ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ആ ഗോപികൾ വിവിധ അടയാളങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന് കാടിലൂടെ മുന്നോട്ട് നടന്നു. വഴിയിൽ അവർക്ക് കണ്ടു കിട്ടിയ ചില പാദചിഹ്നങ്ങൾ, ഒരു ഗോപിയുടെ പാദചിഹ്നങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നതായിരുന്നുവെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ അവർ വിഷാദത്തോടെ പറഞ്ഞു: “ഇവൻ ആരുടെ പാദചിഹ്നങ്ങളാണ്? നന്ദപുത്രനോടൊപ്പം, തന്റെ കൈ അവന്റെ ഭുജത്തിൽ വെച്ച്, ആനയോടൊപ്പം ആനപെണ്ണ് ചേർന്നിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.” അവർ പറഞ്ഞു: “ഇവൾ ഭഗവാനായ ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചിരിക്കണം. അതുകൊണ്ടാണ് ഗോവിന്ദൻ, ഞങ്ങളെല്ലാവരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവളെ രഹസ്യമായി കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത്.” ഗോപികൾ ചുറ്റുമുള്ള തവളകളും ചെടികളും നോക്കി പറഞ്ഞു: “എത്ര ഭാഗ്യവാന്മാരാണ് ഈ ലതകളും ചെടികളും! ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ലക്ഷ്മിയും തങ്ങളുടെ തലയിൽ വെയ്ക്കുന്ന ഗോവിന്ദന്റെ പാദധൂളി ഇവർക്ക് ലഭിക്കുന്നു.” അവർക്ക് കാണപ്പെട്ട പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞതായിരുന്നു. “ഇത് ഞങ്ങളെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു. അച്യുതൻ, നമ്മളിൽ നിന്നും അവളെ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുത്തു, രഹസ്യമായി അവളുടെ അധരങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നു. അവളുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ ഇനി കാണുന്നില്ല—നിശ്ചയം, കൊഞ്ച് പുല്ലുകളും മുളകളും കൊണ്ട് അവളുടെ কোমല പാദങ്ങൾ വേദനിച്ചതിനാൽ പ്രിയൻ അവളെ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുപോയിരിക്കണം,” അവർ പറഞ്ഞു. “ഇവിടെ നോക്കൂ, ഗോപികളേ, പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു—കൃഷ്ണൻ, പ്രേമഭാരത്തിൽ അവളുടെ ഭാരവും ഏറ്റുമാനിച്ച് അവളെ ചുമക്കുന്നു. അവിടെ, മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണൻ അവളെ താഴെ ഇറക്കി, പൂക്കൾ പറിച്ചു.” “ഇവിടെ, പ്രിയൻ അവളുടെ വേണ്ടി പൂക്കൾ പറിച്ചു; ഓരോ ചുവടിലും അവന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാം. ഇതാ, ഒരു പ്രേമികൻ തന്റെ പ്രിയയുടെ മുടി അഴിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നു; അവൾ ഇവിടെ ഇരുന്നപ്പോൾ അവൻ അവളുടെ മുടി അലങ്കരിച്ചു.” “സ്വയം തൃപ്തനും ഏകത്വത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനുമാണെങ്കിലും, അവൻ അവളോടൊപ്പം ആസ്വദിച്ചു; ഇതിൽ പ്രേമികളുടെ ദാരിദ്ര്യവും സ്ത്രീകളുടെ ചഞ്ചലതയും കാണാം,” അവർ പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ പരസ്പരം സംസാരിച്ച്, ആ ഗോപികൾ ആകുലരായി കാടിലൂടെ ചുറ്റി നടന്നു. കൃഷ്ണൻ മറ്റു ഗോപികളെ ഉപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ ആ ഗോപി, അപ്പോൾ തന്റെ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: “എനിക്ക് മാത്രമേ ഇങ്ങനെ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളൂ. കൃഷ്ണൻ, മറ്റു ഗോപികൾക്ക് വേണ്ടിയല്ലാതെ, എന്നെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്നു.” കാടിന്റെ ആഴത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ, അവൾ അഭിമാനത്തോടെ കേശവനോട് പറഞ്ഞു: “നാൻ ഇനി നടക്കാൻ കഴിയില്ല; എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടത് എന്നു നീ തീരുമാനിക്കൂ, എന്നെ എടുത്തുകൊണ്ടുപോ.” കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “എന്റെ ഭുജത്തിൽ കയറി ഇരിക്കൂ.” എന്നാൽ, അതേ സമയം കൃഷ്ണൻ അവളിൽ നിന്നു അപ്രത്യക്ഷനായി, ആ ഗോപി ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി. അവൾ വിലാപിച്ചു: “അയ്യോ, പ്രഭോ! പ്രിയനേ! എവിടെയാണ് നീ, കരവീരനായവാ? സുഹൃത്തെ, ദയവായി, ഈ ദരിദ്ര ദാസിക്ക് നിന്റെ സാന്നിധ്യം കാണിക്കൂ!” അപ്പോൾ, കൃഷ്ണനെ തേടി വഴിയറിയാതെ തിരഞ്ഞു നടന്ന ഗോപികൾ, കൃഷ്ണനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആ സഖിയെ കണ്ടു. അവളിൽ നിന്നു സംഭവിച്ചതു കേട്ടപ്പോൾ—അവളുടെ അഭിമാനവും, മാധവന്റെ പ്രതികരണവും, അവളുടെ ദു:ഖവും—അവർ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു. മണലിന്റെ വെളിച്ചം കാണുന്നത്രയും അവർ കാടിനകത്ത് തിരഞ്ഞു നടന്നു. എന്നാൽ ഇരുണ്ടപ്പോൾ, അവർ മടങ്ങി. അവരുടെ മനസ്സും വാക്കുകളും പ്രവർത്തികളും എല്ലാം കൃഷ്ണനിലായിരുന്നു; അവൻ മാത്രമായിരുന്നു അവരുടെ ധ്യാനം. സ്വന്തം വീടുകൾ അവർ മറന്നുപോയി; കൃഷ്ണനെ തേടി അവർ കൃഷ്ണഗീതം പാടിത്തുടങ്ങി. അവരെല്ലാവരും വീണ്ടും യമുനാതീരത്ത് ഒത്തുചേർന്നു, കൃഷ്ണനെ കാത്തിരിക്കുന്നു, കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ചുള്ള ഗാനങ്ങൾ പാടുന്നു. അവിടേയ്ക്ക്, രാജാവേ, അവർ ദുഃഖത്താലും കോപത്താലും വായിലൂടെ അഗ്നിയും വായുവും പുറത്ത് വിട്ടുപോലായിരുന്നു; ആ പ്രകോപം ഭൂമിയെ ഉണങ്ങിയതാക്കുന്നു, പ്രളയകാലത്തെ സംവർത്തകാഗ്നിപോലെ. മരങ്ങൾ ചാരമായത് കണ്ടു, ബ്രഹ്മാ അവിടെ വന്നു, ബർഹിഷ്മതിന്റെ പുത്രന്മാരെ ഉപദേശിച്ച് ശാന്തിപ്പെടുത്തി. അവശേഷിച്ച മരങ്ങൾ ഭയത്താൽ, സ്വയമ്പുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, അവരുടെ പുത്രിയെ പ്രചേതസുമാർക്ക് സമർപ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞാനുസരണം, അവർ മാരിഷയെ സ്വീകരിച്ചു; വലിയൊരു അപരാധത്തിന്റെ ഫലമായി, അവളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ സകലഭൂതങ്ങളുടെ പ്രജാപതിയായി. ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരാന്തരത്തിൽ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ, സമയത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ, ദക്ഷൻ തന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച സകലഭൂതങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു. ജനനസമയത്ത് സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ മറ്റൊക്കെ പ്രകാശങ്ങളെ മറികടന്നവൻ, തന്റെ കഴിവുകൊണ്ടു "ദക്ഷൻ" എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി. ആദിമൂർത്തി അവനെ സകലഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിക്കും സംരക്ഷണത്തിനും നിയമിച്ചു; അവനെയും മറ്റുള്ളവരെയും സകലജനങ്ങളുടെ അധിപതികളാക്കി. ഇവിടെ, ഗോപികൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞു: “നിന്റെ ജനനത്താൽ വ്രജം കൂടുതൽ പുഷ്ടിയായി; ലക്ഷ്മി എപ്പോഴും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. പ്രിയനേ, നിന്റെ ഭക്തന്മാർ എല്ലാ ദിക്കിലും കാണപ്പെടട്ടെ; ജീവൻ നിനക്കായാണ് ജീവിക്കുന്നത്; നിന്നെ തേടുന്നു.” “ഹേ മഹാനुभാവ, ശരത്കാല രാത്രിയിൽ നിന്റെ കണ്മണി താമരയുടെ ഹൃദയത്തിന്റെ സൗന്ദര്യവും അപഹരിക്കുന്നു. പ്രേമനാഥാ, നാം നിന്നെ സേവിക്കുന്നവർ; ദാനദായക, ഞങ്ങളെ ഇവിടെ കൊല്ലുന്നത് യോഗ്യമാണോ?” “ജലത്തിലെ വിഷം, പാമ്പിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ദാനവൻ, കാറ്റ്, ഇടിമിന്നൽ, അഗ്നി, മഴവില്ലിന്റെ പുത്രൻ, എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടായ ഭയങ്ങൾ—ഇതിൽ നിന്നെ, പരമേശ്വരാ, നീ ഞങ്ങളെ പലതവണ രക്ഷിച്ചു.” “നീ ഗോപികളുടെ പ്രിയൻ മാത്രമല്ല; എല്ലാ ജീവികളുടെ അന്തർയാമിയാണ്. ലോകസംരക്ഷണത്തിന് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷ പ്രകാരം, സാത്വതകുലത്തിൽ സുഹൃത്തായി ജനിച്ചവനാണ് നീ.” “വൃഷ്ണികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ഭവസാഗരഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ നിന്റെ പാദങ്ങൾ അഭയം നൽകി; പ്രിയനേ, കമലപാണി, നിന്റെ ശുഭമയമായ സ്പർശം ഞങ്ങളുടെ തലയിൽ വെക്കൂ.” “വ്രജത്തിന്റെ കഷ്ടത നീക്കംചെയ്യുന്നവാ, നിന്റെ പുഞ്ചിരി നിന്റെ സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ അഭിമാനം തകർക്കുന്നു; സുഹൃത്തെ, ഞങ്ങളെ സേവകരായി അംഗീകരിക്കൂ; നിന്റെ മനോഹരമായ കമലമുഖം കാണിക്കൂ.” “വന്ദനമർഹമായവർക്കു പാപനാശകനായവാ, പുല്ല് തിന്നുന്നവരെ പിന്തുടരുന്നവാ, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ആലയം, നാഗന്റെ ഫണകളാൽ നിന്റെ പാദങ്ങൾ പൂജിക്കപ്പെട്ടു; അവയെ ഞങ്ങളുടെ ചിതിൽ വെച്ച് ഹൃദയവേദന മാറ്റൂ.” “മധുരമായ വാക്കുകളും മനോഹരമായ സംവാദവും മനസ്സിനെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്ന ജ്ഞാനവും കൊണ്ടു കമലനയനാ, നീ ഞങ്ങളെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; ധീരനേ, നിന്റെ അധരാമൃതം ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കൂ.” “നിന്റെ കഥകളുടെ അമൃതം ദുഃഖിതർക്കു ജീവാധാരമാണ്; കവികൾ പുകഴ്ത്തുന്നു, പാപം നീക്കുന്നു, കേൾക്കുമ്പോൾ ക്ഷേമവും ഐശ്വര്യവും നൽകുന്നു; ഭൂമിയിൽ അവ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവർ മഹാദാനികൾ ആണു.” “പ്രിയനേ, നിന്റെ ചിരിയും സ്നേഹപൂർവ്വമായ കണക്കളും കളിയും ധ്യാനവും—all Mangalam. ഹൃദയത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്ന രഹസ്യസംഭാഷണങ്ങൾ, മനോവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്നു.” “നീ വ്രജത്തിൽ നിന്ന് പശുക്കളെ മേയിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, കല്ല്, പുല്ല്, മുള എന്നിവയിൽ നിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ പതിക്കുന്നു; പ്രിയനേ, വിയോഗവേദനയാൽ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ നിന്റെ പിന്നാലെയാണ്.” “ദിവസാന്ത്യത്തിൽ നീ നീലകേശനായി, കാട്ടുപൂക്കൾ അലങ്കാരമായി, മേഘങ്ങളുടെ പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട മുഖം, പുനഃപുനഃ പ്രത്യക്ഷനാകുന്നു; ധീരനേ, ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രേമം ഉണർത്തുന്നു.” “വന്ദനാർഹമായ നിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ, ലക്ഷ്മി വന്ദിക്കുന്നവ, ഭൂമിയുടെ അലങ്കാരമായവ, ദുഃഖത്തിൽ ധ്യാനയോഗ്യമായവ, സമാധാനം നൽകുന്നവ; പ്രിയനേ, അവയെ ഞങ്ങളുടെ ചിതിൽ വെച്ച് വേദന മാറ്റൂ.” “നിന്റെ വംശിയുടെ സംഗീതം ആഹ്ലാദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ദു:ഖം അകറ്റുന്നു, മറ്റു വാസനകൾ മറക്കുന്നു; ധീരനേ, നിന്റെ അധരാമൃതം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകൂ.” ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മയിൽ മുഴുകി, ഗോപികൾ കൃഷ്ണനെ തേടി കാട്ടിലൂടെ തിരഞ്ഞു, ദുഃഖത്താൽ ഉലഞ്ഞു, ഒടുവിൽ യമുനാതീരത്ത് ഒത്തുചേർന്ന് കൃഷ്ണനെ സ്മരിച്ച് ഗാനങ്ങൾ പാടിത്തുടങ്ങി.