ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, തന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ചശേഷം, മധുസൂദനനായ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനും രോഹിണിയുടെ പുത്രനായ ബാലരാമനുമൊപ്പം ചാണൂറയെയും മുഷ്ടികയെയും സമീപിച്ചു. അവർ കൈകളെ കൈകളുമായി, കാലുകളെ കാലുകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് ശക്തിയായി തമ്മിൽ ഇഴകി വലിച്ചു; ഒരാൾ മറ്റെയാളെ ജയിക്കാൻ അത്യന്തം ആഗ്രഹിച്ചു. അവർ തമ്മിൽ മുത്തിരി, മുട്ട്, തല, നെഞ്ച്, ഭുജങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു. ചുറ്റിപ്പറ്റൽ, കപടനം, അങ്ങലിക്കൽ, തള്ളൽ, മുന്നേറൽ, പിൻവാങ്ങൽ എന്നിവയിലൂടെ അവർ പരസ്പരം പ്രതിരോധിച്ചു. ഉയർത്തൽ, ഉയർത്തി കുലുക്കൽ, പിടിച്ചിരുത്തൽ—ഇങ്ങനെ ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം കീഴടക്കാൻ മുഴുവൻ ശക്തിയും പ്രയോഗിച്ചു. ഈ ശക്തി-ദൗർബല്യങ്ങളുടെ മത്സരമാകുന്ന കാഴ്ച കണ്ട സ്ത്രീകൾ, രാജാവേ, അവിടെയെത്തി കൂട്ടങ്ങളായി സഹാനുഭൂതിയോടെ തമ്മിൽ സംസാരിച്ചു: “അയ്യോ, രാജസഭയിൽ എത്ര വലിയ അന്യായം! രാജാവ് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ശക്തിയും ദൗർബല്യവും തമ്മിലുള്ള ഇങ്ങനെയൊരു മത്സരം നടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ മല്ലന്മാർക്ക് ഇടിമിന്നലുപോലെയുള്ള ദേഹവും മലശിഖരങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള രൂപവുമാണ്; എന്നാൽ ഇവർക്കെതിരെ മത്സരിക്കുന്ന രണ്ട് ബാലന്മാർ അത്രയും നाजുക്കും അവർക്കും പൂർണ്ണ യൗവനം പോലും എത്തിയിട്ടില്ല. ധർമ്മം ലംഘിക്കുന്ന ഈ സഭയിൽ നിഷ്ഠ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്; അദ്ധർമ്മം ഉദിക്കുന്നിടത്ത് ഒരാൾക്ക് ഒരിക്കലും നിലകൊള്ളാൻ പാടില്ല. ഒരു ജ്ഞാനി, സഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെ പിശകുകൾ ഓർത്തുകൊണ്ട്, അത്തരം സഭയിൽ പ്രവേശിക്കരുത്; സംസാരിച്ചാലും മൗനമായാലും, അജ്ഞാനിക്ക് പാപമേ വരിക. കൃഷ്ണന്റെ ശത്രുവിനെ നേരിടുമ്പോൾ പരിശ്രമത്തിൽ മുളയുന്ന ചൊരിച്ചുള്ള പുഷ്പംപോലുള്ള മുല്ലപൂമുഖം നോക്കൂ. രാമന്റെ മുഖം കാണുന്നില്ലേ, ചുവപ്പിച്ച കണ്ണുകളും, പുഞ്ചിരിയും, കോപത്തിന്റെ ചുവപ്പുമുള്ളത്—അത് മുഷ്ടികയെ നേരിടുമ്പോൾ പ്രകാശിക്കുന്നു. വ്രജഭൂമി ഭാഗ്യശാലിയാണ്—അവിടെയാണ് ഈ പുരാതനപുരുഷൻ, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ മറഞ്ഞ്, വനപുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, ബാലരാമനോടൊത്ത് പശുക്കൾ മേയിച്ചും, വംശി വായിച്ചും, ഗിരിരാജയുടെ പ്രിയങ്കരിയുടെ പാദപദ്മങ്ങൾ ആരാധിച്ചും, വിവിധ വിനോദങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്നതും. ഗോപികൾ എന്ത് വലിയ തപസ്സാണ് ചെയ്തതെങ്കിൽ, അവർക്കു ഈ അതുല്യസുന്ദരസ്വരൂപം—യൗവനം എപ്പോഴും പുതുമയുള്ളത്, അപരിമിതമായ മഹത്വത്തിന്റെ ആധാരം—കണ്ണുകൾ നിറച്ച് കാണാൻ സാധിച്ചു? വ്രജത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ഭാഗ്യവതികളാണ്; അവർ ഭഗവാനോടുള്ള ഭക്തിയിൽ മനസ്സു നിക്ഷിപ്തമാക്കി, കണ്ണീർ കൊണ്ട് ശബ്ദം മങ്ങിച്ചുകൊണ്ട്, പശു പാൽ കിനഞ്ഞാലും, ചാണകം ശേഖരിച്ചാലും, ചക്ക പിഴച്ചാലും, നിലം തേക്കിക്കളയുമ്പോഴും, കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഊഞ്ഞാലിലിരുത്തുമ്പോഴും, സുവോളയുമ്പോഴും—ഏതുവിധത്തിലുള്ള പ്രവൃത്തിയിലായാലും—അവൻറെ കീര്ത്തി പാടുന്നു. രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും കൃഷ്ണൻ പശുക്കളുമായി പുറത്ത് പോകുമ്പോഴും മടങ്ങുമ്പോഴും, വംശി വായിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഭാഗ്യശാലിയായ യുവതികൾ അവന്റെ പുഞ്ചിരിയോടെ നിറഞ്ഞ മുഖവും കരുണയുള്ള കാഴ്ചകളും കാണാൻ വഴിയിൽ പെട്ടെന്ന് വരുന്നു. സ്ത്രീകൾ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, യോഗേശ്വരനായ ഹരിഭഗവാൻ മനസ്സിൽ ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ ദൃഢനിശ്ചയം സ്വീകരിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ ഭയാനകമായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും ശക്തിയുള്ളവരാണെന്ന് അറിയാതെ, മാതാപിതാക്കൾ സ്നേഹത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ആകുലരായി. അച്യുതനും അവന്റെ എതിരാളിയും, ബാലനും മുഷ്ടികയും, മല്ലയുദ്ധത്തിലെ എല്ലാ വിദ്യകളും ഉപയോഗിച്ച് തമ്മിൽ പോരാടിച്ചു. ഭഗവാന്റെ അവയവങ്ങൾ ഇടിമിന്നലുപോലെ കഠിനമായ പ്രഹരങ്ങൾ ചാണൂറിന് ലഭിച്ചു; അവന്റെ ശരീരം തകർന്നു ക്ഷീണിച്ചു. പക്ഷിയെപ്പോലെ വേഗതയോടെ ചാണൂറ് കുതിച്ചുയർന്നു, രണ്ട് കയ്യും മുറുക്കി, കോപത്തോടെ വാസുദേവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു. ആ പ്രഹരം കൃഷ്ണനെ ഒന്നും ബാധിച്ചില്ല; കിരീടം കുലുങ്ങിയ ചാണൂറിന്റെ കൈകൾ പിടിച്ച്, ഹരി അവനെ ചുറ്റി ചുറ്റി ഒടുവിൽ ഉഗ്രതയോടെ നിലത്തു ഇടിച്ചു. അവന്റെ ജീവൻ അവസാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, മുടിയും പുഷ്പമാലയും ചിതറിച്ച്, ഇന്ദ്രന്റെ പതാക വീഴുന്നതുപോലെ അവൻ നിലത്തു വീണു. അതുപോലെ തന്നെ, മുഷ്ടികയും ശക്തനായ ബാലഭദ്രന്റെ കയ്യടിയിലും, അതിനുശേഷം കനത്ത ഒരു തള്ളിലും, ആദ്യം പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടു. അവൻ വിറെച്ചു, വായിൽനിന്ന് രക്തം ഒഴുകി, വേദനയിൽ തളർന്നു, ജീവൻ വിട്ട് കാറ്റിൽ വീണു പോകുന്ന മരത്തെപ്പോലെ നിലത്തു വീണു. ശേഷം യുദ്ധശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ, അവനടുത്ത് വന്ന കൂഠനെ ഇടവലത് കയ്യനുസരിച്ച് അവഹേളനത്തോടെ ഒരു അടിയിൽ സംഹരിച്ചു. അതേ സമയം, ശലന്റെ തല കൃഷ്ണന്റെ കാലടി കൊണ്ടു തകർത്തു; തോഷലകനും ഇരുപാതായി പിളർന്ന് വീണു. ചാണൂറും മുഷ്ടികയും കൂഠനും ശലനും തോഷലകനും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശേഷിച്ച മല്ലന്മാർ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും കൂട്ടുകാരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, സംഗീതം മുഴങ്ങുമ്പോഴും കാൽക്കലികൾ മണിഞ്ഞു നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചു. രാമനും കൃഷ്ണനും ചെയ്ത ഈ മഹത്കൃത്യത്തിൽ എല്ലാവരും ആഹ്ലാദിച്ചു; കംസനെ ഒഴികെ, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരും ധാർമ്മികന്മാരും “ശബാഷ്, ശബാഷ്!” എന്ന് വിളിച്ചു. മല്ലന്മാരിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, ഭൂജരാജാവ് വിഷമിച്ചതും കണ്ടു, കംസൻ തന്റെ സംഗീതക്കാരെ നിർത്തി ഇങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിച്ചു: “വസുദേവന്റെ ഈ രണ്ട് ദുഷ്ടപുത്രന്മാരെയും നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുക; ഗോപ്പന്മാരുടെ സമ്പത്ത് പിടിച്ചെടുക്കുക; ദുഷ്ടനായ നന്ദനെ ബന്ധിക്കുക. വസുദേവനെ അവന്റെ ഏറ്റവും നല്ല കുതിരകളോടൊപ്പം ഉടൻ കൊല്ലുക; ശത്രുവിന്റെ പക്ഷം പിടിക്കുന്ന എന്റെ അച്ഛൻ ഉഗ്രസേനനും അവന്റെ അനുയായികളും കൊല്ലപ്പെടട്ടെ.” കംസൻ ഇങ്ങനെ അഹങ്കരിച്ചപ്പോൾ, അക്ഷയനായ കൃഷ്ണൻ കോപത്തോടെ വേഗത്തിൽ ഉയർന്ന പീഠികയിലേക്ക് ചാടി. കൃഷ്ണൻ അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടു, തന്റെ മരണത്തെ നേരിട്ടു കാണുന്ന കംസൻ, ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ സീറ്റ് നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് കയ്യിൽ കവചവും വാളും എടുത്തു. വാൾ ചലിപ്പിച്ച് കംസൻ വലത്തും ഇടത്തും പറക്കുന്ന കഴുകനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ ചലിച്ചു; എന്നാൽ അതിജയിച്ച ശക്തിയുള്ള കൃഷ്ണൻ അവനെ കഴുകൻ പാമ്പിനെ പിടിക്കുന്നപോലെ പിടിച്ചു. കിരീടം കുലുങ്ങി, മുടി പിടിച്ച്, കംസനെ ഉയർന്ന പീഠികയിൽ നിന്ന് അരീനയിലേയ്ക്ക് താഴെ ഇട്ടു; ലോകത്തിന്റെ ആശ്രയമായ കമലനാഭൻ സ്വയം അവന്റെ മേൽ ചാടി വീണു. ഹരി, കംസന്റെ ജീവനെറ്റ ശരീരം, എല്ലാവരും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, ആനയെ വലിച്ചുനീക്കുന്നപോലെ നിലത്തു വലിച്ചു. അപ്പോൾ എല്ലാവരും “അയ്യോ! അയ്യോ!” എന്ന് നിലവിളിച്ചു. കംസന്റെ മനസ്സ് സദാ ആശങ്കയിലായിരുന്നു—ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും, സംസാരിക്കുമ്പോഴും, നടക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, ശ്വാസം വലിക്കുമ്പോഴും—അവൻ തന്റെ മുമ്പിൽ ചക്രധാരി കൃഷ്ണനെ കാണുന്നവനായിരുന്നു; അതിനാൽ ദുഷ്പ്രാപ്യമായ കൃഷ്ണസ്വരൂപം അവൻ പ്രാപിച്ചു. കംസന്റെ എട്ട് സഹോദരന്മാർ—കങ്ക, ന്യഗ്രോധക തുടങ്ങിയവർ—അവന്റെ മരണത്തിന് അത്യന്തം ക്രുദ്ധരായി, പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ഓടി വന്നു.