ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭരതവംശത്തിലെ മഹാരാജാവ് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ചൂട് അനുഭവിക്കാതെ ആരാധനയ്ക്കിടെ ഇരുന്നപ്പോൾ, അവളുടെ ഹൃദയം ആശങ്കയോടെ നിറഞ്ഞു. കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട കുരങ്ങുപോലെ അവൾ ഇരുന്നു. സ്വയം സഹായമില്ലാതെ, സൗഹൃദം ഇല്ലാതെ, അവൾ ദുഃഖത്തിൽ ആകുലയായി കണ്ണുനിറയെ കരഞ്ഞു. കാട്ടിൽ തന്റെ വക്ഷസ്സ് അമർത്തി, അവൾ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: “ഉണരൂ, ഉണരൂ, രാജർഷേ! സമുദ്രം ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ ഭൂമിയെ കള്ളന്മാരിൽ നിന്നും ക്ഷത്രിയവഞ്ചിതരിൽ നിന്നുമൊക്കെ രക്ഷിക്കേണ്ടത് നിനക്കാണ്!” ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ട്, ആ യുവതി കാട്ടിൽ തന്റെ ഭർത്താവിനെ പിന്തുടർന്നു. ഭർത്താവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, അവൾ കണ്ണീർ ഒഴുക്കി. പിന്നീട്, അവൾ മരക്കൊമ്പ് കൊണ്ട് ചിതയൊരുക്കി, ഭർത്താവിന്റെ ദേഹം അതിൽ വെച്ചു. ഭർത്താവിനെ അനുഗമിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, വിലപിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കെ അവൾ ഒരുവിധം മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി. അവിടെ, അവളുടെ ഒരു പഴയ സുഹൃത്ത്—സ്വയംബോധം നേടിയ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ—അവളെ സാന്ത്വനമർഹമായ വാക്കുകളിൽ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. “ആരാണ് നീ? ആരുടേതാണ് നീ? നീ ദുഃഖിക്കുന്ന ഈയാളാരാണ്? ഞാൻ നിന്റെ പഴയ സുഹൃത്താണെന്ന് നീ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? ഒരിക്കൽ നീ എന്നോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചിരുന്നില്ലേ? സുഹൃത്തേ, നീ തന്നെ ഞാൻ; നീ എന്നെ വിട്ട് മറ്റിടങ്ങളിലേക്കു പോയി, ലോകസുഖങ്ങളിൽ ലീനയായി. നീയും ഞാനും മനസ്സെന്ന തടാകത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഹംസകൾ പോലെയായിരുന്നു; ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളോളം നമ്മൾ വേർപിരിയാതെ ഇരുന്നുവോ.” “പക്ഷേ, സുഹൃത്തേ, നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു, ഭൂമിയിലെ ആകർഷണങ്ങളിൽപ്പെട്ട് ഒരു സ്ത്രീയുടെ സൃഷ്ടിയായ സ്ഥലത്ത് നീ എത്തി. അങ്ങനെയാണ് അയ്യ, അഞ്ചു തോട്ടങ്ങൾ, ഒമ്പത് വാതിലുകൾ, ഒരു കാവൽക്കാരൻ, മൂന്നു മുറികൾ, ആറു കുടുംബങ്ങൾ, അഞ്ചു വിപണികൾ, അഞ്ചു സ്വഭാവങ്ങൾ—ഇതൊക്കെയാണ് സ്ത്രീയുടെ വാസസ്ഥലം. അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളാണ് ആനന്ദങ്ങൾ; ഒമ്പത് വാതിലുകൾ ജീവന്റെ ചാനലുകളാണ്; അഗ്നിയും അഹാരം മുറികളാണ്; കുടുംബം ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ്. വിപണി പ്രവർത്തനശക്തിയാണ്; സ്വഭാവം നശിക്കാത്തതും ആണ്; അതിൽ പ്രവേശിച്ചവൻ അവിടുത്തെ യഥാർത്ഥം അറിയുന്നില്ല.” “അവിടെ, നീ രാമന്റെ സ്പർശത്തിൽ ആഹ്ലാദിച്ചു, ഓർമ്മയും ശ്രവണവും നഷ്ടപ്പെട്ടു; ആ ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് നീ ഇത്രയും താഴ്ന്ന നിലയിലേയ്ക്ക് വീണത്. നീ വിദ്യർഭയുടെ മകളല്ല, ഈ വീരനും നിന്റെ സുഹൃത്തല്ല; പുരഞ്ജനിയുടെ ഭർത്താവും നീയല്ല, ഒമ്പതാം വാതിലിൽ അവൾ നിന്നെ ബന്ധിച്ചവളാണ്. ഇതെല്ലാം എന്റെ മായയാണ്, അതിനാൽ നീ പുരുഷനെയും പുണ്യവതിയായ സ്ത്രീയെയും യഥാർത്ഥമെന്ന് കരുതുന്നു. അവരിൽ യഥാർത്ഥം ഒന്നുമില്ല, രണ്ടുഹംസകൾ നമ്മളെ നോക്കുന്നതുപോലെയാണ് അവരെയും നീയും കാണുന്നത്.” “ഞാൻ നീയും, നീയും ഞാൻ തന്നെയാണ്; ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് ഗ്രഹിക്കൂ സുഹൃത്തേ. ജ്ഞാനികൾക്ക് നമ്മളിൽ ഒരു ദോഷവും കാണാനാവില്ല. ഒരാൾ കണ്ണാടിയിൽ തന്റെ പ്രതിബിംബം കാണുന്നതുപോലെ, അങ്ങനെയാണ് ഞങ്ങളുടെ അന്തർസ്വഭാവം. അങ്ങനെ, ഹംസയായ മനസ്സിനെ മറ്റൊരു ഹംസൻ ഉണർത്തി, അവൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങി; അങ്ങനെ അവൻ നഷ്ടപ്പെട്ട ഓർമ്മ വീണ്ടെടുത്തു.” “ബർഹിഷ്മാൻ, ഇതെല്ലാം ആത്മതത്ത്വം സൂക്ഷ്മമായി പ്രതിപാദിച്ചാണ് പറഞ്ഞത്; കാരണം, സൃഷ്ടികർത്താവായ ഭഗവാൻ പരോക്ഷമായതിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു.” ഇങ്ങനെ ആത്മരഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം, കാലം മാറി, ശരദ്കാലത്തിലെ രാത്രികൾ കമലപുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പരമേശ്വരൻ തന്റെ യോഗശക്തിയിൽ ലീനനായി ആനന്ദം അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അതേസമയം, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവായ ചന്ദ്രൻ, മൃദുവായ കിരണങ്ങളാൽ കിഴക്കൻ ആകാശം ചുവപ്പിച്ച്, ദീർഘകാലത്തെ പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ ദർശനത്തിൻറെ സന്തോഷം പോലെ, സദ്ജനങ്ങളുടെ ഹൃദയം ശുദ്ധീകരിച്ചു. പൂര്ണ്ണചന്ദ്രന്റെ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കാന്തി, കമലമുഖത്തിൻറെ ദീപ്തിയെപ്പോലെയും, കുരുമുളക് നിറം ചേർത്തതുപോലെയും, കുരുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വനവും—all അവൻ കണ്ടു. അപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ കാന്താരികളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്ന മനോഹരമായ സംഗീതം ആലപിച്ചു. ആ ആലാപനം കേട്ട്, പ്രേമാഭിലാഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ആ ഗാനത്തിൽ ആകർഷിതരായ വ്രജത്തിലെ സ്ത്രീകൾ, പരസ്പരം അറിയാതെ, കൃഷ്ണൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നിടത്തേക്ക് ഓടി. ചിലർ പശു പാൽ കയറ്റുമ്പോൾ പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു, ചിലർ പാൽ ചൂടാക്കുമ്പോൾ കുട്ടികളെ ഭക്ഷിപ്പിക്കാതെ പുറത്ത് പോയി. ചിലർ ഭക്ഷണം വിളമ്പുമ്പോൾ ഉപേക്ഷിച്ചു, ചിലർ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പാൽ കൊടുക്കുമ്പോൾ അവരെ വിട്ടുപോയി, ചിലർ ഭർത്താക്കന്മാരെ സേവിക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ പോയി. ചിലർ അങ്കങ്ങൾ അലങ്കരിക്കവേ, ചിലർ കണ്ണ് വരയ്ക്കവേ, വസ്ത്രാഭരണങ്ങൾ അശ്രദ്ധയായി ഇടഞ്ഞ്, കൃഷ്ണന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. ഭർത്താക്കന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, സഹോദരന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ ഇവരെ തടഞ്ഞിട്ടും, ഗോകുലനാഥന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ അവരുടെ മനസ്സുകൾ കവർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, ആരും അവരെ തടയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ചില ഗോപികൾ വീടുവിട്ടുപോകാൻ കഴിയാതെ അകത്തു തന്നെ ഇരുന്നു; കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത് അവളെ ധ്യാനിച്ചു. പ്രിയനിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിന്റെ അസഹ്യമായ വേദനയിൽ അവൾ ദുരിതം അനുഭവിച്ചു; ആ ധ്യാനത്തിലൂടെ അവർ അച്യുതനിൽ ലയിച്ചു, ആനന്ദത്തിൽ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകന്നു. പരമാത്മാവുമായി പ്രേമഭാവത്തിൽ ഒന്നിച്ചവർ, തത്സമയം തന്നെ ഗുണമയമായ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു; ബന്ധങ്ങൾ ഒടിഞ്ഞു. രാജാവായ പരീക്ഷിത് ചോദിച്ചു: “വ്രജസ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണനെ പരമപ്രിയനായി അറിഞ്ഞവരാണ്, ബ്രഹ്മം എന്നു അല്ല. എങ്ങനെയാണ് ഗുണസ്രോതസ്സുകൾ അവരിൽ നിന്നു അവസാനിച്ചത്?” ശുകൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “ഇത് നേരത്തെ ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്—ഹൃശ്യികേശനെ ദ്വേഷിച്ച ശിശുപാലനും മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, പരമേശ്വരനിൽ ഭക്തിയുള്ളവർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാത്തതെന്ത്? ജനങ്ങളുടെ ഉത്തമഹിതത്തിനായി, അപ്രമേയനായ, ഗുണാതീതനായ, ഗുണങ്ങളുടെ ആത്മാവായ പരമേശ്വരൻ സ്വയം അവതരിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും ഹരിയിലേയ്ക്ക് ആഗ്രഹം, കോപം, ഭയം, സ്‌നേഹം, ഐക്യം, സൗഹൃദം എന്നിവ നിരന്തരം ചൊരിയുമ്പോൾ, അവർ അവനിൽ ലയിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഇതിൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ല; യോഗേശ്വരനായ അജൻമനായ കൃഷ്ണനാൽ മാത്രമാണ് ഇത്തരം മോക്ഷം സാധ്യമാകുന്നത്.” വ്രജസ്ത്രീകൾ തന്റെ അടുക്കലെത്തിയപ്പോൾ, വാക്പ്രവീണനായ കൃഷ്ണൻ, മനോഹരമായ വാക്കുകളിൽ അവരെ സംവേദിപ്പിച്ചു: “സ്വാഗതം, ഭാഗ്യശാലികളേ! ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? വ്രജയിൽ എല്ലാം സുഖമാണോ? നിങ്ങൾ വന്നതിന്റെ കാര്യം പറയൂ. ഈ രാത്രി ഭയാനകമാണ്, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വ്രജയിലേയ്ക്ക് മടങ്ങൂ, സുന്ദരികളേ, ഇവിടെ തുടരുന്നത് ഉചിതമല്ല. നിങ്ങളുടെ അമ്മമാർ, പിതാക്കന്മാർ, മക്കൾ, സഹോദരന്മാർ, ഭർത്താക്കന്മാർ നിങ്ങളെ അന്വേഷിക്കുകയാണ്; അവർക്കു ദുഃഖം ഉണ്ടാക്കരുത്.” ഇങ്ങനെ, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ വ്രജസ്ത്രീകളെ സാന്ത്വനിപ്പിച്ചു; ആത്മരഹസ്യങ്ങൾ തെളിയിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ അവളെ ഉണർത്തി; ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയാൻ അവൾക്ക് അവസരമായി.