ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വ്രജത്തിലെ ഗോപന്മാർക്ക് കൃഷ്ണൻ ഉപദേശിച്ചു: “ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നാണ് ജീവിക്കേണ്ടത്; ക്ഷത്രിയൻ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കണം; വൈശ്യൻ വാണിജ്യത്തിലൂടെയും, ശൂദ്രൻ ദ്വിജന്മാരെ സേവിച്ചും ജീവിക്കണം. കൃഷി, വാണിജ്യം, പശു സംരക്ഷണം, വായ്പ നൽകൽ, സംഗീതം—ഈ നാലു ജീവിത മാർഗ്ഗങ്ങളിലായിരുന്നു ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും പശുക്കളെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നത്. സത്ത്വം, രാജസ്സ്, തമസ്—ഈ ഗുണങ്ങൾ സംരക്ഷണം, സൃഷ്ടി, നാശം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാണ്. രാജസ്സ് ഗുണത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ വിവിധലോകങ്ങൾ ഉദയിക്കുന്നത്. രാജസ്സ് പ്രേരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, മേഘങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും മഴ പെയ്യുന്നു; അതിനാൽ ജീവികൾ വളരുന്നു—ഇന്ദ്രൻ എന്ത് ചെയ്യും? നമ്മുടെ വ്രജത്തിൽ നഗരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, വീടുകൾ ഒന്നുമില്ല; ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും കാടിലും മലകളിലുമാണ് താമസിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മലക്കുമുള്ള യാഗം ആരംഭിക്കാം; ഇന്ദ്രനെ പൂജിക്കാൻ ഒരുക്കിയ വസ്തുക്കൾ ഈ യാഗത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാം. പലതരം പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണങ്ങൾ—പായസം, കഞ്ഞി, പലഹാരങ്ങൾ, പാലിൽ നിന്നുള്ള വിഭവങ്ങൾ—തയ്യാറാക്കണം. വേദം പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർ അഗ്നിയിൽ യാഗം ചെയ്യണം; മികച്ച ഭക്ഷണവും, പശുക്കളെയും അവർക്കു ദാനം ചെയ്യണം. കുതിരക്കാർ, ചണ്ഡാളർ, വീഴ്ച്ചപ്പെട്ടവർ തുടങ്ങിയവർക്കും യോജ്യമായ ദാനങ്ങൾ നൽകണം; പശുക്കൾക്ക് ജാവ നൽകുകയും, മലക്കു അർപ്പണം നടത്തുകയും വേണം. ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അണിഞ്ഞു, സുഗന്ധം പുരട്ടി, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ചു, പശുക്കളെയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും, അഗ്നികളെയും, മലയും ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം. ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം, പ്രിയവേ; നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ ഇതു ചെയ്യട്ടെ. ഈ യാഗം പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മലക്കും എനിക്കും പ്രിയമാണ്. ശുകദേവൻ പറയുന്നു: കൃഷ്ണന്റെ ഈ വാക്കുകൾ, സമയരൂപിയായ കൃഷ്ണൻ ഇന്ദ്രന്റെ അഭിമാനം ചെറുക്കാൻ പറഞ്ഞത്, നന്ദനും മറ്റ് ഗോപരും ശരിയായി അംഗീകരിച്ചു. അവർ കൃഷ്ണന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വേദമന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിച്ച്, യാഗത്തിനുള്ള വസ്തുക്കൾ മലക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഉപയോഗിച്ചു. അവശേഷിച്ച ദാനങ്ങൾ ശരിയായി നൽകി, പശുക്കൾക്ക് ജാവ നൽകിയും, പശുക്കളെ മുന്നിൽ വച്ച് മല ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു. സ്ത്രീകൾ, കാളകൾ കയറ്റിയ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളിൽ കയറി, കൃഷ്ണന്റെ വിജയഗാഥകൾ പാടിയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം സ്വീകരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, ഗോപന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ മറ്റൊരു രൂപം എടുത്ത്, 'ഞാനാണ് ഈ മല' എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു; വലിയ രൂപത്തിൽ, ധാരാളം അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. വ്രജവാസികൾക്കൊപ്പം കൃഷ്ണൻ സ്വയം സ്വയം വന്ദിച്ച്, 'ഇവിടെ മല രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി, നമ്മെ അനുഗ്രഹിച്ചു' എന്നു പറഞ്ഞു. മല, ഇഷ്ടാനുസൃത രൂപങ്ങൾ എടുത്ത് കാടിൽ വസിക്കുന്നു; അവനെ അപമാനിക്കുന്നവരെ നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നമ്മുടെ പശുക്കളെയും, സ്വയം സംരക്ഷിക്കാൻ അവനെ വന്ദിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, വാസുദേവന്റെ പ്രേരണയിൽ, ഗോപന്മാർ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം മല, പശുക്കൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, യാഗം എന്നിവക്ക് നിർദ്ദിഷ്ട ചടങ്ങുകൾ നടത്തി, പിന്നീട് വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി. ഇതോടെ, ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ ആദ്യ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ പറയുന്നു: “എന്റെ ആത്മാവിനെ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന സ്വയം പ്രകാശമാനമായ ആത്മാവിനെ, താങ്കൾ താങ്കളുടെ സ്വയം വഴി തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, ദു:ഖവും ഭയവും വിട്ട് മോചനം നേടും. അമ്മേ, ഞാൻ താങ്കൾക്ക് ആത്മജ്ഞാനം നൽകും; എല്ലാ പ്രവൃത്തികൾക്കും ശാന്തി നൽകുന്ന ജ്ഞാനം. അതിലൂടെ താങ്കൾ ഭയത്തിന്റെ കടൽ കടന്നുപോകും.” മൈത്രേയൻ പറയുന്നു: കപിലൻ, സൃഷ്ടികളുടെ ദൈവം, ഇങ്ങനെ ഉപദേശം നൽകിയപ്പോൾ, അമ്മ സന്തോഷത്തോടെ കപിലനെ വലതുവശം ചുറ്റി വന്ദിച്ച് കാടിലേക്ക് പോയി. അവൾ മൗനവ്രതം സ്വീകരിച്ചു, ആത്മനിര്ഭരമായി, ലോകത്തിൽ അശക്തയായി, അഗ്നിയും സ്ഥിരവാസവും ഇല്ലാതെ അലഞ്ഞു. അവളുടെ മനസ്സ്, സഗുണ-നിര്ഗുണരൂപങ്ങളിലുമുള്ള, ഗുണങ്ങൾ കാണുന്നുവെങ്കിലും ഗുണരഹിതമായ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചു; ഏകചിത്തഭക്തിയിലൂടെ അതിനെ അനുഭവിച്ചു. അഹംഭാവം, സ്വാർത്ഥം, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ, എല്ലാം വിട്ട്, തനിക്കുള്ളതും മറ്റുള്ളതും ഒരുപോലെ കണ്ടു, മനസ്സിൽ ശാന്തിയും സ്ഥിരതയും, ഒരു തരംഗം പോലും ഇല്ലാത്ത സമുദ്രം പോലെ. വാസുദേവത്തിൽ, സർവ്വജ്ഞനായ അന്തർആത്മാവിൽ, പരമഭക്തിയിലൂടെ താൻ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. പ്രതിഭാസത്തിൽ, എല്ലാ ജീവികളിലും ദൈവത്തെ, തൻ്റെ ആത്മാവിനെ കണ്ടു; എല്ലാ ജീവികളെ ദൈവത്തിൽ, തൻ്റെ ഉള്ളിൽ കണ്ടു. ഇച്ഛയും ദ്വേഷവും വിട്ട്, എല്ലാവരോടും സമത്വം പുലർത്തി, ഭഗവാനോടുള്ള ഭക്തിയിൽ, ഭഗവത്ഭക്തനായി. മഹാതേജസ്സുള്ള കിരീടം, കൈവള, മാല, പാദങ്ങൾ, അര, ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം, പൂമാല, രത്നങ്ങൾ, ഉജ്ജ്വലമായ ആഭരണങ്ങൾ, കസ്തുബം, സിംഹഭുജം, തപസ്സിൽ തിളങ്ങുന്ന ശരീരം, മിണ്ടുന്ന വയറിലെ മൂന്ന് വരികൾ, ആഴത്തിലുള്ള നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള ശ്വാസം കൊണ്ട് സർവ്വലോകം അകത്തു വലിച്ചും പുറത്തു വിടുകയും. മഞ്ഞയിൽ തിളങ്ങുന്ന വസ്ത്രം, സ്വർണ്ണമുണ്ട, കറുത്ത നട, പൂർണ്ണമായും മനോഹരമായ കാലുകൾ, ശരീരഭാഗങ്ങൾ, ശരത്കാലത്തിലെ പദ്മപുഷ്പം പോലെ തിളങ്ങുന്ന പാദങ്ങൾ, പാദനഖങ്ങൾ പ്രകാശം വിടുന്നു; അകത്തെ അന്ധകാരമൊക്കെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ഗുരുവേ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ അന്ധകാര കടക്കാൻ ആ പാദങ്ങൾ കാണിക്കുക. ഈ രൂപം, ആത്മവിശുദ്ധിയ്ക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണ്; അതിന് ഭക്തി വരുത്തുന്നവർ ഭയരഹിതരാകും. ഭക്തിയോടെ മാത്രം താങ്കളെ ലഭിക്കാൻ കഴിയും; ശരീരമുള്ളവർക്കു ദുഷ്കരമാണ്; ആത്മസ്വാമ്യവും, ഭഗവത്ഭക്തിയിൽ ലഭിക്കുന്ന പരമസ്ഥിതിക്ക് താഴെയാണ്. നന്മയുള്ളവർക്കും ദുഷ്കരമായ, ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ മാത്രം ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, മറ്റെന്തിനും ആഗ്രഹം വേണ്ട. മരണം, ജീവിയുടെ അന്ത്യത്തിൽ, ഭഗവത്ഭക്തികളോട് അശക്തരായവരെ സമീപിക്കില്ല; ഭഗവാൻ ലോകം നശിപ്പിച്ചാലും. പക്ഷേ, ഭഗവത്ഭക്തരുടെ അർദ്ധക്ഷണ സാന്നിധ്യം പോലും സ്വർഗ്ഗത്തോ മോക്ഷത്തോ തുല്യമായില്ല; മറ്റെന്താണ് വേണ്ടത്? അതിനാൽ, പാപരഹിതനായവനേ, പാവങ്ങളോടും കരുണയോടും ഉള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം, ഭഗവാന്റെ കീർത്തിയിൽ അകത്തും പുറത്തും സ്നാനം ചെയ്തവരുടെ സാന്നിധ്യം, ഈ അനുഗ്രഹം മാത്രം ഞങ്ങൾക്കു ലഭിക്കട്ടെ. ബാഹ്യവസ്തുക്കളാൽ മനസ്സ് ചിതറാത്ത, അജ്ഞാനത്തിന്റെ കനൽക്കുഴിയിലേക്ക് കടക്കാത്ത, ഭഗവത്ഭക്തിയിലും യോഗത്തിലും മനസ്സു ശുദ്ധമായ, ആ സന്യാസി തീർച്ചയായും ഭഗവാന്റെ പാത കാണും. ഈ കഥയിൽ, കൃഷ്ണൻ ഗോപന്മാരെ യാഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചു, അമ്മ കപിലന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു, ഭഗവാന്റെ പരമരൂപം ധ്യാനിച്ചു, ആത്മവിശുദ്ധിയും ഭയരഹിതത്വവും നേടി, ഭഗവത്ഭക്തിയുടെ മഹത്വം പാടുന്നു.