ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാൻ അച്യുതൻ, ദുഃഖം വിട്ടുവിട്ടവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവിടുത്തെ മഹിമയും കാന്തിയും കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു. സ്വന്തം ശക്തികൾ കൊണ്ട് ഉജ്ജ്വലനായ ഒരാളെപ്പോലെ കൃഷ്ണൻ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ആ ഭഗവാൻ, ഗോപികളെ കൂട്ടി, യമുനാനദിയുടെ മണൽത്തീരത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ആ സ്ഥലം ജാതിമല്ലികയും മന്ദാരപൂവും വിരിഞ്ഞു, സുഗന്ധവായുവും തേനീച്ചകളുടെ ഗുഞ്ചലും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ശരത്കാല ചന്ദ്രികയുടെ പ്രകാശം അകലം മുഴുവൻ ഇരുട്ട് നീക്കി; കൃഷ്ണന്റെ ചഞ്ചലമായ കൈയും, മൃദുലവും ദീപ്തിയുള്ള മണലും ആ പ്രദേശത്തെ പുണ്യവതിയാക്കി. കൃഷ്ണനെ കാണുന്നതിനാൽ ഹൃദയത്തിലെ സകല വേദനയും അകന്ന്, വേദങ്ങൾ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നതുപോലെ, ഗോപികൾ തങ്ങളുടെ മേൽവസ്ത്രങ്ങൾ നിലത്ത് വിരിച്ച്, അതിൽ കൃഷ്ണനു ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി. ആ വസ്ത്രങ്ങളിൽ അവിടുത്തെ ചുവന്ന കുരുകളുടെയും ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ അച്യുതൻ, യോഗിമാരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, ഗോപിമാരുടെ നടുവിൽ ഇരുന്നു. ലോകത്തിലെ സമസ്ത ഐശ്വര്യങ്ങളുടെ ഏക ആധാരമായ ഭഗവാൻ ആസനത്തിൽ വസിച്ചു, ഗോപികൾ ഭക്തിയോടെ അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിച്ചു. അവർ ചിരിയിലും കളിയിലും കണ്ണുകളുടെ ഇളകലിലും കൃഷ്ണനോടുള്ള സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു; ചിലർ കൃത്രിമം കലർന്ന അല്പം കോപത്തോടുകൂടി, കൃഷ്ണന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച്, അവിടുത്തെ കാളിൽ കൈ വെച്ച്, അദ്ദേഹത്തെ സ്തുതിച്ചു സംസാരിച്ചു: “ആരെയാണ് സ്നേഹിക്കാൻ ഉചിതം? ഒരാൾ സ്നേഹിച്ചാൽ മറുപടി സ്നേഹത്തോടെയാണോ? അല്ലെങ്കിൽ, ആരെങ്കിലും സ്നേഹിക്കാത്തവരെ സ്നേഹിക്കേണ്ടതാണോ? അല്ലെങ്കിൽ, രണ്ടുപക്ഷത്തേക്കും സ്നേഹമില്ലാത്തവരോ? ദയാവാനായ കൃഷ്ണാ, ഇതിൽ ഏതാണ് ശരി?” ഭഗവാൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “സ്വാർത്ഥതക്കായി പരസ്പരം സ്നേഹിക്കുന്നവർ സുഹൃത്തുക്കളാണ്; പക്ഷേ, അവിടെ യഥാർത്ഥ സ്നേഹമോ ധർമ്മമോ ഇല്ല. സ്നേഹമില്ലാത്തവരെ സ്നേഹിക്കുന്നത്, മാതാപിതാക്കളെപ്പോലെ, പാപമില്ലാത്തവരായിരിക്കും; അവിടെ സ്നേഹവും ധർമ്മവും ഉത്തമമാണ്. ചിലർ തന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നവരെയും സ്നേഹിക്കുന്നില്ല; അവർ സ്വയം പര്യാപ്തരും, അകൃതജ്ഞരും, മുതിർന്നവരെ മാനിക്കാത്തവരുമാണ്. എന്നാൽ, ഞാൻ തന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നവരെ പോലും സ്നേഹിക്കുന്നില്ല, കാരണം അവരുടെ ഭക്തി എന്നെ അത്രമേൽ ആകർഷിക്കുന്നു. ഒരു ദരിദ്രൻ ധനം ലഭിച്ചു, പിന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടു, അതിന്റെ ചിന്തയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഭക്തന്മാർ എന്നെ പ്രാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ, എന്റെ പ്രിയഗോപികൾ, ലോകധർമ്മവും ശാസ്ത്രവുമായ കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്നെ സേവിക്കാൻ മാത്രം വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ നേരിട്ട് എന്നെ ആരാധിച്ചിട്ടും, ഞാൻ മറഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നു, നിങ്ങള്ക്ക് ഇതിൽ ദ്വേഷം തോന്നേണ്ടതില്ല. നിങ്ങളുടെ നിർമലഭക്തിക്ക് ഞാൻ ദേവന്മാരുടെ ആയുസ്സ് മുഴുവൻ കൊടുത്താലും പ്രതിഫലം നൽകാൻ കഴിയില്ല. നിങ്ങളെപോലുള്ളവർ വീടിന്റെ കർശനബന്ധങ്ങൾ പൊളിച്ചു എന്നെ സ്നേഹിച്ചു; നിങ്ങളുടെ പുണ്യങ്ങൾ തന്നെയാണ് നിങ്ങളുടെ പ്രതിഫലം.” ഇവിടെ ഈ അദ്ധ്യായം — “ഗോപികൾക്ക് ആശ്വാസം” — സമാപിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “ഭഗവാൻ വാസുദേവനെ ലക്ഷ്യമാക്കി യോഗരൂപമായ ഭക്തി ചെയ്യുമ്പോൾ, അതിവേഗം വൈരാഗ്യവും ബ്രഹ്മജ്ഞാനവും ഉദിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വഴി മനസ്സ് സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ, ആ സമയത്ത് തന്നെ വ്യക്തി സ്വയം അകറ്റമില്ലാതെ, സമദർശിയായി, പരമാവസ്ഥയിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനമേ പരബ്രഹ്മം, പരമാത്മാവ്, ഭഗവാൻ, പുരുഷൻ; ഭഗവാൻ ഏകനാണെങ്കിലും, ഭേദം കാണുന്നത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെയാണ്. പൂർണ്ണയോഗം ചെയ്താൽ, യോഗി ഈ ലോകത്ത് ഏറ്റവും ആഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ള പരമവൈരാഗ്യം നേടുന്നു. ഏകജ്ഞാനം, ബാഹ്യ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മൂലം, മായയാൽ, വസ്തുക്കളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; നിർഗുണ ബ്രഹ്മം ശബ്ദാദികളായ ഗുണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. മഹത്ത്വം അഹങ്കാരരൂപത്തിൽ ത്രിവിധമായും പഞ്ചവിധമായും മാറുന്നു; അതിൽ നിന്നും പതിനൊന്നായി വിരിഞ്ഞത് ബ്രഹ്മാണ്ഡമാണ്. വിശ്വാസത്തോടെയും ഭക്തിയോടെയും, നിരന്തരം യോഗം ചെയ്യുന്ന, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കിയ, അകറ്റമില്ലാത്ത, സമദർശിയായ ഒരാൾക്ക് ഇതെല്ലാം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, പ്രകൃതിയും പുരുഷനും യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് എന്നറിയാൻ കഴിയുന്ന, ബ്രഹ്മദർശനം നൽകുന്ന ഈ ഗൂഢജ്ഞാനം ഞാൻ പറഞ്ഞു. ഒരു വസ്തുവിന് എത്ര ഗുണങ്ങളുണ്ടായാലും, വ്യത്യസ്ത ഇന്ദ്രിയദ്വാരങ്ങളിലൂടെ അവ തിരിച്ചറിയുമ്പോഴും, വസ്തു വിഭജിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതുപോലെ, ഭഗവാനെ വിവിധ ശാസ്ത്രമാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ സമീപിച്ചാലും, അവൻ ഏകനാണ്. കർമ്മം, യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സു, പഠനം, ആത്മനിയമനം, ഇന്ദ്രിയ-മനോജയം, കർമ്മസന്ന്യാസം, വിവിധയോഗങ്ങൾ, ഭക്തിയോഗം, കർമ-സന്ന്യാസയുക്ത ധർമ്മം, ആത്മതത്ത്വജ്ഞാനം, ദൃഢമായ വൈരാഗ്യം — ഇതെല്ലാം വഴി ഭഗവാനെ ഗുണസഹിതമായോ നിർഗുണമായോ പ്രാപിക്കാം. ഭക്തിയോഗത്തിന്റെ നാലു ഭേദങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു; അതുപോലെ, കാലം അവ്യക്തത്തിൽ ലയിച്ചാൽ, ജിവന്മാരിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതും. അജ്ഞാനത്താൽ, കർമ്മത്താൽ, അനന്തമായ ജന്മചക്രങ്ങൾ ജീവൻ അനുഭവിക്കുന്നു, പക്ഷേ താൻ പോകുന്ന വഴി അതിന് അറിയില്ല. ഈ ജ്ഞാനം ദുഷ്ടന്മാർക്കും അശാന്തന്മാർക്കും അഹങ്കാരികൾക്കും വൈരാഗ്യമില്ലാത്തവർക്കും ഭക്തിദ്വേഷികൾക്കും പഠിപ്പിക്കരുത്. ധനലോലന്മാർക്കും ഗൃഹാസക്തന്മാർക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും ഭഗവത്ഭക്തിദ്വേഷികൾക്കും ഇതു പറയരുത്. വിശ്വാസമുള്ളവനും ഭക്തിയുള്ളവനും ശാന്തനും മുക്തഹൃദയനുമായി, എല്ലാവരോടും സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നവനും സേവനതത്സുകനുമായവനാണ് ഇതിന് അർഹൻ. വൈരാഗ്യം പുറത്തു കാണിക്കുന്ന, മനസ്സ് ശാന്തമായ, അസൂയയില്ലാത്ത, ശുദ്ധഹൃദയനായ, എന്നിൽ പരമപ്രിയം കാണുന്നവനാണ് ഇതിന് യോജ്യൻ. അമ്മേ, ഒരിക്കൽ പോലും ഈ വചനങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സു എന്നിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി ജപിക്കുന്നവൻ, നിർബന്ധമായി എന്റെ പഥം പ്രാപിക്കും. ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്റെ മനോഹരമായ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗോപികൾക്ക് വിരഹജന്യമായ ദുഃഖം മാറി; കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞു. അവിടെ, ഗോവിന്ദൻ ഭക്തിയും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ ഗോപികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, രാസക്രീട ആരംഭിച്ചു. സ്ത്രീകളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമരായ അവർ തമ്മിൽ കൈകൾ ചേർത്ത് നിന്നു. രാസമണ്ഡലത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ഓരോ ഗോപിക്കും ഇടയിൽ നിലകൊണ്ടു; ആ വൃത്തത്തിൽ ഗോപികൾ കൃഷ്ണനെ ചുറ്റി നിന്നു. അവിടെയെത്തി, കൃഷ്ണൻ ഓരോ സ്ത്രീയെയും കഴുത്ത് ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്തു; ഇത് കാണുന്നവർ ആകാശത്ത് നൂറുകണക്കിന് വിമാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുപോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു. ദേവതകളും അവരുടെ ഭാര്യമാരും ആനന്ദത്തിൽ മനസ്സു മുഴുവനായി ആ കാഴ്ച നോക്കി; അപ്പോൾ മൃദംഗാദികൾ മുഴങ്ങി, പൂക്കൾ മഴപെയ്യേനെ വീണു, ഗന്ധർവർ രാജാക്കന്മാർ ഭാര്യകളോടൊപ്പം കൃഷ്ണന്റെ നിർമ്മലമായ കീർത്തി പാടി. രാസമണ്ഡലത്തിൽ ഗോപികളുടെ കൈക്കങ്കണങ്ങളും പാദസരമുകളും മണികളും കൃഷ്ണനോടൊപ്പം മുഴങ്ങുമ്പോൾ, ആ വൃത്തത്തിൽ മഹത്തായ ശബ്ദം ഉയർന്നു.