ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വല്ല്യ വേദനയോടും ആഗ്രഹങ്ങളോടും നിറഞ്ഞിരുന്ന ഗോപികൾക്ക്, കൃഷ്ണൻ സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: “സുഹൃത്തുക്കളേ, എനിക്കു എന്നോടു ഭക്തിയോടെ സ്നേഹിക്കുന്നവരോടും ഞാൻ സ്നേഹിക്കുന്നില്ല. ധനവും നഷ്ടപ്പെട്ട ദരിദ്രൻ അതിനേക്കുറിച്ച് മാത്രം ചിന്തിക്കുന്നതുപോലെ, ഞാൻ എന്റെ ഭക്തരുടെ ഭക്തിയിൽ മുഴുകുന്നില്ല. നിങ്ങൾ ദുർബലരായവരേ, ലോകീയവും ശാസ്ത്രീയവുമായ കർത്തവ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് എനിക്കുവേണ്ടി എന്നെ സേവിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ നേരിട്ട് എന്നെ ആരാധിച്ചിട്ടും ഞാൻ എന്റെ സ്വരൂപം മറച്ചുവെക്കുന്നു; അതിനാൽ ദേഷ്യമാകേണ്ടതില്ല, പ്രിയരേ. നിങ്ങളുടെ നിർമലമായ ഭക്തിക്ക് ദേവന്മാരുടെ ആയുസ് മുഴുവൻകൊണ്ടും ഞാൻ പ്രതിഫലം നൽകാൻ കഴിയില്ല. വീട്ടുവഴികളുടെ ശക്തമായ ബന്ധങ്ങൾ തകർത്തു എന്നെ സ്നേഹിച്ചവരുടെ പുണ്യഫലങ്ങൾ തന്നെയാണ് അവരുടെ പ്രതിഫലം. ഈ അദ്ധ്യായം—‘ഗോപികളുടെ ആശ്വാസം’—ഇതോടെ സമാപിക്കുന്നു. വാസുദേവനിലേക്കുള്ള ഭക്തിയോഗം, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ, വേഗത്തിൽ വൈരാഗ്യവും ബ്രഹ്മജ്ഞാനവുമാണ് നൽകുന്നത്. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വഴി മനസ്സ് സുഖദു:ഖാദികളിൽ വ്യത്യാസം കാണാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, ആ വ്യക്തി സ്വയം സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്നു; അവൻ നിരുപാധികനായി, സകലത്തിലും സമദർശിയായ്, ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെ പരമാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനമേ പരബ്രഹ്മം, പരമാത്മാവ്, ഭഗവാൻ, പുരുഷൻ. ഭഗവാൻ ഏകനാണെങ്കിലും, അവൻ വ്യത്യസ്തമായ ഭാവങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സമ്പൂർണ്ണ യോഗം വഴി, യോഗി ഇവിടെ നേടുന്ന പരമലക്ഷ്യം സകലത്തിൽ നിന്നുമുള്ള പൂർണ്ണവൈരാഗ്യമാണ്. ഏകജ്ഞാനം, പുറമോട്ടു തിരിഞ്ഞ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മൂലം, മായയാൽ, വസ്തുവുകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ഗുണരഹിതമായ ബ്രഹ്മം ശബ്ദാദി ഗുണങ്ങളുമായി തോന്നുന്നു. മഹത്തത്ത്വം അഹങ്കാരത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ മൂന്നായും അഞ്ചായും വിഭജിച്ച് സ്വാധീനിയായി, പതിനൊന്നായ രൂപത്തിൽ ബ്രഹ്മാണ്ഡമായി ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം വിശ്വാസത്തോടും ഭക്തിയോടും സഹിതം, നിരന്തരയോഗം ചെയ്യുന്ന, ഏകാഗ്രനായ്, വൈരാഗ്യപൂർവ്വം കാണുന്നയാളാണ് ഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഈ ഗൂഢമായ ജ്ഞാനം, ബ്രഹ്മദർശനം, പ്രകൃതിയും പുരുഷനും യാഥാർത്ഥ്യമായി തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഒരു വസ്തുവിന് എത്ര ഗുണങ്ങളുണ്ടായാലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായ കവാടങ്ങളിൽ നിന്ന് അവയെ ഗ്രഹിച്ചാലും, അതു വിഭജിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതുപോലെ തന്നെ ഭഗവാനും വിവിധ ശാസ്ത്രീയ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ സമീപിക്കപ്പെട്ടാലും ഏകനായവനാണ്. കർമ്മം, യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സു, പഠനം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയ-മനോജയം, കർമ്മത്യാഗം, യോഗത്തിന്റെ വിവിധ അംശങ്ങൾ, ഭക്തിയോഗം, കർമ്മ-സന്ന്യാസധർമ്മം—ഇവയിലൊന്നിലേക്കോ ഇരട്ടത്തിലേക്കോ ഏർപ്പെട്ടവൻ, ആത്മതത്ത്വസാക്ഷാൽക്കാരവും ദൃഢമായ വൈരാഗ്യവും നേടിയാൽ, ഭഗവാനെ ഗുണസമേതനായോ ഗുണരഹിതനായോ പ്രാപിക്കും. ഭക്തിയോഗത്തിന്റെ നാലു ഭേദങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു; കാലം അവ്യക്തത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ അതു ജീവികളിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതാവുന്നു. അജ്ഞാനത്താലും കർമത്താലുമുള്ള ജന്മമരണചക്രങ്ങൾ അനേകം ജീവികൾക്കുണ്ട്; അതിൽ ആത്മാവ് പ്രവേശിച്ചിട്ടും, തന്റെ യഥാർത്ഥ പഥം അവൻ അറിയുന്നില്ല. ഈ ജ്ഞാനം ദുഷ്ടർക്കും, അശാന്തർക്കും, അഹങ്കാരികൾക്കും, വൈരാഗ്യരഹിതർക്കും, ഭക്തരോടു വൈരം ഉള്ളവർക്കും, ഭഗവാനിൽ ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, ലോകബന്ധത്തിൽ മുഴുകിയവർക്കും, മോഹികളായവർക്കും ഉപദേശിക്കരുത്. എന്നാൽ വിശ്വാസമുള്ളവനും, ഭക്തിയുള്ളവനും, ശാന്തനും, അസൂയയില്ലാത്തവനും, സകല ജീവികളോടും സൗഹൃദമുള്ളവനും, സേവനത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ളവനുമാണ് ഈ ജ്ഞാനത്തിന് യോഗ്യൻ. പുറമോട്ടു വൈരാഗ്യമുള്ളവനും, മനസ്സു ശാന്തനും, വിശുദ്ധനും, ഭഗവാനെ ഏറ്റവും പ്രിയനായി കാണുന്നവനും ഈ ജ്ഞാനം ലഭിക്കട്ടെ. മാതാവേ, ഈ ജ്ഞാനം ഒരിക്കൽ പോലും വിശ്വാസത്തോടെ കേൾക്കുന്നയാളോ ഭഗവാനിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നയാളോ, തീർച്ചയായും ഭഗവാന്റെ പഥം പ്രാപിക്കും. ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ അതിമനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗോപികൾക്ക് വിയോഗജന്യമായ വേദന മാറി, കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റപ്പെട്ടു. അവിടെയായിരുന്നു ഗോവിന്ദൻ ഭക്തിയോടും ആനന്ദത്തോടും നിറഞ്ഞ ഗോപികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് രാസക്രീഡ ആരംഭിച്ചത്. സ്ത്രീകളിൽ ഉത്തമങ്ങളായ ആ ഗോപികൾ തമ്മിൽ കൈകൾ കെട്ടിപിടിച്ച് കൃഷ്ണന്റെ ചുറ്റും നൃത്തം ചെയ്തു. രാസമണ്ഡലത്തിൽ, ഓരോ ഗോപിയുടെയും ഇടയിൽ യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ നിലകൊണ്ടു. അവരിലേക്കു കയറി, കൃഷ്ണൻ ഓരോ സ്ത്രീയെയും കഴുത്തിൽ ചേർത്ത് കെട്ടിപ്പിടിച്ചു; അതു കണ്ടവർ ആകാശം അനേകം വിമാനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെ ഭാവിച്ചു. ദേവതകളും അവരുടെ ഭാര്യമാരും ആകാംക്ഷയോടെ ഈ ദൃശ്യം കണ്ടു; അപ്പോൾ ദംറുക്കങ്ങൾ മുഴങ്ങി, പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു, ഗാന്ധർവരുടെയും അവരുടെ ഭാര്യമാരുടെയും കൃഷ്ണന്റെ പാവനമായ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങി. രാസമണ്ഡലത്തിൽ, ഗോപികളും അവരുടെ പ്രിയനായവരുമായുള്ള കങ്കണങ്ങൾ, പാദസരങ്ങൾ, മണികൾ എന്നിവയുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങി. അവരിൽ, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ കൃഷ്ണൻ, പൊൻരത്നങ്ങളിൽ വലിയ പച്ചമണിപോലെ അതിശയകരമായി തിളങ്ങി. കാലടി, കൈകളുടെ അലയം, പുഞ്ചിരിയുള്ള കാഴ്ചകൾ, കൃഷ്ണന്റെ കാതിൽ കവിളിൽ തട്ടി ചലിക്കുന്ന കുന്തലങ്ങൾ, ചൂടുകൊണ്ട് അലിഞ്ഞു വീണ കേശങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും കൊണ്ട് ഗോപികൾ മേഘമണ്ഡലത്തിൽ മിന്നുന്ന ഇടിയെന്നപോലെ തിളങ്ങി. നൃത്തത്തിനിടയിൽ, കൃഷ്ണന്റെ സ്പർശത്തിൽ ആഹ്ലാദം നിറഞ്ഞു, അവരുടെ കന്തങ്ങൾ ചുവന്നുകൊണ്ട്, അവർ ആനന്ദഗീതങ്ങൾ പാടിച്ചു. ഒരാൾ കൃഷ്ണനൊപ്പം തന്റെ പാട്ട് ചേർത്ത് പാടി; കൃഷ്ണൻ അവളെ അഭിനന്ദിച്ചു, 'നന്നായി, നന്നായി' എന്ന് പറഞ്ഞു, സ്നേഹത്തോടെ അവളെ ആദരിച്ചു, അവൾ വീണ്ടും പാടി, കൃഷ്ണൻ അവളോടു വലിയ കൃപ കാണിച്ചു. ഒരാൾ രാസനൃത്തത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച്, തന്റെ ഇളകിയ കങ്കണവും മല്ലികാമാലയും കയ്യിൽ വച്ച്, തന്റെ കൈ ഗദാധാരിയുടെ ഭുജത്തിൽ വച്ച് വിശ്രമിച്ചു. മറ്റൊരാൾ കൃഷ്ണന്റെ നീലതാമരപൂവും ചന്ദനം പുരട്ടിയ ഭുജം മണത്തു, സന്തോഷത്തോടെ അതിൽ ചുംബനം നൽകി. മറ്റൊരു ഗോപി, നൃത്തത്തിൽ ഇളകിയ കുന്തലങ്ങളും കാതിലുണ്ടായ കുന്തലമണിയുടെ പ്രകാശവും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കവിൾ കൃഷ്ണന്റെ കവിളിൽ ചേർത്ത്, തന്റെ തുമ്പിലിട്ട പാനും കൃഷ്ണനു നൽകി. മറ്റൊരാൾ, നൃത്തത്തിലും പാട്ടിലും മുഴുകി, പാദസരവും ഉടുപ്പും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്, ക്ഷീണിച്ചപ്പോൾ, അച്യുതന്റെ കമലക്കൈ തന്റെ വക്ഷസ്സിൽ വെച്ച് ആശ്വാസം നേടി. അച്യുതനെ പ്രിയനായി, ശ്രീയുടെ ഏകഭർതാവായി നേടിയ ഗോപികൾ, കൃഷ്ണനെ കഴുത്തിൽ ചേർത്ത് പിടിച്ച് പാടിയും ആനന്ദിച്ചും രസിച്ചു. കമലാകാരമായ കാതുപൂ, ഇളകിയ കുന്തലങ്ങൾ, ചുമകിയ കവിളുകൾ, പ്രകാശമുള്ള മുഖങ്ങൾ, മണിമഴയുള്ള കങ്കണങ്ങൾ, പാദസരങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും കൊണ്ട് ഗോപികൾ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം നൃത്തം ചെയ്തു; അവരുടെ മാലകൾ അലിഞ്ഞു, കേശങ്ങളിൽ തേൻചിതറുന്ന തേനീച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ഗോശാലകളുടെ കാട്ടിൽ ആനന്ദഗീതം മുഴക്കി.