ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഒരു ദിവസം, വ്രജത്തിലെ ആ ശബ്ദവും കുഴപ്പവും എന്താണെന്ന്, അതിന്റെ ഉദ്ദേശവും ആര്ക്ക് വേണ്ടി ആരാണ് ഈ യജ്ഞം നടത്തുന്നതെന്നും മനസ്സിലാക്കാൻ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ പിതാവിനോടു ചോദിച്ചു: “പിതാവേ, ഈ കലഹം എന്താണിത്? ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്ത്? ആര്ക്ക് വേണ്ടി ആരാണ് ഈ യജ്ഞം നടത്തുന്നത്?” കൃഷ്ണൻ ആവേശപൂർവ്വം ചോദിച്ചു: “എനിക്ക് ഇതറിയാനുള്ള വലിയ ആഗ്രഹമാണ്. ദയവായി വിശദീകരിക്കണം. ധാർമ്മികരും ഭക്തരും അവരുടെ പ്രവൃത്തികൾ മറയ്ക്കാറില്ലല്ലോ.” കൃഷ്ണൻ പിന്നെയും പറഞ്ഞു: “സഹജസ്നേഹവും വൈരവും ഇല്ലാതെ, സ്നേഹിതൻ, ശത്രു, അന്യൻ എന്ന വ്യത്യാസം കാണാതെയും, എല്ലാവരെയും തനിക്കു തുല്യരായി കാണുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ സുഹൃത്ത്. മനുഷ്യർ അറിയാമായും അറിയാതെയും പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു; ജ്ഞാനികൾക്ക് അതുവഴി വിജയമാകുന്നു, അജ്ഞാനികൾക്ക് അങ്ങനെയല്ല. അപ്പൊ, ഈ യജ്ഞം നടത്താനുള്ള ഉദ്ദേശം എന്താണ്? അതോ ഒരു പരമ്പരാഗത കർമ്മം മാത്രമാണോ? ദയവായി പറയൂ.” അപ്പോൾ നന്ദഗോപൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: “മകനേ, മഴയുടെ ദൈവമായ ഇന്ദ്രനാണ് മേഘങ്ങളുടെ രൂപം. അവൻ മഴ പെയ്യിച്ച് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും സന്തോഷവും പോഷണവും നൽകുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാനും മറ്റുള്ളവരും clarified butter-ഉം മറ്റു സമഗ്രങ്ങളുമുപയോഗിച്ച് ഇന്ദ്രനെ യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ ആരാധിക്കുന്നത്. ആ യജ്ഞത്തിൽ ശേഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് മനുഷ്യർ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയ്ക്കായി ജീവിക്കുന്നത്; മനുഷ്യരുടെ പരിശ്രമത്തിന് ഫലം നൽകുന്നത് മഴദേവൻ തന്നെയാണ്. ഇങ്ങനെ പാരമ്പര്യമായി വന്ന ധർമ്മം, മോഹം, ദ്വേഷം, ഭയം എന്നിവ കൊണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ നല്ല ഫലങ്ങളൊന്നും നേടുന്നില്ല.” ഈ വാക്കുകൾ നന്ദനും വ്രജവാസികളും പറഞ്ഞത് കേട്ടുകഴിഞ്ഞു, ശുകദേവൻ പറയുന്നു: “അപ്പോൾ കേശവൻ, ഇന്ദ്രനോടുള്ള അസൂയ ഉണർത്തി, തന്റെ പിതാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ‘ജീവികൾ കർമ്മത്തിലൂടെ ജനിക്കുന്നു, കർമ്മത്തിലൂടെ തന്നെ ലയിക്കുന്നു. സന്തോഷം, ദു:ഖം, ഭയം, രക്ഷ—ഇതൊക്കെയും കർമ്മം കൊണ്ടാണ്. മറ്റൊരാളുടെ കർമ്മഫലം നൽകുന്ന യാതൊരു ദൈവം ഉണ്ടായിരുന്നാലും, അവനും കർമ്മക്കാരനിൽ ആശ്രിതനാണ്; പ്രവർത്തിക്കാത്തവനിൽ അവനു ശക്തിയില്ല. അതിനാൽ, സ്വന്തം കർമ്മം അനുസരിക്കുന്നവർക്ക് ഇന്ദ്രൻ എന്തിനാണ്? അവൻ അവരുടെ സ്വഭാവം മാറ്റാൻ കഴിയില്ല. എല്ലാ ജീവികളും ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ—സ്വന്തം സ്വഭാവം അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ ആയ ശരീരം ലഭിച്ച ജീവി, കർമ്മമൂലമാണ് പ്രവർത്തിക്കുകയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്; സുഹൃത്ത്, ശത്രു, അന്യൻ—ഇവരെയൊക്കെയും നിർണയിക്കുന്നത് കർമ്മം തന്നെയാണ്. ‘അതുകൊണ്ട്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച്, കർമ്മത്തിലൂടെ തന്നെ ആരാധിക്കണം; ജീവിക്കാനുള്ള മാർഗം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ദൈവം. ജീവിക്കാൻ ഒരു മാർഗ്ഗം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മറ്റൊന്നിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ, പരസ്യസ്ത്രീയിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവളെപ്പോലെ, ക്ഷേമം നേടുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മനിൽ, ക്ഷത്രിയൻ ഭൂമിരക്ഷയിൽ, വൈശ്യൻ വ്യാപാരത്തിൽ, ശൂദ്രൻ ദ്വിജന്മാരുടെ സേവനത്തിലായിരിക്കും ജീവിക്കേണ്ടത്. കൃഷി, വ്യാപാരം, പശുപാലനം, വായ്പ, സംഗീതം—ഇവയാണ് നാല് ഉപജീവന മാർഗങ്ങൾ; ഇതിൽ ഞങ്ങൾ പശുപാലനത്തിലാണ് ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ‘സത്ത്വം, രാജസ്, തമസ്—ഇവയാണ് നിലനിൽപ്പ്, സൃഷ്ടി, ലയത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ. രാജസ്സിന്റെ പ്രേരണയാൽ മേഘങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും മഴ പെയ്യുന്നു; അതിനാലാണ് ജീവികൾ വളരുന്നത്. ഇന്ദ്രൻ എന്ത് ചെയ്യും? ഞങ്ങൾക്ക് നഗരങ്ങളോ വീടുകളോ ഇല്ല; കാടുകളിലും മലകളിലും ആണ് ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും താമസിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മലയ്ക്കുമായി യജ്ഞം നടത്താം; ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി ഒരുക്കിയ സാധനങ്ങൾ ഇതിലേക്കു മാറ്റാം. ‘വിവിധ വിഭവങ്ങൾ, പായസം, സൂപ്പ്, അപ്പം, പാൽ വിഭവങ്ങൾ എന്നിവ തയ്യാറാക്കണം. വേദപാരായണത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തണം; അവർക്കും പശുക്കൾക്കും സമൃദ്ധമായ അന്നം നൽകണം. കുതിരക്കാർക്കും ചണ്ഡാളന്മാർക്കും അർഹതാനുസരിച്ചു ദാനം നൽകണം; പശുക്കൾക്ക് യവം നൽകി, മലയ്ക്കു നൈവേദ്യം അർപ്പിക്കണം. അലങ്കരിച്ച്, സ്നാനം ചെയ്ത്, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ച്, പശുക്കളെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അഗ്നിയെയും മലെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം. ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; നിങ്ങൾക്കിഷ്ടമെങ്കിൽ ചെയ്യുക. ഈ യജ്ഞം പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മലയ്ക്കും എനിക്കുമാണ് പ്രിയം.’” ശുകദേവൻ തുടരുന്നു: “പ്രഭു തന്നെ, കാലസ্বরൂപിയായ കൃഷ്ണൻ, ഇന്ദ്രന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കാൻ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, നന്ദനും മറ്റും അതു ശരിയെന്നു അംഗീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം, മധുസൂദനൻ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തു; ബ്രാഹ്മണന്മാർ വേദപാരായണം നടത്തി, യജ്ഞസാധനങ്ങൾ മലക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഉപയോഗിച്ചു. എല്ലാ ദാനങ്ങളും സമ്പൂർണ്ണമായി നൽകി, പശുക്കൾക്ക് യവം നൽകി, കുലങ്ങൾ മുന്നിൽ വെച്ച് മല പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു. നല്ല രീതിയിൽ അലങ്കരിച്ച കാളവണ്ടികളിൽ കയറി, സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണന്റെ ലീലകൾ പാടിക്കൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം സ്വീകരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, ഗോപന്മാരിൽ ധൈര്യം പകരാൻ മറ്റൊരു രൂപം ധരിച്ച്, ‘ഞാനാണ് ഈ മല’ എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു; വലിയ രൂപത്തിൽ, സമൃദ്ധമായ നൈവേദ്യങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. വ്രജവാസികളോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ തന്നെ സ്വയം സ്വയം നമസ്കരിച്ചു: ‘ഇവിടെ ഈ മല രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി, നമ്മെ അനുഗ്രഹിച്ചു.’ ഇച്ഛാനുസൃതമായി രൂപം ധരിക്കുന്ന ഈ മല കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നു; അവനെ അവമാനിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ, ഞങ്ങൾക്കും നമ്മുടെ പശുക്കൾക്കും സംരക്ഷണം ലഭിക്കണമെന്നു അവനു നമസ്കരിക്കുന്നു.’ ഇങ്ങനെ വാസുദേവന്റെ പ്രചോദനത്തിൽ, ഗോപന്മാർ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം മലയ്ക്കും പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും യജ്ഞം നടത്തി, തുടർന്ന് വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി. ഇതോടെ ദശമസ്കന്ധത്തിന്റെ ആദ്യപാദത്തിലെ ഇരുപത്തി നാലാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ പിന്നീട് പറഞ്ഞു: “എന്നെ—സർവ്വജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ആത്മാവിനെ—നിന്റെ ആത്മാവിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി, നീ ദു:ഖവും ഭയവും അതിജയിക്കും. അമ്മേ, ഞാൻ നിന്നെ ഈ ആത്മജ്ഞാനം പഠിപ്പിക്കും; അതിലൂടെ നീ സർവ്വഭീതികൾ കടന്ന് ശാന്തിയിലേക്കെത്തും.” മൈത്രേയൻ പറയുന്നു: “ഇങ്ങനെ കപിലമുനിയുടെ ഉപദേശം കേട്ടശേഷം, ആ സൃഷ്ടികർത്താവ് സന്തോഷത്തോടെ അവനെ വലതുവശം ചുറ്റി, കാട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അവൻ മൗനവ്രതം ആചരിച്ച്, ആത്മാവിന്മേൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ച്, അല്പസംഗം, നിർവാസം, അഗ്നിവിഹീനമായി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.