കഥ ഇങ്ങനെ ഒഴുകുന്നു: അവനു, ഇച്ഛാനുസൃതമായ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, കാടിൽ വസിക്കുകയും അവനെ അപമാനിക്കുന്ന മരണഭീതിയുള്ള മനുഷ്യരെ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ, ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ പശുക്കൾക്കും സംരക്ഷണം ലഭിക്കേണ്ടതിന്ന്, അവനോടു വണങ്ങി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്. വാസുദേവന്റെ പ്രേരണയിൽ, ഗോപന്മാർ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം, മല, പശുക്കൾ, ബ്രാഹ്മണർ, യാഗം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദ്ദിഷ്ട കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, പിന്നീട് വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി. ഇതോടെ, ശ്രീമദ്ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിലെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. എന്നിട്ട്, "എനിക്ക് അഗ്നിപ്രഭയുള്ള ആത്മാവാണ്; എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന സ്വയം പ്രകാശമുള്ള ആത്മാവായ എന്നെ, നീ നിന്റെ ആത്മാവിൽ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, നീ ദു:ഖവും ഭയവും അതിജയിക്കും," എന്നത് കേട്ടു. "അമ്മേ, ഞാൻ നിന്നെ ശാന്തതയും ഭയമില്ലായ്മയും നൽകുന്ന ആത്മജ്ഞാനം ഉപദേശിക്കും; അതിലൂടെ നീ ഭയത്തിന്റെ അപ്പുറം കടക്കുമെന്നു," കപിലൻ പറഞ്ഞു. മൈത്രേയൻ പറയുന്നു: കപിലൻ, സൃഷ്ടിയുടെ നാഥൻ, ഈപോലെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ, അവനെ വലതുവശം ചുറ്റി വന്ദിച്ചു, കാടിലേക്ക് പോയി. അവൻ മൗനവ്രതം സ്വീകരിച്ചു, ആത്മാവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു, അഗ്നിയും സ്ഥിരവാസവും ഇല്ലാതെ ഭൂമിയിൽ അശക്തനായി സഞ്ചരിച്ചു. അവന്റെ മനസ്സ്, പ്രത്യക്ഷവും അപ്രത്യക്ഷവും അതിജീവിച്ച, ഗുണങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഗുണരഹിതമായ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചു; ഏകാഗ്രഭക്തിയിലൂടെ അതിനെ അനുഭവിച്ചു. അഹംഭാവവും മമതയും വിട്ട്, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്കപ്പുറം, സ്വയം ആത്മാവിനെ കാണുന്നു; മനസ്സിൽ അകത്ത് ശാന്തനും സ്ഥിരതയുള്ളവനും, തിരമറയാത്ത സമുദ്രം പോലെ. വാസുദേവൻ, Sarvajñan, അന്തർ-ആത്മാവിൽ, പരമഭക്തിയിലൂടെ സ്വയം ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി. അവൻ, എല്ലാ ജീവികളിലും, സ്വയം ആത്മാവിനെ കാണുകയും, എല്ലാ ജീവികളെയും, സ്വയം ഹൃദയത്തിൽ, ഭഗവാനിൽ കാണുകയും ചെയ്തു. ആസക്തിയും ദ്വേഷവും വിട്ട്, എല്ലാ ജീവികളോടും സമമായ മനസ്സോടെ, ഭഗവാനോടു ഭക്തിയോടെ, ഭഗവത്ഭക്തന്റെ അവസ്ഥയിൽ എത്തി. അവൻ, മുകുടം, കങ്കണങ്ങൾ, മാല, അങ്ക anklets, കച്ച, ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം, പുഷ്പമാല, ഉത്തമ രത്നങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അലങ്കരിച്ച, പരമപ്രഭയുള്ള ദൈവിക രൂപം കാണുന്നു. കൗസ്തുഭം മാണിക്യം, സിംഹത്തിന്റെ ഭുജങ്ങൾ, അനശ്വരപ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന, പരമശുദ്ധമായ ചിന്താമണിയുടെ പോലെ ദൈവിക രൂപം. വയറ്റിൽ മൂന്ന് വര, ശ്വാസോച്വാസത്തിന്റെ ഗതിയാൽ, വിശ്വം തന്നെ അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് അകത്തു കൊണ്ടുപോകുന്നതും പുറത്തു വിടുന്നതും പോലെ. പ്രഭയുള്ള മഞ്ഞ വസ്ത്രം, പൊൻ കച്ച, കറുത്ത കിഴികൾ, അത്യന്തം സുന്ദരമായ കാലുകൾ, മുട്ടുകൾ, ചുണ്ടുകൾ. അവന്റെ പാദങ്ങൾ ശരത്കാലത്തിലെ താളങ്ങളൊരുക്കിയ പദ്മപുഷ്പം പോലെയും, പാദനഖങ്ങൾ പ്രകാശം പകരുന്നു, അകത്തെ അന്ധകാരത്തെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു; ഗുരുവേ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് കടക്കുവാൻ, നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ ദർശിപ്പിക്കണമേ. ഈ രൂപം, ആത്മശുദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണ്; അതിൽ ഭക്തി പുലർത്തുന്നവർ, തങ്ങളുടെ കര്മ്മം നിർവഹിച്ചാൽ, ഭയമില്ലായ്മ നേടും. ഭക്തിയോടെ മാത്രം, ഭഗവാനെ ലഭ്യനാക്കാം; ശരീരധാരികൾക്ക് അതു ദുഷ്കരം; സ്വയംഭാവത്തിന്റെ രാജ്യം പോലും, ഭഗവത്ഭക്തിയുടെ പരമാവസ്ഥയേക്കാൾ താഴെയാണ്. പുണ്യവാന്മാർക്ക് പോലും പ്രാപിക്കാൻ ദുഷ്കരമായ ഭഗവാനെ, ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, അവന്റെ പാദങ്ങൾക്കു പുറത്ത് മറ്റെന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കേണ്ടതില്ല. മരണൻ, ജീവൻ അവസാനിപ്പിക്കുന്നവൻ, ഭഗവത്ഭക്തന്മാരുടെ അടുത്ത് വരില്ല; അവൻ ഭയാനകമായ ഭ്രൂഭംഗംകൊണ്ടും ശക്തിയാലും ലോകത്തെ നശിപ്പിച്ചാലും. സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും പോലും, ഭഗവാന്റെ ഭക്തന്മാരുടെ അർദ്ധക്ഷണസംഗമത്തോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല; മറ്റെന്ത് അനുഭവങ്ങൾ? അതിനാൽ, പാപരഹിതനേ, നിങ്ങളുടെ മഹത്മാക്കളായ, എല്ലാ ജീവികളോടും ദയയുള്ളവരും, പാപങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ കീർത്തിയിൽ അകത്ത്-പുറത്ത് സ্নാനമെടുത്ത് ശുദ്ധമാക്കുന്നവരും, അങ്ങയുടെ അനുഗ്രഹം എന്നതിൽ ഞങ്ങൾക്കു സദാ സംഗമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ബാഹ്യവസ്തുക്കളാൽ മനസ്സു ചിതറാത്തവൻ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ട ഗുഹയിൽ പ്രവേശിക്കാത്തവൻ, ഭക്തിയും യോഗവും കൊണ്ടു മനസ്സു ശുദ്ധമായവൻ, അവൻ തീർച്ചയായും അങ്ങയുടെ പാതയെ കാണുന്നു. ഈ വിശ്വം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന, വിശ്വത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന, അത്ഭുതമായ ആ പരംബ്രഹ്മം, ആ പരമപ്രഭ, ആകാശം പോലെ വിശാലമാണ്. സ്വയം മായാശക്തിയാൽ, ഈ വിശ്വം സൃഷ്ടിക്കുകയും, നിലനിര്ത്തുകയും, വീണ്ടും ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന, മാറ്റമില്ലാത്തവൻ; വ്യത്യാസം മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലതയാൽ മാത്രം; അങ്ങയെ സ്വയം ആശ്രിതനായി ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. വിശ്വാസത്തോടെ, യോഗികൾ വിവിധ യാഗങ്ങൾ വഴി അങ്ങയെ ആരാധിക്കുന്നു; അങ്ങയെ എല്ലാ ജീവികളിലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും, മനസ്സിലും കാണുന്നു; വേദ-തന്ത്രജ്ഞർ അങ്ങയെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നു. അങ്ങ, ആദി-പുരുഷൻ, ശക്തി അങ്ങിൽ സ്തബ്ധമാണ്; ആ ശക്തിയാൽ, രജസ്, സത്ത്വ, തമസ് ഗുണങ്ങൾ വിഭജിക്കുന്നു; അങ്ങിൽ നിന്നാണ് മഹാ-അഹം, ആകാശം, വായു, അഗ്നി, ജലം, ഭൂമി, ദേവതകൾ, സപ്തർഷികൾ, എല്ലാ ജീവികളും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. സൃഷ്ടിയിൽ അങ്ങയുടെ ശക്തിയാൽ, അങ്ങ് നാലു വിധത്തിലുള്ള ശരീരത്തിൽ ആത്മാവിന്റെ ഭാഗമായി വസിക്കുന്നു; അകത്ത് വസിക്കുന്നവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ രസം തേനുപോലെ അനുഭവിക്കുന്നവനെ, ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു. കാലചക്രം പോലുള്ള അങ്ങ, ലോകങ്ങളെ അതിരുപരമായ ശക്തിയാൽ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നു; ഭൂതങ്ങൾ മേഘക്കൂട്ടം പോലെയും, അങ്ങ് കാറ്റ് പോലെയും, അതികഠിനൻ. ജനങ്ങൾ, കര്മ്മചിന്തകളിൽ മയങ്ങിയും, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾക്കായി ആസക്തരായും, അങ്ങ് എപ്പോഴും ജാഗരൂകനായി, പാമ്പ് എലിയെ പിടിക്കുന്നപോലെ, അങ്ങ് അവരെ അപ്രതീക്ഷിതമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു, മരണമേ. ഋജു, ഭയവും വിനയവും നിറഞ്ഞ അങ്ങയുടെ പാദങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ജ്ഞാനി ആരാണ്? ഭയത്താൽ, പതനമുണ്ടാകാതിരിക്കുവാൻ, പതിമൂന്നു മനുവും അങ്ങയെ ആരാധിച്ചു. ആത്മ-ബ്രഹ്മൻ, പരമ-ആത്മാവേ, അങ്ങ് ജ്ഞാനികളുടെ അഭയം; വിശ്വം രുദ്രഭയത്തിൽ ആകുമ്പോൾ, അങ്ങ് ഭയമില്ലായ്മയുള്ള അഭയം. ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ, രാജകുമാരന്മാരേ, ശുദ്ധരായി, തങ്ങളുടെ കര്മ്മം നിർവഹിച്ച്, ഭഗവാനിലേക്ക് മനസ്സു സമർപ്പിച്ച്, പാടുക; നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. ആത്മാവിൽ വസിക്കുന്ന, എല്ലാ ജീവികളിലും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, അങ്ങയെ, ഹരിയെ, സദാ പ്രാർത്ഥിച്ച് ധ്യാനിക്കുക. യോഗം പഠിച്ച ശേഷം, സന്യാസികളുടെ വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച്, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ, ഭക്തിയോടെ ഈ ഉപദേശങ്ങൾ ആചരിക്കുക. പണ്ടു, സൃഷ്ടിയുടെ നാഥൻ, ഭൃഗു മുതലായവരുടെ പുത്രന്മാർ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ഈ ഉപദേശം ഞങ്ങൾക്കു നൽകിയിരുന്നു. സൃഷ്ടിക്ക് ഞങ്ങൾ ഉത്തേജനം ലഭിച്ചില്ല; എന്നാൽ ഈ ഉപദേശമാൽ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് പുറത്തു വരികയാൽ, വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ചു. ഈ ഉപദേശം, സദാ ഭഗവാനെ സ്മരിച്ച്, ശ്രദ്ധയോടെ പാടുന്നവൻ, വാസുദേവ ഭക്തിയോടെ, ഉടൻ പരമോന്നതമായ ഭദ്രത നേടും. ഇവിടത്തെ പരമജ്ഞാനം, സകലജീവികൾക്കും പരമഭദ്രതയാണ്; ജ്ഞാനത്തിന്റെ തോണി ഉപയോഗിച്ച്, ദു:ഖത്തിന്റെ കടലിൽ നിന്ന് എളുപ്പത്തിൽ കടക്കാം. ഇങ്ങനെ, പുണ്യവാന്മാരുടെ കഥ, ഭഗവത്ഭക്തിയുടെ മഹത്വം, ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ഭദ്രത, ഭഗവാന്റെ ദിവ്യരൂപം, ഭക്തിയുടെയും യോഗത്തിന്റെയും ഫലങ്ങൾ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗൗരവം, എല്ലാം ഈ അധ്യായത്തിൽ ഒഴുകുന്നു.