ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ ആദ്യപകുതിയിലെ ഇരുപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ഈ മഹാപുരാണം ഈ അധ്യായത്തിൽ തന്റെ ആത്മവിശുദ്ധിയോടും ഭക്തിയോടും കൂടി അവസാനിക്കുന്നു. കൃഷ്ണനെന്ന പരമപുരുഷനോടാണ് ഞാൻ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നത്. വേദസാരത്തെ തേടി മധുരം പകർന്നു നൽകുന്ന തേനീച്ച പോലെ, ഭക്തന്മാരുടെ ഭവഭയങ്ങൾ അകറ്റാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം നൽകുന്നവൻ ആ കൃഷ്ണനാണ്. ഹരി എന്നവൻ സകല ജീവികളുടെയും ആത്മാവാണ്, പ്രകൃതിയുടെ യജമാനനാണ്; അവന്റെ പാദങ്ങൾക്കാണ് ഈ ലോകത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ആശ്രയം, അവിടെയാണ് രക്ഷയും. അവൻ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ആത്മാവാണ്; അവനിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറു ഭയവും ഉണ്ടാകുന്നില്ല. ഇതറിയുന്നവൻ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനിയാണ്, അത്തരം ജ്ഞാനിയാണു ഗുരുവായ ഹരി തന്നെ. നാരദൻ പറഞ്ഞു: മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, നിങ്ങൾ ചോദിച്ച ചോദ്യത്തിന് ഇങ്ങനെ ഉത്തരം നൽകി. ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയുന്ന രഹസ്യമായ, ഉറപ്പുള്ള ഒരു കാര്യവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ഒരു ചെറു ജീവി, സ്നേഹമുള്ളവരിൽ ആശ്രയം തേടി, ആറുകാലികളായ തേനീച്ചകളുടെ മധുരഗാനത്തിൽ ആകർഷിതനായി, അവരുടെ ശബ്ദത്തിനായി ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. മുന്നിൽ അവനറിയാതെ വൃക്കളെപ്പോലുള്ള ഭയങ്കരമായവരുടെ കൂട്ടം കാത്തിരിക്കുന്നു; പിന്നിൽ വേട്ടക്കാരന്റെ അമ്പിൽ വെടിയേറ്റ ഒരു മാൻ അവനെ പിന്തുടരുന്നു. ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഇതാണ്: സുന്ദര സ്വഭാവമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ആശ്രമത്തിന്റെ ആശ്രയം പുഷ്പത്തിന്റെ സുഗന്ധംപോലെ അല്പമാണ്. കാമത്തിൽ നിന്നുള്ള ക്ഷണികസുഖം തേടി, മനസ്സിനെ അതിൽ ആകൃഷ്ടമാക്കി, ആകർഷകമായ വാക്കുകൾ കാതിൽ പതിപ്പിച്ച്, മുന്നിൽ കാത്തിരിക്കുന്ന കാലത്തിന്റെ വൃക്കൾ പോലെ, ദിവസവും രാത്രിയും ജീവിതം ആസ്വദിക്കുന്നതിനിടയിൽ, അവയവങ്ങൾ ക്ഷയപ്പെടുന്നു. പിന്നിൽ, വേട്ടക്കാരനായ മരണം, കാണാതെ തന്നെ, അമ്പുകൊണ്ട് ഹൃദയത്തിൽ വെടിയിടുന്നു. രാജാവേ, ഈ രീതിയിൽ ഹൃദയം തുളച്ചുപോകുന്ന ആത്മാവിനെ നിങ്ങൾ കാണണം. അതിനാൽ, ആ മാനിന്റെ പെരുമാറ്റം നിരീക്ഷിച്ച്, നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ ഹൃദയത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കുക; ഒരു സാരഥി കുതിരയുടെ കയ്യൊതുക്കം പിടിക്കുന്നതുപോലെ. സ്ത്രീകളുടെയും കൂട്ടത്തിന്റെ ഗാനങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, ക്രമേണ ഹംസന്റെ (പരമഹംസന്റെ) ആശ്രയം സ്വീകരിക്കുക; സംതൃപ്തനായി, പതിയെ പിന്മാറുക. രാജാവ് ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണനേ, ഭഗവാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടു, ആലോചിച്ചു. ഗുരുക്കന്മാർക്ക് ഇതറിയാമെങ്കിൽ അവർ ഇതെന്തുകൊണ്ട് വിശദീകരിക്കാറില്ല? ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കൊണ്ടാണ് എന്റെ വലിയ സംശയം ദൂരമായത്. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറത്ത് സങ്കല്പിക്കാനാവാത്തതിൽ മഹർഷിമാരും കുഴപ്പത്തിലാവാറുണ്ട്. ഈ ലോകത്ത് ഒരു വ്യക്തി ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ അവയുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. വേദങ്ങൾ അറിയുന്നവരിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംവാദം നടക്കാറുണ്ട്: ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ ദൃശ്യമല്ല, മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഒരാൾ ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങൾക്കനുസരിച്ച്, അതേ കർമ്മഫലങ്ങൾ അവൻ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്നു, സൂക്ഷ്മശരീരത്തിലൂടെയും മനസ്സിലൂടെയും, തടസ്സമില്ലാതെ. ഒരു മനുഷ്യൻ ഉറങ്ങുന്ന ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, ആ ശരീരത്തിലോ മറ്റൊന്നിലോ അവൻ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. "ഞാൻ ഇതാണ്" എന്നു മനസ്സിൽ ധരിച്ചു ഒരാൾ എന്തു കർമ്മം ചെയ്യുന്നു, അതിന്റെ ഫലമാണ് അവനു ലഭിക്കുന്നത്; അതാണ് പുനർജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നത്. ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നുമാണ് മനസ്സിനെ നിഗമനം ചെയ്യുന്നത്; അതുപോലെ, മുൻ ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തികളിൽ നിന്നാണ് തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഈ ശരീരത്തിൽ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്തതോ കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതോ കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതോ, ഒരിക്കൽ അതിന്റെ രൂപം തനിക്കുള്ളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അതിനാൽ, രാജാവേ, ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള രൂപം ജീവാത്മാവ് പ്രാപിക്കുന്നു; നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അർത്ഥം മനസ്സിൽ പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല. മനസ്സാണ് മുൻ ജന്മങ്ങളെയും ഭാവി ജന്മങ്ങളെയും കാണിക്കുന്നതും കാണാത്തതും വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇവിടെ, പലപ്പോഴും, കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതും കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതും മനസ്സിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ദേശം, കാലം, കർമ്മം മുതലായവ അനുസരിച്ച് നിഗമനം ചെയ്യണം. മനസ്സിനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ലഭ്യമായ എല്ലാ വസ്തുക്കളും ക്രമമായി വീണ്ടും വീണ്ടും വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നു; എല്ലാവർക്കും ഇതേ അനുഭവമാണ്. മനസ്സ് സത്ത്വഗുണത്തിൽ സ്ഥിരമായി, ഭഗവാന്റെ സമീപത്തായാൽ, ഇരുട്ട് അകന്ന്, പ്രകാശം ലഭിക്കുന്നു. അഹങ്കാരവും മമതയും ഒരാളിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് ബുദ്ധി, മനസ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അനാദി ക്രമം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം മാത്രമാണ്. ഉറക്കം, മയക്കം, വേദന എന്നിവയിൽ ശ്വാസം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ "ഞാൻ ആകുന്നു" എന്ന ബോധം ഇല്ലാതാവുന്നു, മരണവേദനയിലും അതേപോലെ. ഗർഭത്തിൽ, ബാല്യത്തിൽ, അപക്വതയാൽ, പതിനൊന്നാം സൂക്ഷ്മശരീരം പ്രകടമാവുന്നില്ല; പുതുചന്ദ്രനിൽ ചന്ദ്രൻ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ. വസ്തു ഇല്ലാതായാലും ചക്രം നിലയ്ക്കുന്നില്ല; വസ്തുക്കളെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ സ്വപ്നത്തിൽ ദോഷം അനുഭവപ്പെടുന്നു, അതായത് അവ യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും. അങ്ങനെ, അഞ്ചു വിധത്തിലുള്ള സൂക്ഷ്മശരീരം മൂന്നു, പതിനാറ് വിധങ്ങളായി വ്യാപിച്ച്, ചൈതന്യവുമായി ഒന്നിച്ചാൽ അത് ജീവിയാണ്. ഇതിലൂടെയാണ് വ്യക്തി ശരീരം സ്വീകരിക്കുകയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്; അതിലൂടെ സന്തോഷം, ദുഃഖം, ഭയം, വേദന, സുഖം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പുല്ലിലും വെള്ളത്തിലും കഴിയുന്ന ഒരു ജലൂകുപോലെ, ഒരാൾ ശരീരത്തോട് ഐക്യത്തെ മരണസമയത്തും ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല. കാണാത്തത് കാണുന്നതുപോലെ നശിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് സ്വപ്നംപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു; കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും എല്ലാം പകൽ-രാത്രി ഉറങ്ങുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, അജ്ഞാനത്തിൽ പ്രവർത്തനം തുടരുമ്പോൾ, ആത്മാവല്ലാത്തവനു ബന്ധനം ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ, അതിൽ നിന്ന് മോക്ഷം നേടാൻ, സകലവും അവനിൽ നിന്നുള്ളതെന്നു കണ്ടു, സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയമൊക്കെയും അവനിൽ നിന്നാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഹരിയെ പൂർണ്ണമായി ആരാധിക്കുക. മൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാനായ നാരദൻ, ഹംസപഥം കാണിച്ചുകൊടുത്ത്, അവരോട് വിട പറഞ്ഞു, സിദ്ധലോകത്തിലേക്ക് പോയി. രാജാവ് പ്രാചീനബർഹി, തന്റെ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിരക്ഷയിൽ ഉപദേഷ്ടാവാക്കി, കപിലമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് തപസ്സിനായി പോയി. അവിടെ, ഏകാഗ്രതയോടെ മനസ്സു സ്ഥാപിച്ച്, അവൻ ഗോവിന്ദന്റെ പാദപങ്കജങ്ങൾ ആരാധിച്ചു; എല്ലാ ആശക്തികളും വിട്ട്, ഭക്തിയിലൂടെ അവനിൽ ലയിച്ചു. പാപരഹിതനേ, ഈ ആത്മതത്ത്വോപദേശമാണ് ദിവ്യമായ നാരദമുനി പാടിയത്; അതു പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ഭവബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. മുകുന്ദന്റെ ഈ വിശുദ്ധമായ മഹിമ ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ആത്മശുദ്ധിയുടെ പ്രതീകമായ ദിവ്യമുനിയുടെ വായിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഈ മഹത്വം കേൾക്കുന്നവൻ പരമാവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് എത്തുകയും എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ഈ ജന്മചക്രത്തിൽ ഇനി അലഞ്ഞു നടക്കേണ്ടതില്ല. ഈ അത്ഭുതമായ ആത്മതത്ത്വോപദേശം, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; സ്ത്രീപുരുഷന്മാരുടെ കര്‍മാധികാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ സംശയങ്ങളും ഇതിലൂടെ തീരുന്നു, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും. ശുകമുനി പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ അപ്രത്യക്ഷനാകുമ്പോൾ, വ്രജയിലെ സ്ത്രീകൾ അവനെ കാണാനാവാതെ വളരെയധികം ദുഃഖിച്ചു; അവരുടെ അവസ്ഥ, കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ആനക്കുട്ടികളുടെ അവസ്ഥയോടു സമാനമായിരുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ സഞ്ചാരങ്ങൾ, സ്നേഹം, പുഞ്ചിരികൾ, കളിയാടലുകൾ, മനോഹരമായ സംസാരങ്ങൾ, ആകർഷകമായ കാഴ്ചകൾ—ഇവയൊക്കെ മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു നിന്നു. ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥനായ കൃഷ്ണൻ അവരുടെ മനസ്സിൽ ആകർഷണം തീർത്ത്, അവിടത്തവിടെ അവർ അവന്റെ കൃത്യങ്ങൾ അനുകരിക്കാൻ തുടങ്ങി; ഓരോരുത്തരും താനാണ് കൃഷ്ണൻ എന്നു കരുതിയായിരുന്നു ആ അനുകരണം.