ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഗോപികളുടെ വിഷാദഭരിതമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, യോഗികളുടെ അധിപനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, സ്വയം തൃപ്തനായതും എങ്കിലും, ദയാപൂർവ്വം ചിരിച്ചു. ആ ചിരിയിലൂടെ ഗോപികൾക്കിടയിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു, അവരുടെ മുഖങ്ങൾ കൃഷ്ണന്റെ ദർശനത്തിൽ പുഷ്പിച്ചു. അച്യുതൻ, വൈജയന്തീമാലയിൽ അലങ്കരിച്ചും, വെളുത്ത മല്ലികപൂക്കൾ പോലെ ദീപ്തമായ ചിരിയോടെ, ഗോപികൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രൻ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ തെളിയുന്നതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു. അവിടെ, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ മുഖ്യമായവൾ പാടുകയും, കൃഷ്ണനെ പാടുകയും ചെയ്തു. കൃഷ്ണൻ, ആ മലയിൽ അലങ്കരിച്ചും, വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു, അതിനെ അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗോപികളോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ നദിയുടെ തീരത്തേക്ക് ചെന്നു, തണലുള്ള മണൽക്കരയിൽ, ലോട്ടസിന്റെ സുഗന്ധം കൊണ്ടുവരുന്ന മൃദുലമായ കാറ്റിൽ സന്തോഷത്തോടെ ക്രീഡിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, വൃന്ദാവനത്തിലെ സുന്ദരികളായ ഗോപികളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, കൈകൾ നീട്ടിയും, അലയിച്ചും, കെട്ടിയ കട്ടികൾ അഴിച്ചും, നഖങ്ങൾ സ്പർശിച്ചും, ചിരിയും, ദൃശ്ടിയും, പുഞ്ചിരിയും ഉപയോഗിച്ച്, മനസ്സിൽ കാമദേവനെ ഉണർത്തി. അങ്ങനെ, മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെ കൃപ ലഭിച്ച ഗോപികൾ, തങ്ങൾ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ഭാഗ്യവതികളാണെന്ന് അഭിമാനിച്ചു. അവരുടെ ഈ അഭിമാനം കണ്ടു, കേശവൻ അവിടുത്തെ അപ്രത്യക്ഷനായി, അവരെ ശമിപ്പിക്കുകയും, അവരോടു ദയ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ, ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിലെ ഇരുപത്തൊന്നാം അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു; പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ഈ മഹാപുരാണം. ഞാൻ ആ പരമപുരുഷനായ കൃഷ്ണനെ വന്ദിക്കുന്നു; വേദങ്ങളുടെ സാരഭാഗം തേടുന്ന തേനീച്ച പോലെ, ഭക്തർക്കു ലോകഭയത്തെ നീക്കുന്നതിനായി ജ്ഞാനത്തിന്റെയും അനുഭവത്തിന്റെയും അമൃതം നൽകുന്നവൻ. ഹരി എല്ലാ ജീവികളുടെ ആത്മാവാണ്, പ്രകൃതിയുടെ അധിപൻ; അവന്റെ പാദങ്ങൾ ഈ ലോകത്തിലെ മനുഷ്യർക്കു രക്ഷയുടെ സ്രോതസ്സാണ്. അവൻ തന്നെയാണ് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ആത്മാവ്; അവനിൽ നിന്ന് ചെറിയൊരു ഭയവും ഉണ്ടാകില്ല. ഇതറിയുന്നവൻ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനിയാണ്, അങ്ങനെയുള്ള ജ്ഞാനി തന്നെ ആ ഹരി. നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഉത്തമനായ രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ചോദ്യം ഇങ്ങനെ ഉത്തരം ലഭിച്ചു. ഇനി ഞാൻ പറയുന്ന ഈ രഹസ്യവും നിർണയിച്ച കാര്യവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. ഒരു ചെറു ജീവി, സ്നേഹമുള്ളവരുടെ ഇടയിൽ അഭയം തേടി, ആറുകാലികളായ തേനീച്ചകളുടെ മധുരഗാനത്തിൽ ആകർഷിതനാകുന്നു; മുന്നിൽ, തൃപ്തിയില്ലാത്ത ഒട്ടകക്കൂട്ടം പോലെ, ഭയാനകമായ വൃക്കുകൾ കാത്തിരിക്കുന്നു. പിന്നിൽ, വേട്ടക്കാരന്റെ അമ്പിൽ വേദനപ്പെട്ട ഒരു മാൻ അവനെ പിന്തുടരുന്നു. ഇതിന്റെ അർത്ഥം: സ്നേഹമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ, ആശ്രമത്തിന്റെ അഭയം പൂക്കളുടെ സുഗന്ധം പോലെ വളരെ സൂക്ഷ്മമാണ്. കാമത്തിൽ ജനിക്കുന്ന ക്ഷണികമായ ആനന്ദം തേടി, മനസ്സു അതിൽ ആകർഷിതമാകുന്നു. ആറുകാലികളുടെ പാട്ടുപോലെ, സ്ത്രീകളുടെ വാക്കുകൾ ചെവികൾ പിടിപ്പിക്കുന്നു. മുന്നിൽ, വൃക്കകളുടെ കൂട്ടം പോലെ, കാലം മനുഷ്യന്റെ ആയുസ്സിനെ അങ്ങനെയെല്ലാം ഉണർവില്ലാതെ നശിപ്പിക്കുന്നു, വീട്ടിലിരുത്തി ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നതിനിടയിൽ. പിന്നിൽ, വേട്ടക്കാരൻ—മരണം—അമ്പ് കൊണ്ട് ആക്രമിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഈ ഹൃദയം വേദനിച്ച ആത്മാവിനെ നിങ്ങൾ കാണണം. അതിനാൽ, മാന്റെ ആചാരം ശ്രദ്ധിക്കുക; മനസ്സിനെ ഹൃദയത്തിൽ കെട്ടിവയ്ക്കുക, കുതിരക്കാരൻ കയറ്റം പിടിക്കുന്നപോലെ. സ്ത്രീകളുടെയും കൂട്ടത്തിന്റെയും പാട്ടും ഒഴിച്ചുകൂടി, കുയിലിന്റെ അഭയം തേടുക; തൃപ്തനായി, ക്രമമായി പിന്മടങ്ങുക. രാജാവ് ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ കർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടും ആലോചിച്ചുമുണ്ട്. ഗുരുക്കൾ ഇതറിയുമ്പോൾ എന്തുകൊണ്ട് ഇതു വിശദീകരിക്കാറില്ല? ബ്രാഹ്മണാ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ എന്റെ വലിയ സംശയം നീക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എത്താത്ത സ്ഥലത്ത്, സന്യാസികളും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകും. മനുഷ്യൻ ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവിടെ മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ, തന്റെ പ്രവർത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. വേദങ്ങൾ അറിയുന്നവരുടെ ഇടയിൽ ഈ സംവാദം കേട്ടിട്ടുണ്ട്: ചെയ്ത പ്രവർത്തികൾ മറഞ്ഞതാണെന്നും, പ്രകടമല്ലെന്നും പറയുന്നു. നാരദൻ പറഞ്ഞു: മനുഷ്യൻ എന്ത് പ്രവർത്തിച്ചാലും, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ, ക്ഷണിക്കാതെ, സൂക്ഷ്മശരീരവും മനസ്സും വഴി അനുഭവിക്കുന്നു. ഒരു മനുഷ്യൻ ഉറങ്ങുന്ന, ശ്വാസം എടുക്കുന്ന ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നപോലെ, അതോ അതിന്റെ മറ്റൊരു ശരീരത്തിലോ, പ്രവർത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. ‘ഞാൻ ഇതാണ്’ എന്ന് പറഞ്ഞു മനസ്സിൽ പിടിക്കുന്നവ, ആ പ്രവർത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു; അതാണ് പുനർജന്മം. ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിനെ നിഗമനം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, മുൻ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ മനസ്സിന്റെ ചലനത്തിൽ തിരിച്ചറിയാം. ഈ ശരീരത്തിൽ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ല, കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടില്ല; എങ്കിലും, ഒരിക്കൽ ആ രൂപം അനുഭവപ്പെടും, കാരണം അത് ഉള്ളിലാണു. അതിനാൽ, രാജാവേ, ശരീരമുള്ള ആത്മാവ്, ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു; നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാത്ത അർത്ഥം മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവില്ല. മനസ്സാണ് മനുഷ്യനു മുൻ രൂപങ്ങളും, വരാനിരിക്കുന്നതും, വരാത്തതും കാണിക്കുന്നതും; നിങ്ങൾക്ക് ആശംസകൾ. ഇവിടെ, കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതോ, കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതോ, മനസ്സിൽ ചിലപ്പോൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ, സ്ഥലം, കാലം, പ്രവർത്തനം അനുസരിച്ച് നിഗമനം ചെയ്യണം. മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും, ക്രമാനുസൃതമായി, വീണ്ടും വീണ്ടും വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നു; എല്ലാവർക്കും ഈ അനുഭവം പൊതുവാണ്. മനസ്സു സത്വത്തിൽ മാത്രം സ്ഥിരതയോടെ, കർത്താവിന്റെ അടുത്ത് താമസിക്കുമ്പോൾ, അന്ധകാരം—ചന്ദ്രൻ ചായയിൽ മറയുന്നതുപോലെ—നശിക്കുന്നു, ഈ ജ്ഞാനം തെളിയുന്നു. ‘ഞാനും എന്റെയും’ എന്ന ധാരണ, ബുദ്ധി, മനസ്സു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ഗുണങ്ങൾ—ആദി ക്രമം നിലനിൽക്കുന്നവ—നശിക്കുന്നില്ലാത്തതും തുടർന്നും നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, മുറിയുന്നു. ഉറക്കം, ബോധക്ഷയം, കഷ്ടത—ശ്വാസം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ—‘ഞാൻ’ എന്ന ബോധം ഉണരുന്നില്ല; മരണം വരുന്നപ്പോഴും. ഗർഭത്തിൽ, ബാല്യത്തിൽ, അകൃത്യത മൂലം, പതിനൊന്നാം സൂക്ഷ്മശരീരം പ്രകടമല്ല; പുതുചന്ദ്രൻ മറയുന്നതുപോലെ. വസ്തു ഇല്ലാതായാലും, ചക്രം നശിക്കുന്നില്ല; വസ്തുക്കൾ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, സ്വപ്നത്തിൽ ദോഷങ്ങൾ വരുന്നു, അവ യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും. അങ്ങനെ, അഞ്ചു സൂക്ഷ്മശരീരം, മൂന്ന്, പതിനാറ് വിധങ്ങളായി വികസിച്ചും, ചൈതന്യവുമായുള്ള യോജനം വഴി, ജീവി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ, മനുഷ്യൻ ശരീരം സ്വീകരിക്കുകയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; സന്തോഷം, ദു:ഖം, ഭയം, വേദന, ആനന്ദം എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നു. പുല്ലിലും വെള്ളത്തിലും ഉരുളുന്ന ലീവിന്റെപോലെ, മനുഷ്യൻ ശരീരത്തിൽ ഐക്യബോധം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല, മരണത്തിന്റെ സമയത്തും. അദൃശ്യമായത്, ദൃശ്യമായതുപോലെ നശിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച്, സ്വപ്നം പോലെ നിലനിൽക്കുന്നു. ഉണ്ടായതും, ഉള്ളതും, വരാനിരിക്കുന്നതും, ദിവസം-രാത്രി ഉറങ്ങുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ചെയ്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, അജ്ഞാനം പ്രവർത്തനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, അജ്ഞാതം ബന്ധിതമാകുന്നു. അതിനാൽ, മോക്ഷത്തിനായി, ഹരിയെ എല്ലാ ഭാവത്തിലും ആരാധിക്കുക; സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയമുണ്ടാക്കുന്നവൻ എന്നറിയുക; ഈ ലോകം അവന്റെതാണെന്ന് കാണുക. മൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു: ആഗ്രഹമില്ലാത്ത, കുയിലുകളുടെ പാത കാണിച്ച മഹാഭക്തൻ നാരദൻ, അവരെ വിടവാങ്ങി, സിദ്ധലോകത്തിലേക്ക് പോയി.