അക്രൂരന് ആഴത്തിലുള്ള ജലത്തില് ദേവകിയുടെ പുത്രന്മാരെ കണ്ടു അത്ഭുതപ്പെട്ടു: “ദേവകിയുടെ പുത്രന്മാര് ചാരിയിലിരിക്കേണ്ടതായിരിക്കെ ഇവര് എങ്ങനെ വെള്ളത്തിനുള്ളിലാണ്?” എന്ന ചിന്തയോടെ അക്രൂരന് തല ഉയര്ത്തി അവരെ തിരഞ്ഞു. വീണ്ടും, മുന്പുപോലെ, അവരെ ചാരിയിലിരിയ്ക്കുന്നവരെ കണ്ടു; ഇതെല്ലാം തന്റെ ഭ്രമമാണോ എന്ന് സംശയിച്ച് വീണ്ടും വെള്ളത്തിലേക്ക് മുങ്ങി. അവിടെ, മുമ്പ് കണ്ടതുപോലെ, സിദ്ധന്മാര്, ചരണമാര്, ഗന്ധര്വന്മാര്, അസുരന്മാര് എന്നിവര് തലകുനിഞ്ഞ് സംഗീതോപകരണങ്ങളോടെ മഹാദേവനേ സ്തുതിക്കുന്നതും അക്രൂരന് കണ്ടു. അവന് അശേഷനായാഗ്രഹിയായ അനന്തനേ, ആയിരം തലയും നൂറ്റിയിരുപതോളം പാമ്പുതലകളും കിരീടങ്ങളുമുള്ളവനേ, നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചവനേ, ഹിമശൃംഗങ്ങളെപ്പോലെ വെളുത്ത പ്രകാശമുള്ളവനേ ദര്ശിച്ചു. അവന്റെ മടിയില് കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള, പീതാംബരം ധരിച്ച, നാലു ഭുജങ്ങളുമുള്ള, ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള, താമരപ്പൂവുപോലെ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ഒരു പുരുഷനായിരുന്നു. ആ മുഖം അത്യന്തം മനോഹരവും ശാന്തവുമായിരുന്നു; മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ ദൃഷ്ടി, ചുവന്ന താടികള്, മൂക്ക്, ചെവി, കവിള്, അധരങ്ങള് എല്ലാം അതുല്യമായ ആകര്ഷണമായിരുന്നു. നീണ്ട, പുഷ്ടമായ ഭുജങ്ങള്, വിശാലവും ഭംഗിയുള്ളവുമായ വക്ഷസ്, ശംഖാകൃതിയിലുള്ള കഴുത്ത്, ആഴമുള്ള നാഭി, ഇളം ഇലപോലെയുള്ള വയറിലെ ചുരുക്കുകള്—അവന്റെ ദിവ്യരൂപം അക്രൂരന് കണ്ടു. അവന്റെ കൂർത്ത കഠിനമായ കമരം, ഉരുണ്ട തൈകള്, മനോഹരമായ കൈകളും മുട്ടുകളും, ഭംഗിയുള്ള കാലുകള് അക്രൂരന് കാണാനായി. ഉയർന്ന കുഴലുകള്, ചുവന്ന, പ്രകാശമുള്ള നഖങ്ങള്, താമരയുപമമായ കാലടി, ഒമ്പത് വിരലുകളും, അങ്ങനെയുള്ള ദിവ്യരൂപം. അമൂല്യമായ കിരീടം, കങ്കണങ്ങള്, ഭുജബന്ദങ്ങള്, യജ്ഞോപവീതം, കട്ടിബന്ധനം, ഹാരങ്ങള്, പാദസരങ്ങള്, കുണ്ദലങ്ങള്—വിവിധാഭരണങ്ങളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു. അവന്റെ താമരപോലുള്ള കൈകളില് ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ തെളിഞ്ഞു; വക്ഷസ്സില് ശ്രീവത്സമുദ്രികയും പ്രകാശമുള്ള കൗസ്തുഭമണിയും വനമാലയും തെളിഞ്ഞു. സുനന്ദന്, നന്ദന് തുടങ്ങിയ അനുചിതരാലും, സനകാദിമുനികളാലും, ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും അടങ്ങിയ ദേവാധിപതികളാലും, പ്രധാനമായ നവ ബ്രാഹ്മണമുനികളാലും, പ്രഹ്ലാദന്, നാരദന്, വസുക്കള് തുടങ്ങിയ ഭക്തരാലും, ഓരോരുത്തരും ഹൃദയശുദ്ധിയോടെ വിവിധ ദൃഷ്ടികോണങ്ങളില് നിന്നു സ്തുതിക്കുന്നവരാലും, ആ മഹാത്മാവിനെ സേവിക്കപ്പെട്ടു. ശ്രീ, പുഷ്ടി, വാക്ക്, തേജസ്, കീര്ത്തി, തൃപ്തി, ലയ, ജയ, ജ്ഞാനം, അജ്ഞാനം, ശക്തി, മായ എന്നിവയുമവനെ സേവിച്ചു. അക്രൂരന് ഈ ദിവ്യദര്ശനത്തില് അത്യന്തം ആനന്ദപൂരണനായി, പരമഭക്തിയോടെ, ശരീരത്തില് രോമാഞ്ചവും, ഹൃദയം ഉല്ലാസവും, കണ്ണുകളില് നീര് നിറഞ്ഞതുമാണ്. സ്വരം തടഞ്ഞ്, സത്വഗുണത്തില് നിലകൊണ്ട്, തല കുനിഞ്ഞ്, കയ്യ് ചേർത്ത്, ഭക്ത്യാദരപൂര്വ്വം, ദീര്ഘമായി ആ ദൈവത്തെ സ്തുതിച്ചു. ഇത്തിരി ദൃശ്യങ്ങള്ക്കും അനുഭവങ്ങള്ക്കും ശേഷം അക്രൂരന്റെ യാത്രാവിവരണമായ “അക്രൂരന്റെ മടങ്ങല്” എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു; ഇത് ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിലെ മുപ്പത്തൊമ്പതാമത്തെ അദ്ധ്യായം, പരമഹംസന്മാര്ക്കുള്ള പരമഗ്രന്ഥം. അക്രൂരന് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “സകലകാരണത്തിന്റെയും കാരണമാകുന്ന നാരായണായ്ക്ക്, ആദിപുരുഷനായ, ക്ഷയമില്ലാത്തവനായി, യാഗനാഭിയില് നിന്നു ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചവനായി, ലോകം മുഴുവന് അവനില്നിന്നു ഉദിച്ചവനായി, ഞാന് പ്രണാമം അര്പ്പിക്കുന്നു. ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം, മഹാഭൂതങ്ങള്, അവ്യക്തത്തിന്റെ ഉല്പ്പത്തി, മനസ്സ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്, അവയുടെ വിശയങ്ങള്, ദേവതകള്—ഇവയൊക്കെയും ഭഗവനേ, ലോകത്തെ ഘടിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. എന്നാല്, അവ്യക്തം മുതലായ ഇവയൊന്നും നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുന്നില്ല; അവ അഹംഭാവത്തില് അകപ്പെട്ടവയാണ്; അജാതനായവനും ഗുണങ്ങളില് പറ്റിയവനും ഗുണാതീതമായ നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം അറിയുന്നില്ല. യോഗികള് നിന്നെ പരമപുരുഷനായി, സ്വയം, ജീവികളിലെയും ദേവതകളിലെയും അന്തര്യാമിയായി നേരിട്ട് ആരാധിക്കുന്നു. ചില ദ്വിജന്മാര് വേദമാര്ഗ്ഗം അനുസരിച്ച്, ത്രയീധര്മ്മങ്ങളിലൂടെയും, വിവിധയാഗങ്ങളിലൂടെയും നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവര് സകല കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ശാന്തതയോടെ, ജ്ഞാനയാഗത്തിലൂടെ ജ്ഞാനസ്വരൂപനായ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു. മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ചും, വിധിപരമായ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തു കൊണ്ടും, ഒരു രൂപത്തിലും അനേകരൂപത്തിലും നിലകൊള്ളുന്ന നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നവരുമുണ്ട്. മറ്റുള്ളവര് ശിവമാര്ഗം പിന്തുടര്ന്ന്, ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, ശിവരൂപിയായ നിന്നെ വിവിധതരത്തില് ആരാധിക്കുന്നു. യഥാര്ത്ഥത്തില്, എല്ലാ ദേവതാരാധകരും, ഭിന്നമായ ചിന്തയോടുകൂടിയാലും, എല്ലാം നിന്നെ തന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; കാരണം, സകലദേവതകളും നിന്നിലാണു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പര്വ്വതങ്ങളില്നിന്നു ഉല്പ്പന്നമായ നദികള് മഴവെള്ളംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ് എല്ലാ ദിശകളിലുമുള്ള സമുദ്രത്തില് ചേരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ മാര്ഗ്ഗങ്ങളും ഒടുവില് നിന്നിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്. സत्त्वം, രജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെ ഗുണങ്ങള് നിന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളാണ്; ബ്രഹ്മാവുമുതല് ചലിക്കാത്തവരേയും ഉള്പ്പെടെ സകലഭൂതങ്ങളും ഇതില് നൂല്പോലെ നുന്നിരിക്കുന്നു. അനാസക്തമായ ദൃഷ്ടിയുള്ളവനേ, സകലത്തിന്റെയും ആത്മാവേ, സകലമനസ്സിന്റെയും സാക്ഷിയേ, അജ്ഞാനത്തില്നിന്നു ഉല്പ്പന്നമായ ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവാഹം ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും മൃഗങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഭഗവനേ, അഗ്നി നിന്റെ വായാണ്, ഭൂമി നിന്റെ കാലുകൾ, സൂര്യന് നിന്റെ കണ്ണ്, ആകാശം നിന്റെ നാഭി, രഥം നിന്റെ ഹൃദയം, ദിശകള് നിന്റെ ചെവികള്, സ്വര്ഗ്ഗം നിന്റെ തല, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും നിന്റെ ഭുജങ്ങള്, സമുദ്രം നിന്റെ വയര്, വായു നിന്റെ ശ്വാസം, ശക്തി നിന്റെ തേജസ്സാണ്. വൃക്ഷങ്ങളും ഔഷധികളും നിന്റെ രോമങ്ങള്, തലയിലെ രോമം പച്ചക്കറികളും, മേഘങ്ങള് നിന്റെ അസ്ഥിയും നഖങ്ങളും, പര്വ്വതങ്ങള് നിന്റെ പല്ലുകള്, കണ്മുട്ടിപ്പൊത്തല് രാത്രി-പകലും, പ്രജാപതി നിന്റെ മനസ്സും, മഴ ജനനേന്ദ്രിയവും, വീര്യം നിന്റെ സ്വഭാവവും. ക്ഷയമില്ലാത്ത ആത്മാവായ ഭഗവനേ, ലോകങ്ങളും അവയുടെ രക്ഷകരും അനേകം ജീവികളും നിനക്കുള്ളിലാണു നിലകൊള്ളുന്നത്; ജലത്തിലെ ജീവികള് ജലത്തില് ചേരുന്നതുപോലും, അത്തിപ്പഴത്തില് ചെറുപുഴുക്കള് ചേരുന്നതുപോലും, ചിന്തകള് മനസ്സില് ഉദയിപ്പോലും. നീ ഇഹലോകത്തില് കായികമായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന രൂപങ്ങളിലൂടെ, ലോകങ്ങള് മലിനതയില് നിന്നും മോചിതരായി സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ മഹിമ പാടുന്നു. പ്രളയജലത്തില് നീന്തിയ ആദിമത്സ്യായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; കുതിരത്തലനേ, മധുകൈടഭനാശകനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. അതുല്യവ്യാപ്തിയുള്ളവനേ, അതിരില്ലാത്ത ആധാരമായവനേ, മന്ദരപര്വ്വതത്തെ ഉയര്ത്തിയവനേ, ഭൂമിയെ ഉയര്ത്തി സംരക്ഷിച്ചവനേ, വരാഹരൂപനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. അത്ഭുതമായ സിംഹമായവനേ, സന്മാര്ഗ്ഗസ്ഥരുടെ ഭയത്തെ നീക്കുന്നവനേ, വാമനരൂപനേ, മൂവുലകവും ചവിട്ടിയവനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. ഭൃഗുവിന്റെ നാഥനായവനേ, വനത്തില് അഭിമാനിയായ ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിച്ചവനേ, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, രാവണനെ സംഹരിച്ചവനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. വാസുദേവനേ, സങ്കര്ഷണനേ, പ്രദ്യുമ്നനേ, അനിരുദ്ധനേ, സാത്വതപതിയേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. ശുദ്ധനായ ബുദ്ധരൂപനേ, ദൈത്യദാനവരെ മോഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, കല്ക്കിയായ് പാപരാജാക്കന്മാരെയും അധർമവാസികളെയും സംഹരിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. ഭഗവന്, ഈ ജഗത് നിന്റെ മായയാല് വിഞ്ജനപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ‘ഞാന്’ എന്നും ‘എന്റെ’ എന്നും തെറ്റിദ്ധരിച്ച്, കര്മമാര്ഗ്ഗങ്ങളില് സഞ്ചരിക്കുന്നു.” ഇങ്ങനെ അക്രൂരന് ദൈവത്തെ സ്തുതിച്ചു.