ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

കൃഷ്ണൻ തന്റെ ഇടതുകൈയിൽ വില്ല് കളിച്ചുപോലെ എളുപ്പത്തിൽ എടുക്കുകയും, എല്ലാവരുടെയും കൺമുന്നിൽ അതിനെ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ടു ചാലിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം, ആ മഹാബലശാലിയായ കൃഷ്ണൻ ആ വില്ല് പിന്നിലേക്ക് വലിച്ച്, ഒരു ആന ഉണക്കുരുവിനെ ഒടിക്കുന്നതുപോലെ അതിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് ഒടിച്ചു. ആ വില്ല് ഒടിഞ്ഞു പുറപ്പെട്ട ശബ്ദം ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും എല്ലാ ദിക്കുകളെയും നിറച്ചു. ആ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ കംസൻ ഭയത്തിൽ പിടപിടിച്ചു. അപ്പോൾ കംസന്റെ കാവൽക്കാർ, അവരുടെ അനുചിതരോടൊപ്പം, ദേഷ്യത്തോടെ കൃഷ്ണനെ പിടിച്ച് കൊല്ലാൻ ഓടിയെത്തി; അവർ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: "അവനെ പിടിക്കൂ! കൊല്ലൂ!" അവരുടെ ശത്രുതാഭാവം കണ്ടപ്പോൾ, ബലരാമനും കൃഷ്ണനും ദേഷ്യത്തോടെ ആ വില്ലിന്റെ ഒടിച്ച ഭാഗങ്ങൾ എടുത്തു അവരെ അടിച്ച് കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ കംസൻ അയച്ച സൈന്യത്തെ സംഹരിച്ച്, അവർ സന്തോഷത്തോടെ ആ മന്ദപത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നു; നഗരത്തിന്റെ ഭംഗിയും ഐശ്വര്യവും ആസ്വദിച്ചു നടന്നു. നഗരവാസികൾ അവരുടെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യവും, തേജസ്സും, ധൈര്യവും, രൂപവും കണ്ടു; ഇവർ ദേവന്മാരിൽശ്രേഷ്ഠന്മാരാണെന്ന് അവർ വിചാരിച്ചു. അങ്ങനെ കൃഷ്ണനും ബലരാമനും സ്വതന്ത്രമായി നഗരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കവെ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു. അവർ ഗോവിന്ദരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ രഥത്തേക്കു മടങ്ങി. മുകുന്ദനിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ഗോപികൾ, മഥുരയിൽ നിന്നു മനസ്സിന്റെ ആഴത്തിൽ അനുഗ്രഹങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു; പുരുഷോത്തമനിലെ സൗന്ദര്യം കണ്ട്, ലക്ഷ്മി മറ്റു എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് അവനിൽ മാത്രം ആഗ്രഹം വെച്ചു. അവരുടെ കാലുകൾ കഴുകി, പാൽ കലർത്തിയ അന്നം കഴിച്ച്, കംസന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി സന്തോഷത്തോടെ ആ രാത്രി കഴിച്ചു. കംസൻ, വില്ല് ഒടിച്ചത്, തന്റെ കാവൽക്കാരുടെ നാശം, ഗോവിന്ദനും രാമനും നടത്തിയ അത്ഭുതകരമായ ക്രീഡകൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ, അതീവ വ്യാകുലനായി. അവൻ ഉറക്കംകൂടാതെ ഭയത്തോടെ കിടന്നു; മനസ്സിൽ ദുഷ്പ്രതികൂല സൂചനകൾ നിറഞ്ഞു. മരണത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യവും കപടവുമായ അനവധി ലക്ഷണങ്ങൾ അവൻ വിവരണം ചെയ്തു. കണ്ണാടിയിൽ സ്വന്തം തല കാണാതിരിക്കുകയും, കണ്ടാൽ ഇരട്ടമായി തോന്നുകയും ചെയ്തു; നക്ഷത്രങ്ങളിലും ഇരട്ടത്വം കണ്ടു. നിഴലിൽ വിടവ് കണ്ടു; സ്വയം ശ്വാസം കേൾക്കാനാവാതെ പോയി; മരങ്ങളിൽ പൊൻ നിറം കണ്ടു; തൻറെ കാൽപ്പാടുകൾ ഇല്ലാതായി. സ്വപ്നത്തിൽ ചത്തവരെ അണക്കി, കഴുതയെ കയറി, ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു, നലദ പൂക്കളുടെ മാല ധരിച്ചു, എണ്ണയൊളിച്ചു, നഗ്നനായി നടക്കുന്നത് കണ്ടു. ഇങ്ങനെ സ്വപ്നത്തിലും യാഥാർത്ഥ്യത്തിലും ഭയാനക സൂചനകൾ കണ്ട കംസൻ, മരണഭീതിയിൽ നിദ്രക്കില്ലാതെ, മനസ്സിൽ വലിയ ഉത്കണ്ഠയോടെ കിടന്നു. രാത്രി കഴിഞ്ഞു സൂര്യോദയം വന്നപ്പോൾ, കംസൻ വലിയൊരു മല്ലുകളി മഹോത്സവം ഒരുക്കി. മഹാമണ്ഡപം പുരുഷന്മാർ അലങ്കരിച്ചു; മൃദംഗവും ശംഖവും മുഴങ്ങി; വേദികൾ പൂമാലകളും പതാകകളും വസ്ത്രങ്ങളും തൊണക്കെട്ടുകളും കൊണ്ട് ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു. നഗരവാസികൾ, ഗ്രാമവാസികൾ, ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയപ്രമുഖന്മാർ, ഓരോരുത്തരുടേയും സ്ഥാനാനുസരണം അകത്തുകയറി; രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ സിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു. മന്ത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട കംസൻ, പ്രദേശാധിപന്മാരുടെ നടുവിൽ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു; എന്നാൽ അവന്റെ ഹൃദയം അശാന്തമായിരുന്നു. മൃദംഗ-ശംഖനാദങ്ങൾക്കിടയിൽ, അണിഞ്ഞൊരുങ്ങിയ, അഭിമാനത്തോടെ മല്ലന്മാർ അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരോടൊപ്പം അകത്തുകയറി. ചാണൂരൻ, മുഷ്ടികൻ, കൂടൻ, ശാലൻ, തോഷലൻ എന്നിവരും ആ സംഗീതം ആസ്വദിച്ച് രംഗത്തേക്ക് ചേർന്നു. നന്ദനെ നേതൃത്വംനൽകി, രാജാവായ ഭൂജൻ വിളിച്ചുവന്നിരുന്ന ഗോക്കുലവാസികൾ, അവർക്കുള്ള സമ്മാനങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ഒരുമിച്ച് ഒരേ വേദിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇങ്ങനെ, പത്തു സ്കന്ധത്തിലെ "മല്ലമണ്ഡപവിവരണം" എന്ന നാല്പത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു. ശുകാചാര്യർ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, പിന്നെ കൃഷ്ണനും രാമനും ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, മല്ലമണ്ഡപത്തിൽ മുഴങ്ങുന്ന മൃദംഗശബ്ദം കേട്ട് അവിടെക്കു പോകാൻ തയ്യാറായി. അരങ്ങിന്റെ വാതിലിനരികിൽ എത്തിയപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ കുവലയാപീഡ എന്ന മഹാനയാനെ, അതിന്റെ കാവൽക്കാരൻ ഉണർത്തി നിർത്തിയിരിക്കുന്നതും കണ്ടു. ശൗരി തന്റെ കട്ടികെട്ടി, കുരുന്ന് മുടി തള്ളിപ്പറത്തി, ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ ആനക്കാരനോട് പറഞ്ഞു: "ആനക്കാരാ, ഞങ്ങൾക്ക് വഴിയൊടുക്കൂ, വൈകരുത്; അല്ലെങ്കിൽ ഇന്നുതന്നെ നിന്നെയും നിന്റെ ആനയെയും യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും." ഇങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട ആനക്കാരൻ, ക്രോധത്തോടെ ആ ഭയങ്കരനായ ആനയെ കൃഷ്ണനിലേക്ക് ഉണർത്തി. ആ മഹാനയാൻ കൃഷ്ണനെ തണ്ടുകൊണ്ട് പിടിക്കാനായി മുന്നേറി; പക്ഷേ കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു, അതിനെ അടിച്ചു, അതിന്റെ കാലടികളിൽ കയറി. ദേഷ്യത്തോടെ ആന കേശവനെ കണ്കെട്ടിയും, നാസികാവാസനയാൽ തേടിയും, തണ്ടുകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചെങ്കിലും കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു. കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ വാലപിടിച്ച്, ആ മഹാനയാനെ ഇരുപത്തഞ്ച് ധനുസ് ദൂരം വലിച്ചു കൊണ്ടുപോയി; അതുപോലെ ഗരുഡൻ പാമ്പിനെ കളിച്ചുപോലെ. അച്യുതൻ ആനയെ ഇടത്തേക്കും വലത്തേക്കും തിരിച്ചു, ഒരു കുട്ടി പശുവിനെ ചുറ്റുന്നതുപോലെ അതിനെ ചുറ്റിച്ചു. പിന്നീട് നേരിട്ട് മുന്നിൽ ചെന്നു, കയ്യാൽ ആനയെ അടിച്ചു; അതിന്റെ കാൽപാടുകൾ സ്പർശിച്ച്, ആന തളർന്നു വീണു. വേഗത്തിൽ നിലത്ത് വീണ ആന, വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു കളിക്കാനായി ശ്രമിച്ചു; താൻ വീണെന്ന് കരുതി, ദേഷ്യത്തിൽ കുത്തുകൊണ്ട് നിലം തറച്ചു. അതിന്റെ ശക്തി തടയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ മഹാനയാൻ, കാവൽക്കാർ ഉണർത്തിയതുകൊണ്ട്, ദേഷ്യത്തോടെ കൃഷ്ണനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ, ഭഗവാൻ മധുസൂദനൻ അതിന്റെ തണ്ടുപിടിച്ച് നിലത്തേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. വീണ ആനയുടെ മേൽ, സിംഹം കളിച്ചുപോലെ കയറി, അതിന്റെ ദന്തം പിളർത്ത് എടുത്തു, അതുകൊണ്ട് ആനക്കാരനെ അടിച്ചു. മൃതമായ ആനയെ അവിടെ വെച്ച്, ദന്തം ചുമലിൽ വെച്ച്, രക്തവും മദവും തുള്ളുന്ന അവസ്ഥയിൽ, കമലമുഖം വിയർപ്പിന്റെ മുത്തുകളാൽ ദീപ്തിയോടെ, കൃഷ്ണൻ അകത്തേക്കു കടന്നു. കുറച്ച് ഗോക്കുലവാസികൾ കൂടെ, ബലരാമനും ജനാർദ്ദനനും ആനയുടെ ദന്തം ആയുധമായി പിടിച്ച് മല്ലമണ്ഡപത്തിലേക്ക് കടന്നു. മല്ലന്മാർക്ക് കൃഷ്ണൻ വജ്രംപോലെയും, മനുഷ്യർക്കിടയിൽ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായി; സ്ത്രീകൾക്കു മന്മഥസ്വരൂപനായി; ഗോക്കുലവാസികൾക്കു ബന്ധുവായി; ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാർക്കു ശിക്ഷകനായി; മാതാപിതാക്കൾക്കു ബാലനായി; ഭൂജരാജാവായ കംസയ്ക്കു മരണമായി; ജ്ഞാനികൾക്കു വിശ്വരൂപമായി; യോഗികൾക്കു പരമതത്ത്വമായി; വൃഷ്ണികൾക്കു പരമദൈവമായി — ഇങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ട്, കൃഷ്ണനും അവന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ ബലരാമനും അകത്തേക്കു പ്രവേശിച്ചു.