ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പഞ്ചഗുണമായ സൂക്ഷ്മശരീരം, മൂന്നിലും പതിനാറിലും വികസിച്ച്, ചൈതന്യത്തോടെ ഒന്നിച്ചാൽ അതാണ് ജീവൻ എന്നു പറയുന്നു. ഇതിന്റെ സഹായത്താൽ ജീവൻ ശരീരം സ്വീകരിക്കുകയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതിലൂടെ സന്തോഷം, ദു:ഖം, ഭയം, വേദന, ആനന്ദം എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നു. പുല്ലിൽ നിന്നും വെള്ളത്തിൽ നിന്നും ലീച്ചിന്റെ നിലപാടുപോലെ, ജീവൻ മരണമെന്ന സമയത്തും ശരീരബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല, അതിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു. കാണാനാവാത്തത്, കാണാവുന്നതുപോലെ നശിക്കില്ല; മറിച്ചും, സ്വപ്നം പോലെയാണ് അതിന്റെ നില, ഭൂതകാലം, वर्तमानം, ഭാവി—ഇവ എല്ലാം പകലും രാത്രിയും ഉറങ്ങുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചാൽ, അജ്ഞാനം നിലനില്‍ക്കുന്നിടത്തോളം, അശരീരത്തിനായി ബദ്ധത ഉണ്ടാകും. അതുകൊണ്ട്, ആ ബദ്ധതയിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ, സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയനം എന്നിവ ഉദിക്കുന്ന ഹരിയെ, ഈ ലോകം അവന്റെതെന്നു കാണിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാ ഭാവത്തോടും ആരാധിക്കുക. ഇതാണ് മോക്ഷത്തിന് വഴി. മൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, ഹംസങ്ങളോട് മാർഗം കാണിച്ച മഹാഭക്തനായ നാരദൻ, അവരെ വിടവാങ്ങി സിദ്ധലോകത്തിലേക്ക് പോയി. രാജാവ് പ്രാചീനബർഹി, സൃഷ്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ പുത്രന്മാരെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, കപിലയുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വ്രതത്തിനായി യാത്ര ചെയ്തു. അവിടെ, ഏകാഗ്രതയോടെ, ഗൊവിന്ദന്റെ പാദം ആരാധിച്ച്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ഭക്തിയിലൂടെ അവനോടു സാമ്യം നേടി. പാപരഹിതനായവനേ, ഈ അതിജീവാത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശം ദൈവീകമുനിയായ നാരദൻ പാടിയതാണ്; അത് ആരെങ്കിലും പാടുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ഭൗതികബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും. മുകുന്ദന്റെ ഈ വിശുദ്ധമായ മഹിമ, ലോകത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്ന ഈ തത്വം, ആത്മശുദ്ധിയുടെ രൂപമായ മഹാമുനിയുടെ വായിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയതാണു; അതു കേൾക്കുന്നവർ പരമപദം നേടുകയും, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, ഈ ജന്മത്തിൽ വീണ്ടും ഭ്രമിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ അത്ഭുതമായ അതിജീവാത്മതത്വം, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ, സ്ത്രീപുരുഷന്മാരുടെ കർമ്മങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച എല്ലാ സംശയങ്ങളും തീർന്നിരിക്കുന്നു, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും. ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: അപ്രതീക്ഷിതമായി കൃഷ്ണൻ അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, വ്രജത്തിലെ സ്ത്രീകൾ, അവനെ കാണാൻ കഴിയാതെ, അവരുടെ ഹൃദയം വേദനയിലായി; ആനയുടെ നേതാവിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട പെൺആനകളെപ്പോലെയാണ് അവരുടെ അവസ്ഥ. കൃഷ്ണന്റെ ചലനങ്ങൾ, സ്‌നേഹം, പുഞ്ചിരി, ക്രീഡാഭാവങ്ങൾ, മനോഹരമായ സംസാരവും, രസകരമായ ലീലകളും—ഇവയിൽ ലയിച്ചുകൊണ്ട്, ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനിൽ മനസ്സു ആകർഷിതരായി, അവരാണ് കൃഷ്ണൻ എന്നു കരുതികൊണ്ട്, ഓരോരുത്തരും അവന്റെ പ്രവർത്തികൾ അനുകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. നടക്കൽ, പുഞ്ചിരി, ദൃഷ്ടി, സംസാരവും മറ്റു പ്രവർത്തികളും—all, കൃഷ്ണന്റെ ലീലാഭാവം അനുകരിച്ച്, 'ഞാനാണ് കൃഷ്ണൻ' എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ, അവന്റെ രൂപം പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. അവരെല്ലാം ഒന്നിച്ചു കൂടിയപ്പോൾ, കൃഷ്ണനെ കുറിച്ച് ഉച്ചത്തിൽ പാടുകയും, കൃഷ്ണനെ തേടി കാടുകളിൽ കാടുകളിൽ അലഞ്ഞു നടന്നും, മരങ്ങളോട് ചോദിച്ചു; അവ മരങ്ങൾ, വേർതിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നുവെങ്കിലും, പരമപുരുഷനെ ഉള്ളിൽ ധരിക്കുന്നവരാണ്, ആകാശത്തോട് ചോദിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. "അശ്വത്ത, പ്ലക്ഷ, ന്യഗ്രോധമരങ്ങൾ, നിങ്ങൾ നന്ദന്റെ മകനായ കൃഷ്ണൻ ഈ വഴി പോയതാണോ? അവന്റെ പ്രേമഭാവമുള്ള ദൃഷ്ടിയും, പ്രസന്നമായ പുഞ്ചിരിയും കൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ മനസ്സു കവർന്നവൻ." "കുരബക, അശോക, നാഗ, പുന്നാഗ, ചമ്പകമരങ്ങൾ, അഭിമാനമുള്ള വധൂകളുടെ ഇടയിൽ, രാമന്റെ അനിയൻ, whose smile humbles the proud, ഈ വഴി പോയതാണോ?" "ശ്രേഷ്ഠമായ തുളസി, ഗൊവിന്ദന്റെ പാദങ്ങൾക്ക് പ്രിയം, തേൻപുഴുക്കളുടെ കുഴമ്പിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൾ, നീ കൃഷ്ണനെ, അച്യുതനെ, അവൻ നിന്നിൽ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട് ഈ വഴി പോയതാണോ?" "മാലതി, മല്ലിക, ജാതി, യൂതിക, മാധവൻ ഈ വഴി പോയി, നിന്നെ സ്പർശിച്ച് സന്തോഷം നൽകുകയാണോ?" "ചൂത, പ്രിയാല, പനസ, ആസന, കോവിദ, ജാംബു, അർക്ക, ബിൽവ, ബകുല, ആംര, കടമ്പ, നീപ—യമുനയുടെ തീരത്തുള്ള എല്ലാ മരങ്ങൾ—നന്ദന്റെ മകനായ കൃഷ്ണൻ എടുത്ത പാത ഞങ്ങൾക്കു കാണിച്ചുതരൂ, ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയം ശൂന്യമാണ്." "ഭൂമിയെ, നീ എന്ത് വ്രതം ചെയ്തിരിക്കുന്നു? കേശവന്റെ പാദം സ്പർശിച്ച സന്തോഷത്തിൽ, നീ തിളങ്ങുന്നു, രോമാഞ്ചം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. അതു കേശവന്റെ പാദസ്പർശം കൊണ്ടാണോ, അവന്റെ മഹാദേഹങ്ങൾ കൊണ്ടാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വരാഹരൂപത്തിൽ നിന്നു കൊണ്ടാണോ?" "അച്യുതൻ തന്റെ പ്രിയയോടു ചേർന്ന്, അവളുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആനന്ദിപ്പിച്ച് ഈ വഴി വന്നിട്ടുണ്ടോ? അവന്റെ മാലയിൽ, പ്രിയയുടെ കുങ്കുമം ചേർന്ന സുഗന്ധം ഈ വഴിയിൽ പടറുന്നു." "തന്റെ കമലപാണി പ്രിയയുടെ ഭുജത്തിൽ വെച്ച്, രാമന്റെ അനിയൻ, തേൻപുഴുക്കളും തുളസിയും പിന്തുടർന്ന്, ഈ വഴിയിൽ നടക്കുന്നു; മരങ്ങൾ അവന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ സ്നേഹത്തോടെ വളരുന്നു." "വള്ളികൾ, മരങ്ങളെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ സ്പർശനത്തിൽ രോമാഞ്ചം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു." ഇങ്ങനെ, അവരുടെ ഭ്രമത്തിൽ, ഗോപികൾ കൃഷ്ണനെ തേടി, അവന്റെ ലീലാഭാവങ്ങൾ അനുകരിച്ച്, ഓരോരുത്തരും അവനിൽ ലയിച്ചു. ഒന്ന്, പൂതനയായി കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ച്, തനിക്കു മുലയിടാൻ ശ്രമിച്ചു; മറ്റൊന്ന്, കരയുന്ന ശിശുവായി നടിച്ചു, മറ്റൊന്ന്, ചക്കരക്ഷസായി, കാൽകൊണ്ട് അടിച്ചു. മറ്റൊന്ന്, ദാനവരായി നടിച്ചു, കൃഷ്ണനായി അഭിനയിക്കുന്നവനെ പിടിച്ചു; മറ്റൊന്ന്, ഗോപുരസമൂഹത്തിന്റെ ശബ്ദം അനുകരിച്ച്, മറ്റൊരെണ്ണത്തെ കാൽകൊണ്ട് വലിച്ചു. ചിലർ, കൃഷ്ണനും രാമനും ആയി, ഗോപാലഭാവം അനുകരിച്ചു; മറ്റൊന്ന്, കാളിയാക്രമണമായി നടിച്ചു; മറ്റൊന്ന്, ബകാസുരൻ എന്ന ഭാവത്തിൽ നടിച്ചു. ദൂരെയുള്ളവരെ വിളിച്ച്, കൃഷ്ണൻ പോലെ, മറ്റൊന്ന്, വംശി വായിച്ച്, ക്രീഡിച്ചു; മറ്റു ഗോപികൾ അവളെ പ്രശംസിച്ചു: "നന്നായി ചെയ്തു!" ഒന്ന്, തന്റെ ഭുജം മറ്റൊരുത്തിയുടെ ഭുജത്തിൽ വെച്ച്, "ഞാനാണ് കൃഷ്ണൻ, എന്റെ നടപ്പു നോക്കൂ," എന്നുവെച്ചു, മനസ്സു കൃഷ്ണനിൽ ലയിച്ചു. "കാറ്റിനും മഴയ്ക്കും ഭയപ്പെടേണ്ട, ഞാൻ നിങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്," എന്നുപറഞ്ഞ്, മറ്റൊരുത്തിയെ തൻറെ വസ്ത്രം കൊണ്ട്, ഒരു കൈ കൊണ്ട് മറച്ചു. ഒന്ന്, മറ്റൊരുത്തിയുടെ തലയിൽ കയറി, "ദുഷ്ടവളേ, നീ മാറു! ഞാൻ ദുഷ്ടന്മാരുടെ ശിക്ഷകനായി ജനിച്ചിരിക്കുന്നു!" എന്നുപറഞ്ഞു. അവിടെ, "ഗോപാലങ്ങൾ, ഈ ഭയാനകമായ കാടുതീ നോക്കൂ! കണ്ണ് അടയ്ക്കൂ, ഞാൻ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കും," എന്നുപറഞ്ഞു. ഒരു സുന്ദരിയായവൾ, മറ്റൊരുത്തിയെ പൂമാലയിൽ കെട്ടി, "പാത്രം പൊട്ടിച്ച്, നെയ്യ് കവർന്ന മകനിനെ ഞാൻ കെട്ടുന്നു!" എന്നുപറഞ്ഞു. ഭയപ്പെട്ട മറ്റൊരുത്തി കണ്ണുകൾ മൂടി, ഭയം നടിച്ചു. ഇങ്ങനെ, വൃന്ദാവനത്തിലെ വള്ളികളും മരങ്ങളും ചോദിച്ചുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കാട്ടി. ആ പാദചിഹ്നങ്ങൾ, വ്യക്തമായി കാണുന്നവ, നന്ദന്റെ മകനായ മഹാന്റെതാണ്; പതാക, കമലം, വജ്രം, അങ്കുഷം, യവം എന്നിവയുടെ ചിഹ്നങ്ങൾ അവയിൽ കാണാം. ആ പാദചിഹ്നങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, ഗോപികൾ മുന്നോട്ട് പോയി; അവിടെ, ചില പാദചിഹ്നങ്ങൾ വധുവിന്റെതോടൊപ്പം ചേർന്നതും കണ്ടു, വേദനയോടെ പറഞ്ഞു: "കൃഷ്ണനോടൊപ്പം പോകുന്ന ഈ പാദചിഹ്നങ്ങൾ ആരുടേതാണ്? അവളുടെ ഭുജം കൃഷ്ണന്റെ ഭുജത്തിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നു, ആനയുടെ പെൺകുട്ടി ആനയെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നപോലെയാണ്." "നിശ്ചയമായും, ഈ ഗോപിക ഹരിയെ, പരമനായി, ആരാധിച്ചിരിക്കണം; ഗൊവിന്ദൻ, സന്തുഷ്ടനായി, അവളെ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച്, രഹസ്യമായി കൊണ്ടുപോയിരിക്കുന്നു.