ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അകുരൂരം ഭഗവാനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്തുതിച്ചു തുടങ്ങി. "പ്രഭോ, ചിലർ ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെ, ശിവൻ ഉപദേശിച്ച വഴികൾ അനുസരിച്ച്, വിവിധാചാര്യന്മാരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, വിവിധ രീതികളിൽ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവരും, മറ്റു ദേവതകളിൽ മനസ്സ് നിക്ഷേപിച്ചവരും, എല്ലാം അവസാനത്തിൽ നിന്നെ തന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, ദേവദേവാ. എല്ലാ ദേവന്മാരും വസിക്കുന്നവനാണ് നീ. മലകളിൽ നിന്നു ജനിച്ച് മഴകൊണ്ട് നിറയുന്ന നദികൾ എല്ലാം ഒടുവിൽ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ മാർഗങ്ങളും ഒടുവിൽ നിന്നിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്. സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നീ ഗുണങ്ങൾ നിന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അചഞ്ചലങ്ങളായ ജീവികളുവരെ എല്ലാം ഈ ഗുണങ്ങളിൽ പറ്റിയിരിക്കുന്നു. നീ സാക്ഷാത് സാക്ഷിയാണ്, അകറ്റം ഇല്ലാത്ത ദർശനമുള്ളവൻ, എല്ലാ മനസ്സുകളുടെയും സാക്ഷി, ആത്മാവായവൻ. അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഗുണസ്രോതസ്സുകൾ ദേവന്മാരിലും, മനുഷ്യരിലും, മൃഗങ്ങളിലും ഒഴുകുന്നു. പ്രഭോ, അഗ്നി നിന്റെ വായാണ്, ഭൂമി നിന്റെ കാലുകൾ, സൂര്യൻ നിന്റെ കണ്ണ്, ആകാശം നിന്റെ നാഭി, രഥം നിന്റെ ഹൃദയം, ദിശകൾ നിന്റെ ചെവികൾ, സ്വർഗ്ഗം നിന്റെ തല, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും നിന്റെ കൈകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ നിന്റെ ഉദരം, വായു നിന്റെ ശ്വാസം, ശക്തി നിന്റെ തേജസ്. മരങ്ങളും ഔഷധികളും നിന്റെ രോമങ്ങൾ, തലയിൽ ഉള്ള മുടി സസ്യങ്ങൾ, മേഘങ്ങൾ നിന്റെ അസ്ഥികളും നഖങ്ങളും, പർവ്വതങ്ങൾ നിന്റെ പല്ലുകൾ, കണ്ണിറുക്കൽ രാവും പകലും, പ്രജാപതി നിന്റെ മനസ്സ്, മഴ ജനനേന്ദ്രിയം, വീര്യം നിന്റെ സ്വഭാവം. നശ്വരമല്ലാത്ത ആത്മാവായ നിന്റെ അകത്താണ് ലോകങ്ങളും അവയുടെ രക്ഷകന്മാരും അനേകം ജീവികളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വെള്ളത്തിൽ ജീവികൾ ചേരുന്നതുപോലെയും, അത്തിപ്പഴത്തിൽ തേനീച്ചകൾ ചേരുന്നതുപോലെയും, ചിന്തകൾ മനസ്സിൽ ഉദിക്കുന്നതുപോലെയും. നീ ഇവിടെ ലീലാവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള രൂപങ്ങൾകൊണ്ട് ലോകങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ആ ലോകങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ മഹത്വം പാടുന്നു. നശ്വരമായ ജലത്തിൽ നീന്തിയ ആദിമത്സ്യാവതാരത്തെയും, അശ്വശിരസ്സായ രൂപത്തെയും, മധുകൈടഭന്മാരെ സംഹരിച്ചവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അതിവിശാലനും അതിരില്ലാത്ത ആധാരവുമായവനെയും, മന്ദരപർവ്വതം ഉയർത്തിയവനെയും, ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ചവനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. അത്ഭുതകരമായ സിംഹരൂപമായ നരസിംഹനെയും, സജ്ജന്മാരുടെ ഭയം അകറ്റുന്നവനെയും, വാമനവതാരത്തിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും അളന്നവനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. ഭൃഗുവിന്റെ ഇഷ്ടദേവനായവനെയും, ക്ഷത്രിയരുടെ അഹംഭാവം സംഹരിച്ചവനെയും, രഘുകുലത്തിൽ ഉത്തമനായ രാമായണ നായകനെയും, രാവണനെ സംഹരിച്ചവനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. വാസുദേവനായവനെയും, സങ്കർഷണനെയും, പ്രദ്യുമ്നനെയും, അനിരുദ്ധനെയും, സാത്വതവംശത്തിലെ ഇശ്വരനെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവരെയും മോഹിപ്പിച്ച ശുദ്ധബുദ്ധനായ ബുദ്ധസ്വരൂപത്തെയും, കൽക്കിയായി പാപികളും അധർമരാജാക്കളെയും സംഹരിക്കാൻ വരാനിരിക്കുന്നവനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. പ്രഭോ, നിന്റെ മായയാൽ ഈ ലോകത്തിൽ ജീവികൾ ഞെട്ടിപ്പോകുന്നു. 'ഞാൻ', 'എന്റെ' എന്ന തെറ്റായ ധാരണകളിൽ പെട്ട്, കർമ്മപഥങ്ങളിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു. ഞാൻ ശരീരം, മക്കൾ, വീട്, ധനം, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവയെ യഥാർത്ഥം എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ പെട്ട് അജ്ഞാനത്തിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു. പ്രഭോ, സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന വസ്തുക്കളെ യാഥാർത്ഥ്യമായി കരുതുന്നവനെപ്പോലെ ഞാൻ മായയിലെ കൂദാശകളിൽ ഉളളവനാണ്. ദ്വന്ദങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ട മനസ്സോടെ, അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിയ ഞാൻ, യഥാർത്ഥത്തിൽ എനിക്കു പ്രിയമായത് എന്താണെന്ന് പോലും അറിയുന്നില്ല; നശ്വരവും അനാത്മാവും ദുഃഖകരവുമായ വസ്തുക്കളോടാണ് ഞാൻ ആസ്വാദനം കാണിക്കുന്നത്. വെള്ളം പുല്ലുകൊണ്ട് മറയ്ക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതറിയാതെ, ഒരു അജ്ഞാനി മരുഭൂമിയിലെ മായാമൃഗജലത്തെ തേടുന്നവനെപ്പോലെ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് മാറി, മായയെ പിന്തുടരുന്നു. വാഞ്ഛകളും കർമ്മങ്ങളും കൊണ്ട് തളർന്ന മനസ്സോടെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കു കീഴ്പ്പെട്ട്, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാതെ ഞാൻ ദയനീയനായി കഴിയുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള ഞാൻ, അർഹതയില്ലാത്തവർക്കു പ്രാപ്യമല്ലാത്ത നിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ അഭയം തേടുന്നു. ഇതു പോലും നിന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമാണ് സംഭവിച്ചത്, പ്രഭോ. ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നതു, കമലനാഭനേ, മനസ്സു ശരിയായ ഭക്തിപൂർവ്വം നിന്നെ ആരാധിക്കുമ്പോഴാണ്. നീ ശുദ്ധചൈതന്യസ്വരൂപനാണ്, എല്ലാ നിശ്ചയങ്ങളുടെ കാരണമാകുന്നവൻ, പുരുഷനും പ്രധാനനും, അനന്തശക്തിയുള്ള ബ്രഹ്മസ്വരൂപനെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. വാസുദേവനായവനെയും, ഹൃഷീകേശനായവനെയും, എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കുന്നവനെയും ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ, പ്രഭോ. ഇങ്ങനെ അകുരൂരം ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചു. ഇതോടെ ഭഗവാൻ ജലത്തിൽ തന്റെ ദിവ്യരൂപം അകുരൂറനു കാണിച്ചു. പിന്നെ, ഒരു നടൻ അഭിനയമുറുക്കി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, കൃഷ്ണൻ ആ ദർശനം പിൻവലിച്ചു. ആ ദൃശ്യങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമായതറിഞ്ഞ്, അകുരൂറൻ ഉടൻ ജലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു, എല്ലാ നിർബന്ധിത കർമ്മങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കി, അത്ഭുതപൂർവ്വം രഥത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ഹൃഷീകേശൻ അവനോട് ചോദിച്ചു: "ഭൂമിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, ജലത്തിൽ—നിനക്ക് എന്താണ് അത്ഭുതമായി തോന്നിയത്?" അകുരൂറൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, ഭൂമിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ ഉള്ള എല്ലാ അത്ഭുതങ്ങളും നിന്നിൽ തന്നെ ഉണ്ട്. ഈ ലോകത്ത് ഞാൻ എന്താണ് കണ്ടതെന്നു ചോദിക്കുമ്പോൾ, അതെല്ലാം നിന്നിൽ തന്നെയാണ്. ഭൂമിയിലും, ആകാശത്തിലും, വെള്ളത്തിലുമുള്ള അത്ഭുതങ്ങൾ എല്ലാം നിന്നിൽ കാണുമ്പോൾ, ഞാൻ എന്താണ് കാണേണ്ടത്?" ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഗാന്തിനിയുടെ മകൻ അകുരൂറൻ രഥം മുന്നോട്ട് ഓടിച്ചു. അന്നേ ദിവസം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, രാമനും കൃഷ്ണനും മഥുരയിലേക്ക് എത്തിച്ചു. അവരോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, വഴിയിൽ ഗ്രാമവാസികൾ ഒത്തുചേർന്നു, വസുദേവപുത്രന്മാരെ കണ്ടു സന്തോഷിച്ചു, കണ്ണ് തിരിയാൻ പോലും കഴിയാതെ അവരെ നോക്കി നിന്നു. അതേസമയം, നന്ദനും ഗോപുരവാസികളും നേതൃത്വത്തിൽ വ്രജവാസികൾ നഗരത്തിലെ തോട്ടങ്ങളിൽ എത്തിയിരുന്നു; അവിടെയിരുത്തി കാത്തുനിന്നു. അവരെ കാണാൻ എത്തിയ കൃഷ്ണൻ, ലോകനാഥനായ ഭഗവാൻ, അകുരൂറനെ ചേർത്ത്, അവന്റെ നീട്ടിയ കൈ പിടിച്ചു, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിച്ച് അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. "നീ രഥംകൂടെ നഗരത്തിലും വീട്ടിലേക്കും മുന്നേ പോകണം. ഞങ്ങൾ ഇവിടെ തന്നെ ഒരു കുറേ നേരം ഇരിക്കും; പിന്നെ നഗരദർശനത്തിന് വരാം." അകുരൂറൻ പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും കൂടാതെ ഞാൻ മഥുരയിൽ പ്രവേശിക്കില്ല. ദയവായി എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കരുതേ, ഞാൻ ഭക്തനാണ്, നിങ്ങളെ ഭക്തർക്ക് പ്രിയമാണ്." "വീടുകളിലേക്ക് പോകാം, അച്യുതാ, നിങ്ങളുടെ അണ്ണനും, ഗോപുരവാസികളും, പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളും കൂടെ, നമ്മുടെ വീടുകൾ പുണ്യപ്രദമാക്കട്ടെ." "ഭഗവാൻ, നിങ്ങളുടെ പാദധൂളി വീണാൽ ഞങ്ങളുടെ വീടുകൾ ശുദ്ധീകരിക്കും. അതിന്റെ മഹിമയ്ക്ക്, പിതൃങ്ങൾക്കും യാഗാഗ്നികൾക്കും ദേവന്മാർക്കും തൃപ്തി വരില്ല. നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ കഴുകിയ ജലം മൂലം മഹാബലി മഹാനായി, അപാരമായ ഐശ്വര്യവും പരമഭക്തിമാർഗ്ഗവും നേടി. ആ ജലം മൂലം മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ശുദ്ധമായി; ശിവൻ അതിനെ തലയിലേറ്റി, സഗരപുത്രന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി." "ദേവദേവാ, ലോകനാഥാ, നിന്റെ ശ്രവണം, കീർത്തനം ശുദ്ധമാണ്; യദുക്കുലത്തിൽ ഉത്തമനായവനേ, ശ്രേഷ്ഠഗാനങ്ങൾക്കു യോഗ്യനായവനേ, നാരായണാ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു." ഇതോടെ അകുരൂരന്റെ സ്തുതിയും, ഭഗവത്മഹാപുരാണത്തിൽ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിൽ നാല്പതാം അധ്യായമായ "അകുരൂരന്റെ സ്തുതി"യും സമാപിച്ചു.