലെ ഭക്തിയോടെ സേവനം ചെയ്തു; spotless ആയ സേവനത്തില് ഗുരു സന്തോഷംകൊണ്ടു. ദ്വിജന്മാരില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ സാന്ദീപനി, അവരുടെ ശുദ്ധവും ഭക്തിയോടു കൂടിയ പെരുമാറ്റം കൊണ്ടു സന്തുഷ്ടനായി, എല്ലാ വേദങ്ങളും അവരുടെ ഉപവേദങ്ങളും ഉപനിഷദുകളും, രഹസ്യമായ ധനുര്വേദവും, ധര്മത്തിന്റെ പ്രമാണങ്ങളും, നീതിയുടെ വഴികളും, തർക്കശാസ്ത്രവും, രാജധർമ്മത്തിന്റെ ആറു ശാസ്ത്രങ്ങളും, ഈ രണ്ടു ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചു. ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആദിമൂലങ്ങളായ ഈ രണ്ടു പുരുഷന്മാര് ഒരു വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, രാജാവേ. അവരെല്ലാം അറിഞ്ഞത് വെറും അഞ്ഞൂറ് നാല്പത്തിയൊന്ന് ദിവസം-രാത്രികൾക്കുള്ളിൽ; അതിനുശേഷം, ഗുരുദക്ഷിണയായി, ഗുരുവിന് എന്താണ് ആഗ്രഹമെന്ന് ചോദിച്ചു. ഈ അതിശയകരമായ, മാനുഷികതയെ അതിക്രമിക്കുന്ന ബുദ്ധി കണ്ടു, സാന്ദീപനി ഗുരു ഭാര്യയുമായി ആലോചിച്ച്, പ്രഭാസയിലെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ മരിച്ച തന്റെ മകനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരണമെന്നു ആവശ്യപ്പെട്ടു. അവരുടെ ശക്തി സമ്മതിച്ച്, ഈ രണ്ടു വീരന്മാർ വലിയ രഥത്തിൽ കയറി, പ്രഭാസയിലേയ്ക്ക് പോയി, കടൽക്കരയിൽ കുറേ നേരം ഇരുന്നു; സമുദ്രം അവരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ആദരസമർപ്പണങ്ങൾ നൽകി. കൃഷ്ണൻ കടലിനോട് പറഞ്ഞു: "ഈിടയിൽ ഒരു വലിയ തിരയിൽ പിടിക്കപ്പെട്ട എന്റെ ഗുരുവിന്റെ മകനെ ഉടൻ തിരികെ നൽകുക." കടൽ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "പ്രഭു, ഞാൻ ആ കുട്ടിയെ എടുത്തില്ല; പഞ്ചജനൻ എന്ന മഹാനദാനവൻ, ശംഖരൂപത്തിൽ ഈ വെള്ളത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, അവനെ പിടിച്ചെടുത്തു, കൃഷ്ണാ." കേട്ട ശേഷം, കൃഷ്ണൻ വേഗത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ആ ദാനവനെ കൊല്ലുകയും, അതിന്റെ വയറ്റിൽ കുട്ടിയെ കണ്ടെത്താനാവാതെ, അതിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ശംഖ് എടുത്തു, രഥത്തിലേയ്ക്ക് മടങ്ങി, സമ്യാമനി എന്ന യമന്റെ പ്രിയനഗരത്തിലേയ്ക്ക് പോയി. അവിടെ എത്തി, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ആയുധങ്ങളുമായി ശംഖ് മുഴക്കി; അതിന്റെ വലിയ ശബ്ദം കേട്ട്, ജീവികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന യമൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. യമൻ ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണനെ വണങ്ങി, മഹാപൂജകൾ നടത്തി, "മനുഷ്യരൂപത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിഷ്ണുവേ, എന്താണ് ഞങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്?" എന്നു ചോദിച്ചു. കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "ഗുരുവിന്റെ മകൻ, തന്റെ കർമ്മഫലത്തിൽ ഇവിടെ വന്നവൻ, മഹാരാജാ, എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം അവനെ പുറത്തു കൊണ്ടുവരിക." "അങ്ങിനെ ചെയ്യാം," എന്ന് യമൻ പറഞ്ഞു, ഗുരുവിന്റെ മകനെ യദുश्रेष्ठന്മാർക്ക് നൽകി, അവർ ഗുരുവിന് നൽകുകയും, വീണ്ടും ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഗുരു പറഞ്ഞു: "പ്രിയരേ, നിങ്ങൾ ഗുരുദക്ഷിണ പൂർണ്ണമായി നൽകിയിരിക്കുന്നു; ഇനിയും ഒരു ആഗ്രഹം ഒരു ഗുരുവിന് എന്ത് വേണം?" "നിങ്ങൾ വീണ്ടു വീട്ടിലേയ്ക്ക് പോകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ കീര്ത്തി നിർമലമായിരിക്കട്ടെ; നിങ്ങൾ പഠിച്ച വേദങ്ങൾ ഈ ലോകത്തും അപ്രത്യക്ഷലോകത്തും നിലനില്ക്കട്ടെ." ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ, കൃഷ്ണനും ബാലറാമനും രഥത്തിൽ കയറി, കാറ്റുപോലെ വേഗത്തിൽ, ഇടിമുഴക്കത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ, നഗരത്തിലേയ്ക്ക് മടങ്ങി. ജനങ്ങൾ, പല ദിവസങ്ങളായി നഷ്ടപ്പെട്ട ധനം വീണ്ടു കിട്ടിയവരെപ്പോലെ, രാമനും ജനാർദനനും കാണുമ്പോൾ വളരെ ആനന്ദിച്ചു. ശൈവതന്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്ന 64 കലകൾ ഇവയാണ്: പാടൽ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ വായിക്കൽ, നൃത്തം, നാടകപ്രവർത്തനം, ചിത്രരചന, അലങ്കാരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കൽ, അരി-പൂക്കൾ ചേര്ക്കൽ, പൂക്കളാൽ കിടക്ക ഒരുക്കൽ, പല്ല്-വസ്ത്ര-ശരീര അലങ്കാരം, രത്നങ്ങളാൽ നില ഒരുക്കൽ, കിടക്ക ഒരുക്കൽ, വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് സംഗീതം, വെള്ളം ചിതറിക്കൽ, കലാസമുച്ചയങ്ങൾ, പൂമാല ചുരുക്കൽ, തല അലങ്കാരം, വസ്ത്രം ഒരുക്കൽ, കാത് അലങ്കാരം, സുഗന്ധങ്ങൾ ചേര്ക്കൽ, ആഭരണങ്ങൾ, മായാവിധികൾ, കുരിശ്ശരികൾ, കൈയിലുണ്ടാക്കുന്ന മായകൾ, വിഭവങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, തുന്നൽ, തന്തി കളികൾ, ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ, ശ്ലോകങ്ങൾ പാടൽ, വാചാലത, പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കൽ, നാടകങ്ങൾ കാണൽ, കാവ്യപ്രശ്നങ്ങൾ തീർത്തൽ, ചുരുള്, കയ്പ്പ്, കട്ട, മരപ്രവർത്തനം, വാസ്തുവിദ്യ, വെള്ളി-രത്നം പരിശോധിക്കൽ, ലോഹവിദ്യ, രത്നങ്ങളുടെ നിറം അറിയൽ, ഖനികൾ അറിയൽ, വൃക്ഷജീവിതം, നട്-കോക്ക്-ക്വയിലിന്റെ പോരാട്ടം, തത്ത-മൈനകളെ പഠിപ്പിക്കൽ, ശുചിത്വം, മുടി അലങ്കാരം, രഹസ്യവചനങ്ങൾ, വിദേശഭാഷകൾ അനുകരിക്കൽ, പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ, പൂമാലകളിൽ നിമിത്തങ്ങൾ, യന്ത്രങ്ങൾ, മായചിത്രങ്ങൾ, കൂട്ടായ്മയിൽ വാചനം, മനസ്സിൽ കവിത രചിക്കൽ, സൃഷ്ടിപ്രവൃത്തികൾ, കളികൾ, നിഘണ്ടു-വൃത്ത-പ്രസാദം, വസ്ത്രം മറയ്ക്കൽ, പ്രത്യേക ചതുരം കളികൾ, കാന്തം കളികൾ, ബാലകളുടെ കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ, വൈനായികി, വൈജയികി, വൈതാലികി കലകൾ. ഇതിന്റെ ശേഷം, ശ്രീശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: വൃഷ്ണികളിൽ ഉദ്ദവൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു; കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയസഖാവും, ബൃഹസ്പതിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ശിഷ്യനും, ഉത്തമ ബുദ്ധിയുള്ളവനായിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ, ആശ്രയിക്കുന്നവരുടെ ദു:ഖം നീക്കുന്നവൻ, ഒരു ദിവസം ഉദ്ദവന്റെ കൈ പിടിച്ച്, അതീവ പ്രിയവും ഭക്തിയുള്ളവനുമായ ഉദ്ദവനോട് പറഞ്ഞു: "ഉദ്ദവാ, നീ ഗോപാലനാടായ വ്രജയിലേയ്ക്ക് പോകൂ; എന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് സന്തോഷം നൽകൂ; ഗോപികമാർക്ക് എന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ട്, എന്നിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിന്റെ ദു:ഖം നീക്കൂ. അവരുടെ മനസ്സും ജീവനും എന്നിൽ മാത്രം ആകുന്നു; അവർ ശരീരസുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്നെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രിയനായവനായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ലോകധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവരെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും." "എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ദൂരെ പോയിട്ടും, ഗോകുലത്തിലെ സ്ത്രീകൾ, പ്രിയസഖാവേ, അനന്തമായി എന്നെ ഓർത്ത്, വേർപാടിന്റെ ദു:ഖത്തിൽ വിറയുന്നു. എന്റെ ഗോപികമാർ, ഹൃദയങ്ങൾ എന്നിൽ ഏകീകരിച്ചവ, എന്റെ വരവിന്റെ പ്രതീക്ഷയും സന്ദേശങ്ങളും കൊണ്ട്, വലിയ കഷ്ടതയോടെ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നു." ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ ഉദ്ദവനോട് നിർദ്ദേശം നൽകിയപ്പോൾ, ഉദ്ദവൻ ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ച്, രഥത്തിൽ കയറി, നന്ദന്റെ ഗോപാലനാടായ വ്രജയിലേയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്തു. അപ്രത്യക്ഷമായ സൂര്യനോടൊപ്പം, രഥം പശുക്കളുടെ കവിള് പൊടിയിൽ മറഞ്ഞു, ഉദ്ദവൻ വ്രജയിലേയ്ക്ക് എത്തി. പശുക്കൾക്ക് കൂട്ടം ചേർക്കാൻ ശക്തമായ കാളകൾ കൂകി വിളിച്ച ശബ്ദം, പാൽ നിറഞ്ഞ അമ്മപശുക്കളിലേയ്ക്ക് ഓടുന്ന കன்றുകളുടെ വിളി, എല്ലായിടത്തും ചാടുന്ന വെള്ള കன்றുകൾ, പാൽ ദോഹിക്കുന്ന ശബ്ദം, വംശിയുടെ മധുരം—all these filled the air. ഗോപികമാരും ഗോപന്മാരും, കൃഷ്ണൻ-ബലരാമന്റെ മഹത്വം പാടിയതുകൊണ്ട്, ഗ്രാമം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ആ ഗ്രാമം അഗ്നി, സൂര്യ, അതിഥി, പശു, ബ്രാഹ്മണ, പിതൃ, ദേവതാ പൂജകളാൽ, ധൂപം, ദീപം, പൂമാലകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ചുറ്റും പുഷ്പവനങ്ങൾ, പക്ഷികളുടെ ഗാനം, ഹംസ, കൂക, താമരകൾ നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങൾ. ഉദ്ദവൻ എത്തിയപ്പോൾ, നന്ദൻ കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയസഖാവിനെ കണ്ടു, സന്തോഷത്തോടെ ഉദ്ദവനെ വാസുദേവനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ആലിംഗനം ചെയ്തു. ഉദ്ദവനെ നല്ല ഭക്ഷണവും, മൃദുവായ കിടക്കയും നൽകി, ക്ഷീണം മാറിയതോടെ, പാദമർദ്ദനം പോലുള്ള സേവനം നൽകി, ഉദ്ദവന്റെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു: "ഭാഗ്യവാനായോ, ഞങ്ങളുടെ സുഹൃത്ത്, ശൂരപുത്രൻ, ക്ഷേമമാണോ? കുടുംബവും മക്കളും ഒപ്പം, ദു:ഖരഹിതനായോ? സൗഹൃദത്തിൽ സ്ഥിരനായോ? ദു:ഖം കൊണ്ടും, ദുഷ്ടനായ കംസനും, യദുക്കളോട് എപ്പോഴും ദ്വേഷം പുലർത്തിയവനും, ദുഷ്ടസഖികളും, താൻ തന്നെയാണ് നശിച്ചിരിക്കുന്നു—ഇത് ഭാഗ്യം തന്നെ." "കൃഷ്ണൻ, അമ്മയെ, സുഹൃത്തുകളെ, ഗോപാലന്മാരെ, ഗ്രാമത്തെ, സ്വന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവരെ, പശുക്കളെ, വൃന്ദാവനത്തെയും, മലകയറെയും, ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നുവോ?