ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണന്റെ പാത തേടി ഗോപികൾ അങ്ങിങ്ങ് തിരഞ്ഞു നടന്നു. എവിടെയാണ് പ്രിയൻ പോയതെന്നു അവർക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു. അപ്പോൾ അവർക്ക് അവരുടെ സുഹൃത്തിനെ കണ്ടു—കൃഷ്ണനെ വിട്ടു വേർപിരിഞ്ഞതിൽ വിഷാദത്തിലും ആശ്ചര്യത്തിലും ആകുലയായിരുന്നു അവൾ. അവളുടെ വായിൽ നിന്നു അവളുടെ അഭിമാനവും, മാധവന്റെ പ്രതികരണവും, തനിക്കുണ്ടായ അപമാനവും കേട്ടപ്പോൾ ഗോപികൾ അതീവ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. തുടർന്ന്, ചന്ദ്രപ്രഭ ചിതറുന്നവരെ അവർ കാട്ടിലേക്ക് കടന്നു. രാത്രിയുടെ ഇരുണ്ടിരിപ്പിൽ, വഴിയില്ലാതെ അവർ തിരികെ മടങ്ങി. എന്നാൽ അവരുടെ മനസ്സാക്ഷരങ്ങൾ മുഴുവനും കൃഷ്ണനിൽ ലയിച്ചു; അവർ സംസാരിച്ചതും, ചെയ്തതും, ചിന്തിച്ചതും, പാടിയതും എല്ലാം കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. സ്വന്തം വീടുകളെക്കുറിച്ചോ മറ്റൊന്നിനെക്കുറിച്ചോ അവർക്ക് ഓർമ്മ തന്നെ ഇല്ലായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ്, അവർ വീണ്ടും യമുനയുടെ തീരത്ത് ഒരുമിച്ചു കൂടി, കൃഷ്ണന്റെ വരവിനായി കാത്തുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണനെ പാടാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ, രാജാവേ, അവരുടെ ക്രോധത്തിൽ നിന്ന് അവരുടെ വായിലൂടെ അഗ്നിയും കാറ്റും പുറത്ത് പൊങ്ങി, കാലാന്ത്യത്തിലെ സംവർത്തകാഗ്നിയെപ്പോലെ ഭൂമിയെ ഉജ്ജ്വലമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ആ അഗ്നിയിൽ മരങ്ങൾ ചിതലായി കത്തുന്നത് കണ്ടു ബ്രഹ്മാവു വന്നു, ബർഹിഷ്മതിന്റെ പുത്രന്മാരെ ശാന്തിപ്പിച്ചു. ശേഷം, അവശേഷിച്ച മരങ്ങൾ ഭയത്തോടെ സ്വയംബുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം അവരുടെ മകളെ പ്രചേതസ്മാർക്ക് നൽകി. ബ്രഹ്മാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവർ മാരിഷയെ സ്വീകരിച്ചു. വലിയ ഒരു അപചാരത്തിന്റെ ഫലമായി അവളിൽ നിന്ന് സർവജന്തുക്കളുടെ പിതാവായ ദക്ഷൻ ജനിച്ചു. ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരാന്തരത്തിൽ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ, കാലചക്രം മുന്നോട്ട് പോവുമ്പോൾ, ദക്ഷൻ, വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ, ആഗ്രഹിച്ച ജന്തുക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ജനനത്തിൽ തന്നെ സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ എല്ലാം മങ്ങുന്ന ദക്ഷൻ, സ്വന്തം കഴിവുകൊണ്ടും പ്രവർത്തികളാലും "ദക്ഷൻ" എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി. ആദിമൂലനായ ഭഗവാൻ, ദക്ഷനെയും മറ്റു സൃഷ്ടികർത്താക്കളെയും സൃഷ്ടി സംരക്ഷണത്തിന് നിയമിച്ചു. അവരെ സർവ്വ ജന്തുക്കളുടെ അദ്ധ്യക്ഷരാക്കി. അതേസമയം, ഗോപികൾ കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ജനനത്താൽ വ്രജം കൂടുതൽ സമൃദ്ധിയായി. ലക്ഷ്മി എന്നും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. പ്രിയനേ, നിന്റെ ഭക്തന്മാർ എല്ലാ ദിശകളിലും ദർശിക്കപ്പെടട്ടെ; നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ നിന്നെ തേടുന്നു. ഹേ മഹാത്മാ, ശരത്കാല രാത്രിയിൽ നിന്റെ കാഴ്ച കമലത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തെ പോലും മയക്കുന്നു. പ്രേമാധിപതിയായ കൃഷ്ണാ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ശമ്പളമില്ലാതെ സേവിക്കുന്ന ദാസിമാരാണ്; ഞങ്ങളെ ഇവിടെ കൊല്ലുന്നത് നീതിയാണോ? ജലവിഷത്തിൽ നിന്നും, പാമ്പാകൃതിയിലുള്ള അസുരനിൽ നിന്നും, കാറ്റിൽ നിന്നും, മിന്നലിൽ നിന്നും, അഗ്നിയിൽ നിന്നും, മഴവെള്ളത്തിന്റെ പുത്രനിൽ നിന്നും, എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും, ഉത്തമനായ നീ ഞങ്ങളെ പലതവണ രക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. നീ ഗോപികൾക്കു മാത്രം ആനന്ദം നൽകുന്നവനല്ല; സർവ്വ ജന്തുക്കളുടെയും അന്തസ്സാക്ഷിയാണ്. ലോകസംരക്ഷണത്തിനായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം സാത്വതകുലത്തിൽ നീ അവതരിച്ചവനാണ്. വൃഷ്ണികളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണാ, ഭവസാഗരത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ നിന്റെ ചരണങ്ങൾ അഭയം നൽകുന്നു. കാമദായിനിയായ നിന്റെ കമലപാണികൾ ഞങ്ങളുടെ തലയിൽ വയ്ക്കണമേ. വ്രജത്തിന്റെ ദു:ഖം നീക്കം ചെയ്യുന്ന വീരനേ, നിന്റെ പുഞ്ചിരി നിന്റെ സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ അഭിമാനം നശിപ്പിക്കുന്നു. സഖാവേ, ഞങ്ങളെ നിന്റെ ദാസിമാരായി സ്വീകരിക്കണമേ; നിന്റെ മനോഹരമായ കമലമുഖം കാണിക്കണമേ. വന്ദനമുന്നോർക്കു പാപനാശിയായ, പുല്ല് മേയുന്നവരുടെ പിന്നാലെ നീ നടക്കുന്നു, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ആധാരമായ കൃഷ്ണാ, നാഗന്റെ ഫണികൾ നിന്റെ ചരണങ്ങൾക്ക് അർപ്പിച്ചതാണ്; അവ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വച്ചു ഈ വേദന നീക്കണമേ. മധുരമായ വാക്കുകളും മനോഹരമായ സംസാരവും ഹൃദയത്തെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന ജ്ഞാനവുമാണ് നിന്റെ സ്വഭാവം, കമലനയനാ, നീ ഞങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നു; വീരനേ, നിന്റെ അധരാമൃതം ഞങ്ങൾക്കു ലഭ്യമാക്കണമേ. നിന്റെ കഥകളുടെ അമൃതം ദു:ഖിതർക്കു ജീവാധാരമാണ്; കവിൾ പാടുന്നവയും പാപനാശിനിയുമാണ്. അവ കേൾക്കുമ്പോൾ മംഗളവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ അവ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവർ യഥാർത്ഥ ദാനികളാണ്. പ്രിയനേ, നിന്റെ ചിരിയും, പ്രേമനോട്ടവും, കളികളും, ധ്യാനവും എല്ലാം മംഗളപ്രദമാണ്. ഹൃദയത്തോട് ചേർന്ന രഹസ്യസംഭാഷണങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ ആകുലമാക്കുന്നു. നീ വ്രജത്തിൽ നിന്ന് പശുക്കളെ മേയിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ, കമലപോലെയുള്ള നിന്റെ കാലുകൾ കല്ലിലും പുല്ലിലും തളിരിലും നടക്കുന്നു; നിന്നെ കാണാനാവാതെ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ വേദനിക്കുന്നു. ദിവസാവസാനത്ത് നീ നീലവര്ണമായ കേശവും, കാട്ടുപൂവുപോലെയുള്ള മുഖവും, പൊടിപടർന്ന വേഷവും, വീണ്ടും വീണ്ടും കാണിച്ചുകൊണ്ടാണ് വരുന്നത്; വീരനേ, നീ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രേമം ഉണർത്തുന്നു. വന്ദിക്കുന്നവർക്ക് കാമദായകമായ നിന്റെ കമലചരണങ്ങൾ, ലക്ഷ്മിയുടെ ആരാധ്യവും ഭൂമിയുടെ അലങ്കാരവുമാണ്. കഷ്ടകാലങ്ങളിൽ ധ്യാനയോഗ്യവും ശാന്തിപ്രദവുമാണ്; പ്രിയനേ, അവ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വച്ചു വേദന നീക്കണമേ. നിന്റെ വാദ്യമായ വംശിയിൽ ചുംബനം ലഭിച്ച നിന്റെ അധരങ്ങൾ പ്രേമം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ദു:ഖം നീക്കുകയും മറ്റെല്ലാ ആസക്തികളും മറക്കിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; വീരനേ, നിന്റെ അധരാമൃതം ഞങ്ങൾക്ക് ദാനമാക്കണമേ. നീ കാട്ടിൽ നടക്കുമ്പോൾ, നിന്നെ കാണാൻ കഴിയാത്തവർക്കു ഒരു നിമിഷം പോലും ഒരു യುಗമായി തോന്നുന്നു; നിന്റെ കുരുന്തലമായ കേശവും മനോഹരമായ മുഖവും, മന്ദമായ കണ്ണുകളുള്ളവർക്ക് അവരുടെ തന്നെ കൺതടികൾ മറയ്ക്കുന്നു. ഭർത്താവിനെയും പുത്രനെയും കുടുംബത്തെയും സഹോദരന്മാരെയും ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഞങ്ങൾ, അവസാനത്തെവരും, നിന്നെ തേടി വന്നിരിക്കുന്നു, അച്യുതാ. നിന്റെ ഗാനം കേട്ട് ആകർഷിതരായ സ്ത്രീകൾ രാത്രിയിൽ വീട്ടിലേയ്ക്ക് മടങ്ങുമോ? രഹസ്യസംഭാഷണങ്ങളും, ഹൃദയത്തിൽ ഉണരുന്ന പ്രേമവും, നിന്റെ പുഞ്ചിരിയുള്ള മുഖവും, പ്രേമനോട്ടവും, വിശാലമായ കുഞ്ചിതവക്ഷസ്സിന്റെ ഭംഗിയും, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ആധാരമായ കൃഷ്ണാ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ ആകുലമാക്കുന്നു. വ്രജവാസികൾക്കു മംഗളത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായ കൃഷ്ണാ, നിന്റെ സാന്നിധ്യം മാത്രം എല്ലാ ദു:ഖവും നശിപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ അഭാവം മാത്രം, നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ ദു:ഖം ശമിപ്പിക്കുന്നു; ദയവായി, ആ ദു:ഖിതരുടെ പിരിമുറുക്കം കുറയ്ക്കണമേ. പ്രിയനേ, നിന്റെ മനോഹരമായ കമലചരണങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ഭയത്തോടെ തന്നെ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വയ്ക്കുന്നു—അവ കടുപ്പമുണ്ടാകുമോ എന്നു പേടിയാണ്. അതുകൊണ്ടാണോ നീ കാട്ടിൽ നടക്കുന്നത്? കല്ലുകൾ നിന്റെ കാലുകൾക്ക് വേദനയുണ്ടാക്കുന്നില്ലേ? ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ, നിന്റെ ജീവനിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരുനിമിഷം പോലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല. (ഇവിടെ 'ഗോപീഗീതം' എന്ന പേരിൽ ഭഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ മുപ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.) അപ്പോൾ, രാമന്റെ ഭാര്യമാർ അവന്റെ ശരീരം അലയടക്കി അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; വസുദേവന്റെ ഭാര്യമാരും, ഹരിയുടെ മരുമകളായ പ്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യമാരും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു; കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാരിൽ രുക്മിണിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാവരും അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു, ആത്മാവിൽ കൃഷ്ണനോട് ഐക്യമായ്. കൃഷ്ണനെ വിട്ടു വേർപിരിഞ്ഞ ദു:ഖത്തിൽ അർജുനൻ കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ചുള്ള ഗാനം പാടി, ജ്ഞാനോപദേശങ്ങൾ ചിന്തിച്ച് ആത്മാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. അർജുനൻ, വംശം നഷ്ടമായ ബന്ധുക്കൾക്കായി യുക്തമായ അന്തിമകർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിച്ചു, യഥാക്രമം ക്രമീകരിച്ചു. ഹരിയെ ഉപേക്ഷിച്ച ദ്വാരക പടിഞ്ഞാറു കടലിൽ മുങ്ങി, ഭൂപതി, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് തന്നെ, ഭഗവാന്റെ മനോഹരമായ ഭവനം ഒഴികെ. അവിടെ, മധുസൂദനൻ ശാശ്വതമായി വസിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തെ സ്മരിച്ചാൽ സകല പാപങ്ങളും നീങ്ങുന്നു; മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മംഗളപ്രദമാണ്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും മൂപ്പന്മാരെയും അർജുനൻ ഇൻദ്രപ്രസ്ഥാനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവിടെ വജ്രനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു. സുഹൃത്തുക്കളുടെ മരണവാർത്ത കേട്ട്, രാജാവേ, അർജുനന്റെ മൂപ്പന്മാർ നിന്നെ വംശഭാരവാഹകനാക്കി, എല്ലാവരും മഹാപഥത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. വിഷ്ണുവിന്റെ ജനനവും കർമ്മവും വിശ്വാസത്തോടെ കർത്തവ്യമായി പാടുന്നവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.