ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ശ്രീകൃഷ്ണനും ബാലരാമനും വ്രജഭൂമിയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ഗോപന്മാർ ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി യാഗം ഒരുക്കുന്നത് കൃഷ്ണൻ കണ്ടു. സർവ്വജ്ഞനായ കൃഷ്ണൻ, സകലജീവരാശികളുടെ അന്തര്യാമിയായും സർവ്വദർശിയായും, വിനീതമായി നന്ദാദി മൂപ്പന്മാരുടെ അടുത്ത് എത്തി ചോദിച്ചു: "പിതാവേ, ഇവിടെ ഈ കൊലാഹലവും ഒരുക്കവും എന്തിനാണ്? ആര്ക്ക് വേണ്ടി, ആരാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്? ദയവായി എനിക്ക് പറയാമോ? ഞാൻ അതീവ ആസക്തിയോടെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അർത്ഥവത്തായുള്ളവരുടെ പ്രവർത്തികൾ മറച്ചു വയ്ക്കാറില്ലല്ലോ. സഖാക്കൾക്കും ശത്രുക്കൾക്കും സമദർശനം പുലർത്തി, വൈരാഗ്യത്തോടെ, അനുകമ്പയോടെ പെരുമാറുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ സുഹൃത്ത്. ജ്ഞാനികൾക്ക് പ്രവർത്തനം വിജയപ്രദമാണ്, അജ്ഞാനികൾക്ക് അങ്ങനെ അല്ല. അതിനാൽ, ഈ കർമ്മത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം എന്താണ്? അതോ, സദാചാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ? ദയവായി സത്യം പറഞ്ഞ് എന്നെ അറിയിക്കുക." അപ്പോൾ നന്ദൻ പറഞ്ഞു: "ഇന്ദ്രൻ മഴയുടെ ദേവൻ ആണ്; മേഘങ്ങൾ അവന്റെ രൂപമാണ്. അവരാണ് ജലധാരകൾ വരുത്തി സർവ്വജന്തുക്കളെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ ഞാനും മറ്റുള്ളവരും ആ മഴവർഷകനായ ഇന്ദ്രനെ വിവിധ ഉപകരണങ്ങളും നെയ്യുമുപയോഗിച്ച് യാഗങ്ങൾ നടത്തി ആരാധിക്കുന്നു. അവിടെനിന്ന് ശേഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് മനുഷ്യർ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയ്ക്കായി ജീവിക്കുന്നത്. മഴദേവൻ മനുഷ്യശ്രമങ്ങൾക്കു ഫലദായകനാണ്. ഇങ്ങനെ പാരമ്പര്യമായി പകർന്നു കിട്ടിയ ഈ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, മോഹം, ലാഭം, ഭയം, വൈരം എന്നിവകൊണ്ടോ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവനു ഭദ്രതയില്ല. നന്ദനും മറ്റു വ്രജവാസികളും പറഞ്ഞതൊക്കെ കേട്ടശേഷം, കേശവൻ ഇന്ദ്രനോടുള്ള ക്രോധം ഉണർത്താൻ പിതാവിനോടു പറഞ്ഞു: "ജീവൻ കർമ്മത്തിലൂടെ ജനിക്കുകയും കർമ്മത്തിലൂടെ നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; സുഖം, ദു:ഖം, ഭയം, അഭയം എന്നിവയും കർമ്മത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ്. മറ്റൊരാൾക്കു വേണ്ടി ഫലം നൽകുന്ന യാതൊരു ദേവനും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവനും പ്രവർത്തികർത്താവിനെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരും; പ്രവർത്തിക്കാത്തവനിൽ അവനു അധികാരമില്ല. ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദേവതകളും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാം തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഉന്നതമായോ താഴ്ന്നതായോ ശരീരം ലഭിച്ച ജീവൻ, കർമ്മത്തിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; സ്നേഹിതൻ, ശത്രു, മദ്ധ്യസ്ഥൻ എന്നിങ്ങനെ, കർമ്മം തന്നെ ഗുരുവും ഇശ്വരനുമാണ്. അതുകൊണ്ട്, സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിച്ച്, അതിനാൽ ജീവിക്കുന്നതിനെ ദൈവമായി കണക്കാക്കണം. ജീവിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം ഉള്ളവൻ മറ്റൊന്നിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, അതുപോലെ, കപടസ്ത്രീ പരപുരുഷനിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, അവൾക്ക് ഭദ്രതയില്ല. ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മത്തിൽ, ക്ഷത്രിയൻ ഭൂരക്ഷയിൽ, വൈശ്യൻ വ്യാപാരത്തിൽ, ശൂദ്രൻ ദ്വിജന്മാരുടെ സേവനത്തിൽ ജീവിക്കണം. കൃഷി, വ്യാപാരം, പശുപാലനം, പലിശയിടൽ, സംഗീതം—ഇവയാണ് വിവിധ ജീവിതോപായങ്ങൾ; അതിൽ നമ്മൾ പശുപാലനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരാണ്. സത്ത്വം, രജസ്, തമസ്—ഇവയാണ് നിലനിൽപ്പ്, സൃഷ്ടി, സംഹാരത്തിന് കാരണമാകുന്നത്. രജസിന്റെ പ്രേരണയാൽ മേഘങ്ങൾ വെള്ളം പകർന്നു നൽകുന്നു; അതിനാൽ ജീവികൾ വളരുന്നു. ഇന്ദ്രൻ എന്തു ചെയ്യാൻ കഴിയും? നമ്മൾക്ക് നഗരങ്ങളോ വീടുകളോ ഇല്ല; നാം കാടിലും മലകളിലും ജീവിക്കുന്നവരാണ്. അതിനാൽ, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഈ മലയ്ക്കും വേണ്ടി യാഗം നടത്തണം; ഇന്ദ്രപൂജയ്ക്ക് ഒരുക്കിയ സാധനങ്ങൾ ഇതിന് ഉപയോഗിക്കണം. വ്യത്യസ്ത വിഭവങ്ങൾ, പായസം, സൂപ്പുകൾ, അപ്പം, മാവുപൊരി, പാലിൽ നിന്നുള്ള വിഭവങ്ങൾ എന്നിവ ഒരുക്കണം. വേദപാരായണത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് യോഗ്യമായി ഹോമം നടത്തണം; അവർക്കു വിശിഷ്ടമായ വിഭവങ്ങളും പശുക്കളും ദാനം ചെയ്യണം. കുതിരക്കാർക്കും ചണ്ഡാളന്മാർക്കും മറ്റു താഴ്ന്നവർക്കും യോഗ്യമായ ദാനം നൽകണം; പശുക്കൾക്ക് യവം നൽകിക്കൊണ്ട് മലയ്ക്കു നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം ഹോമം നടത്തണം. അലങ്കരിച്ച്, വിശേഷവസ്ത്രം ധരിച്ച്, അഭിഷേകം ചെയ്ത്, പശുക്കളെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അഗ്നികളെയും മലെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം. എനിക്കു ഇഷ്ടമായ ഈ യാഗം, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മലയ്ക്കും പ്രിയം. നിങ്ങൾക്ക് യോജിച്ചാൽ ഇതു ചെയ്യുക." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണൻ ഇന്ദ്രന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കാൻ സമയരൂപനായുള്ള ഉപദേശം കേട്ടപ്പോൾ, നന്ദനും മറ്റു വ്രജവാസികളും അതിനെ യുക്തമായും ശിരസ്സോദ്ധാര്യമായും അംഗീകരിച്ചു. അതിനനുസരിച്ച് അവർ മധുസൂദനൻ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം ചെയ്തു; ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൊണ്ട് ആശീർവാദങ്ങൾ ഉച്ചരിപ്പിച്ചു, യാഗസാധനങ്ങൾ മലക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും സമർപ്പിച്ചു. യഥാവിധി ദാനം ചെയ്തശേഷം, പശുക്കൾക്ക് യവം കൊടുത്ത്, അവയെ മുൻപാക്കി മലയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു. കാളകളാൽ കെട്ടിയ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളിൽ കയറി, സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം പാടിക്കൊണ്ട്, പുണ്യശീലികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്നു ആശീർവാദം സ്വീകരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, ഗോപന്മാരുടെ മനസ്സിൽ വിശ്വാസം ഉണർത്താൻ, മറ്റൊരു രൂപം ധരിച്ച് "ഞാനാണ് ഈ മല" എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു; വലിയ രൂപത്തിൽ അവൻ സമൃദ്ധമായ അർപ്പണങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങി. കൃഷ്ണനും വ്രജവാസികളും ആ മലയെ ആത്മാവിനായി ആത്മാവിനെ നമസ്കരിച്ചു: "ഇവിടെ മല സ്വരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു; അവൻ നമ്മെ അനുഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു." സ്വേച്ഛയാൽ രൂപം ധരിച്ച് കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നതും, അവനെ അപമാനിക്കുന്നവരെ സംഹരിക്കുന്നതും ആ മലയുടെ സ്വഭാവമാണ്; അതിനാൽ ഞങ്ങൾ അവനിൽ അഭയം തേടുന്നു. ഇങ്ങനെ, വാസുദേവന്റെ പ്രേരണയാൽ, ഗോപന്മാർ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം മലക്കും പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും യഥാക്രമം യാഗങ്ങൾ നടത്തി, പിന്നെ വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി. ഈ അദ്ധ്യായം ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ അദ്ധ്യായം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ, "എന്നെ—സർവ്വജീവികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ആത്മാവിനെ—നിന്റെ ആത്മാവിൽ അന്വേഷിച്ചാൽ, നീ ദു:ഖവും ഭയവും അതിജയിക്കും. അമ്മേ, ഞാൻ നിന്നെ ഈ ആത്മവിദ്യ പഠിപ്പിക്കും; അതിലൂടെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും ശാന്തി ലഭിക്കും; നീ ഭയത്തിന്റെ കടൽ കടക്കാൻ സാധിക്കും," എന്നു പറഞ്ഞു.