ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അച്യുതൻ, അതായത് ശ്രീകൃഷ്ണൻ, നഗരവാസികളോട് അതി മഹത്തായ ധനുസ്‌ക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. അവർ കാണിച്ച സ്ഥലത്തേക്ക് കൃഷ്ണൻ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ, ഇന്ദ്രന്റെ ധനുസ് പോലെയുള്ള അത്ഭുതമായ ധനുസ് കൃഷ്ണൻ കണ്ടു. ധനുസ് നിരവധി ആളുകൾ കാവൽ കാത്ത്, പൂജിച്ച്, അതിമഹത്തായ തേജസ്സോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. കാവൽക്കാർ തടഞ്ഞിട്ടും കൃഷ്ണൻ ശക്തിയായി ധനുസ് എടുത്തു. കൃഷ്ണൻ തന്റെ ഇടത് കൈകൊണ്ട് കളിയോടെ ധനുസ് ഉയർത്തി, അതിന്റെ ദന്തം ഒറ്റ നിമിഷം കൊണ്ട് എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ ഘടിപ്പിച്ചു. പിന്നെ ധനുസ് വലിച്ചടിച്ചു, ആ മഹാബലി കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് പൊട്ടിച്ചു, ആന ഒരു ഇളനീർ തണ്ടു പൊട്ടിക്കുന്നതുപോലെ. ധനുസ് പൊട്ടിയ ശബ്ദം ആകാശം, ഭൂമി, ദിശകളിലാകെ മുഴങ്ങി. ഈ ശബ്ദം കേട്ട് കംസൻ ഭയത്തിൽ പിടുങ്ങി. കാവൽക്കാർ, അവരുടെ അനുയായികൾ സഹിതം, കോപത്തോടെ കൃഷ്ണനെ പിടിച്ച് കൊല്ലാൻ ഓടി, "പിടിക്കൂ! കൊല്ലൂ!" എന്ന് വിളിച്ചു. അവരുടെ വിരുദ്ധത കണ്ടു ബാലരാമനും കൃഷ്ണനും കോപംകൊണ്ടു; ധനുസ് പൊട്ടിയ ഭാഗങ്ങൾ എടുത്ത് അവരെ അടി കൊണ്ട് കൊല്ലി. കംസൻ അയച്ച സേനയെ തകർത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും ആ ഹാളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് വന്നു, നഗരത്തിന്റെ ഭംഗി നിരീക്ഷിച്ചു. നഗരവാസികൾ, അവരുടെ അത്ഭുതമായ വീര്യം, തേജസ്, ആത്മവിശ്വാസം, രൂപം എന്നിവ കണ്ടു, ഇവരെ ദേവതകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം എന്ന് കരുതി. ഇരുവരും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു; കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും, ഗോകുലത്തിലെ കാവൽക്കാരോടൊപ്പം, നഗരത്തിൽ നിന്ന് അവരുടെ വണ്ടിയിലേക്ക് മടങ്ങി. ഗോപികൾ, മുകുന്ദനിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞതിൽ ദുഃഖംകൊണ്ടു, മഥുരയിൽ നിന്നു ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള അനുഗ്രഹങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും നല്ലവൻ കൃഷ്ണന്റെ സൗന്ദര്യം നോക്കിക്കൊണ്ട്, ലക്ഷ്മി മറ്റു എല്ലാവരെയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവനെ മാത്രം ആഗ്രഹിച്ചു. കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും അവരുടെ കാലുകൾ കഴുകി, പാലിൽ കലർന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, കംസന്റെ ഉദ്ദേശം അറിയാമെന്നു സന്തോഷത്തോടെ രാത്രി ചെലവഴിച്ചു. കംസൻ, ധനുസ് പൊട്ടിയതും കാവൽക്കാരുടെ നാശവും, ഗോവിന്ദനും രാമനും നടത്തിയ അത്ഭുതമായ കളിയും കേട്ടു, ഭയത്തിൽ പകച്ചു. ഉറങ്ങാതെ, അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, ദുഷ്പ്രതീക്ഷകൾ നിറഞ്ഞ നിരവധി ശകുനങ്ങൾ — യഥാർത്ഥവും കപടവും — മരണത്തിന്റെ അടുത്ത് വരവിനെ സൂചിപ്പിച്ചുവെന്ന് വിവരിച്ചു. അവൻ തന്റെ പ്രതിബിംബത്തിൽ തല കാണാതെ, കണ്ടാലും ഇരട്ടയായി തോന്നി; നക്ഷത്രങ്ങളിൽ കപടത കാണുന്നു. അവൻ തന്റെ നിഴലിൽ ചിതറുകൾ കാണുന്നു, ശ്വാസം കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, മരങ്ങളിൽ പൊന്‍ കാണുന്നു, തന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. സ്വപ്നത്തിൽ, അവൻ മരിച്ചവരെ അണയുന്നു, കഴുതയെ കയറി, ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു, നലദ പൂക്കളുടെ മലകൾ അണിയുന്നു, എണ്ണ പുരട്ടി, നഗ്നനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇത്തരം ശകുനങ്ങൾ, ജാഗരണമിലും സ്വപ്നത്തിലും കണ്ടു, മരണത്തിന്റെ ഭയംകൊണ്ടു, കംസൻ ഉറങ്ങാൻ കഴിയാതെ, മനസ്സിൽ വിഷമം നിറയുന്നു. രാത്രി കഴിഞ്ഞു, സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, കംസൻ ഒരു വലിയ മല്ല്യുദ്ധോത്സവം ഒരുക്കി. പുരുഷന്മാർ അരങ്ങ് അലങ്കരിച്ചു, മൃദംഗവും തുര്യവും മുഴങ്ങി, വേദികൾ പൂക്കളും പതാകകളും വസ്ത്രങ്ങളും തൂണുകളും കൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചു. നഗരവാസികൾ, ഗ്രാമവാസികൾ, ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയ നേതാക്കൾ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനമനുസരിച്ച് പ്രവേശിച്ചു, രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ സീറ്റുകളിൽ ഇരുന്നു. മന്ത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കംസൻ രാജകീയ വേദിയിൽ, പ്രദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെ നടുവിൽ, ഉണർന്ന മനസ്സോടെ ഇരുന്നു. തുര്യവും മൃദംഗവും മുഴങ്ങുമ്പോൾ, മല്ലന്മാർ, അണിയിച്ചും അഭിമാനത്തോടെയും, അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരോടൊപ്പം അരങ്ങിൽ പ്രവേശിച്ചു. ചാണൂര, മുസ്ടിക, കൂത, ശാല, തോഷല — ഇവർ മധുര സംഗീതം കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ അരങ്ങിൽ എത്തി. നന്ദൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കാവൽക്കാരും, ഭൂജരാജാവിന്റെ ക്ഷണനുസരിച്ച്, അവരുടെ സമ്മാനങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ഒരേ വേദിയിൽ ചേർന്ന് പ്രവേശിച്ചു. ഇവിടെ, ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിന്റെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിലെ "മല്ല്യുദ്ധ അരങ്ങിന്റെ വിവരണം" എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ശുകമുനി പറഞ്ഞു: പിന്നീട്, കൃഷ്ണനും രാമനും, ശുചിത്വം പാലിച്ച്, ശത്രുക്കളുടെ ജയകനായ രാജാവേ, മല്ല്യുദ്ധത്തിന്റെ മൃദംഗശബ്ദം കേട്ട് കാണാൻ എത്തി. അരങ്ങിന്റെ വാതായനത്തിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ കുവലൈയാപീഡം എന്ന ആനയെ അവിടെയുണ്ട് എന്ന് കണ്ടു, ആനക്കാരൻ അതിനെ ഉണർത്തി. ശൗരി, തന്റെ കട്ടികെട്ടി, വളഞ്ഞ മുടി തഴുകി, ആനക്കാരനോട് ഇടിമുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു: "ആനക്കാരാ, ഞങ്ങൾക്ക് വഴി കൊടുക്കൂ, വൈകരുത്; അല്ലെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെയും ആനയെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയക്കും." ഇങ്ങനെ ശാസ്ത്രം ലഭിച്ച ആനക്കാരൻ കോപംകൊണ്ടു, കൃഷ്ണനോട് അതിശയമായ ആനയെ ഉണർത്തി, മരണത്തോടു സമാനമായ ഭീകരതയോടെ. ആ ആന കൃഷ്ണനേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തി, തണ്ടുകൊണ്ട് പിടിച്ചു. കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു, അതിനെ അടിച്ചു, അതിന്റെ കാലടിയിൽ ചെന്ന് നിന്നു. കോപംകൊണ്ട ആന, കേശവനെ നോക്കി, വാസനയോടെ തണ്ടുകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചു, പക്ഷേ കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു. ആനയുടെ വാലിൽ പിടിച്ചു, കൃഷ്ണൻ ആ മഹാ ആനയെ ഇരുപത്തഞ്ച് ധനുസ് ദൂരത്തേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു, ഗരുഡൻ പാമ്പിനെ കളിയോടെ വലിച്ചിഴക്കുന്നതുപോലെ. അച്യുതൻ, ആനയെ ഇടത്തും വലത്തും തിരിച്ചു, കുട്ടി ഒരു കാളയെ തിരിക്കുന്നതുപോലെ, ആനയെ ചുറ്റിച്ചു. പിന്നെ, നേരിട്ട് സമീപിച്ചു, കയ്യോടെ ആനയെ അടിച്ചു, അതിനെ തളർത്തി വീഴ്ത്തി, ഓരോ പടിയിലും സ്പർശിച്ചു. ആന, കളിയോടെ നിലത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു, വീണെന്ന് കരുതി, ദുഃഖത്തിൽ ഭൂമിയെ തന്തുകൊണ്ട് അടിച്ചു. അതിന്റെ ശക്തി തടഞ്ഞപ്പോൾ, ആ വലിയ ആന, കോപംകൊണ്ടും ആനക്കാരന്മാർ ഉണർത്തിയതുകൊണ്ടും, കൃഷ്ണനേയ്ക്ക് ഉരുവെച്ച് ഓടി. അത് കൃഷ്ണനേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തുമ്പോൾ, മധുസൂദനൻ അതിന്റെ തണ്ടു കയ്യിൽ പിടിച്ചു, അതിനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തി. വീണ ആനയുടെ മേൽ, സിംഹം കളിയോടെ കയറുന്നതുപോലെ, കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ ദന്തം പിഴുതി, ആനക്കാരനെ അതുകൊണ്ട് അടിച്ചു. മരിച്ച ആനയെ പിന്നിൽ വിട്ട്, ദന്തം ചുമലിൽ വച്ചു, രക്തവും മദവും ചിതറിച്ച, കൃഷ്ണൻ അതിന്റെ ദന്തം കൈവശം വെച്ച്, ഉണർന്ന കമലമുഖം, വിയർപ്പിന്റെ തുള്ളികളോടെ, അരങ്ങിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.