ഭാഗവതം ഒന്നാം스크ന്ധം, ഈ ശ്ലോകങ്ങളുടെ ശ്രേണിയില് പറയുന്ന കഥ ഇങ്ങനെ ഒഴുകുന്നു: ബ्रह്മരാതന് ദേവന്മാരെ നോക്കി ചിന്തിച്ചു: ഈ ലോകത്ത് അമൃതം എവിടെയാണ്, കഥകളുടെ അമൃതം എവിടെയാണ്, കുപ്പി എവിടെയാണ്, മഹാമണിയാകുന്ന ഭഗവതം എവിടെയാണ്? അങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ദേവന്മാരെ പരിഹസിച്ചു. ഭക്തിയില്ലാത്തവരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവര്ക്ക് കഥകളുടെ അമൃതം നല്കാന് അദ്ദേഹം തയ്യാറായില്ല; ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ കഥകള് ദേവന്മാര്ക്കുപോലും ലഭിക്കാന് അത്യന്തം ദുഷ്കരമാണ്. രാജാവിന് മോക്ഷം ലഭിച്ചത് കണ്ടപ്പോള് സൃഷ്ടാവന് പോലും വിസ്മയപ്പെട്ടു. സത്യലോകത്തില് ഒരു തൂക്കുകോല് കെട്ടി, അജന്മാവായ അവന് മോക്ഷസാധനങ്ങളെ തൂക്കിയെടുത്തു. മറ്റെല്ലാ ഗ്രന്ഥങ്ങളും ചെറുതാണ്, ഈ ഭാഗവതം ഗുരുത്വത്തില് മഹത്തായതാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് സകലമുനികളും അത്യുച്ചമായ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞത്. ഭാഗവതം എന്ന ശാസ്ത്രത്തെ തന്നെ ഭഗവാന്റെ സ്വരൂപമായി അവർ കണ്ടു; കളിയുഗത്തിൽ ഇത് വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഉടനെ വൈകുണ്ഠഫലം ലഭിക്കും എന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ഏഴുദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഈ ഭാഗവതം കേട്ടാൽ എല്ലാ വിധത്തിലുമുള്ള മോക്ഷം ലഭിക്കും; വളരെക്കാലം മുമ്പ് കാരുണ്യവാന്മാരായ സനകർ മുതലായവർ ഇത് നാരദനോട് പറഞ്ഞിരുന്നു. ദിവ്യമായ സന്യാസിയുടെ അനുഭവം കൊണ്ട് നാരദന് ഇത് കേട്ടെങ്കിലും, ഏഴുദിവസം കേള്ക്കുന്ന രീതിയെകുറിച്ച് കുമാരന്മാര് വിശദീകരിച്ചു. അപ്പോള് ശൗനകന് ചോദിച്ചു: ലോകബന്ധനങ്ങളില് നിന്ന് മോചിതനും എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്നവനും ആയ നാരദന് എങ്ങനെ യാഗശാലയില് ഉണ്ടായിരുന്നവരോടു സ്നേഹം തോന്നി, ബന്ധം ഉണ്ടായി? സൂതന് പറഞ്ഞു: ശുകദേവന് എന്നെ ശിഷ്യനായി കരുതി രഹസ്യമായി പറഞ്ഞ ഭക്തിരസപൂര്ണ്ണമായ ആ കഥ ഞാന് നിങ്ങള്ക്ക് ഇവിടെ വിവരിച്ചു പറയും. ഒരു ദിവസം വിശാലയില് നാലു വിശുദ്ധസന്യാസിമാര് നല്ല സത്സംഗത്തിനായി ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും അവിടെ നാരദനെ കാണുകയും ചെയ്തു. കുമാരന്മാര് ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണാ, എന്തുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ മുഖം ഉണങ്ങിയതും മനസ്സ് വിഷമിതവുമാണ്? എവിടേക്കാണ് നീ അശാന്തിയോടെ പോകുന്നത്, എവിടുനിന്നാണ് നീ വരുന്നത്? ഇപ്പോള് നീ ധനമില്ലാതെ പോയ ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ ശൂന്യഹൃദയനായി തോന്നുന്നു. അകാരണബന്ധനങ്ങളില് നിന്ന് മോചിതനായ ഒരാള്ക്ക് ഇതൊന്നും യോജിക്കുന്നില്ല—കാരണം പറയൂ. നാരദന് പറഞ്ഞു: ഭൂമി തന്നെ പരമമായത് എന്ന് വിചാരിച്ച്, പുഷ്കരം, പ്രയാഗം, കാശി, ഗോദാവരി തുടങ്ങി വിശുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങള് സന്ദര്ശിച്ചു. ഹരിക്ഷേത്രം, കുരുക്ഷേത്രം, ശ്രീരംഗം, സേതുബന്ധം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലൂടെയും സഞ്ചരിച്ചു. എങ്കിലും മനസ്സിന് തൃപ്തി നല്കുന്ന സന്തോഷം എവിടെയും കിട്ടിയില്ല; ഇപ്പോള് ഭൂമി കളിയുടെ ദോഷം കൊണ്ട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു. സത്യം, തപസ്, ശുദ്ധി, കരുണ, ദാനം—ഇവയൊന്നും ഇനി നിലനില്ക്കുന്നില്ല. ദാരിദ്ര്യവും അജ്ഞാനവും ദുര്ബലതയും നിറഞ്ഞ ജീവിതം; നല്ലവരൊരുപിടിയാളുകള് മാത്രം, അവരും കപടതയില് മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; സന്ന്യാസികളും വീട്ടുവിഭവം സംരക്ഷിക്കുന്നവരായി മാറിയിരിക്കുന്നു. യുവതികള് വീട്ടില് വല്ലഭത്വം ഏറ്റെടുത്തു, ഭര്ത്താവിന്റെ സഹോദരന്മാര് ഉപദേശം നല്കുന്നു, മക്കളെ ലാഭത്തിനായി വിറ്റഴിക്കുന്നു, ഭര്ത്താവിനും ഭാര്യയ്ക്കും ഇടയില് അനുരഞ്ജനം ഇല്ല. ആശ്രമങ്ങള് വിദേശികള് കയ്യേറി തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു, തീര്ത്ഥങ്ങള് അശുദ്ധമാണ്; ദുഷ്ടര് ദേവക്ഷേത്രങ്ങള് നശിപ്പിച്ചു. യോഗികളോ സിദ്ധന്മാരോ ജ്ഞാനികളോ നല്ലവരോ ആരും ഇല്ല; കളിയുടെ കാട്ടുതീയില് എല്ലാ ആത്മസാധനകളും ചിതലായിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമങ്ങള് കള്ളന്മാരാല് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാര് ശിവന്റെ ത്രിശൂലത്തില് വീണിരിക്കുന്നു, സ്ത്രീകള് കേശം ചിതറിച്ച് മോഹത്തോടുകൂടി നടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ കളിയുടെ ദോഷങ്ങള് കണ്ടു ഭൂമിയില് സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കേ, ഞാന് യമുനാതീരത്ത് എത്തി, അവിടെ ഭഗവാന്റെ ലീലകള് നടന്ന സ്ഥലമാണ്. അവിടെയൊരു അത്ഭുതം കണ്ടു—കേള്ക്കൂ മഹാമുനികളേ: അവിടെ ഒരു യുവതി വിഷാദത്തോട് കൂടിയ മനസ്സോടെ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. അവളുടെ അടുത്ത് രണ്ടു വൃദ്ധപുരുഷന്മാര് കിടന്നിരുന്നു; അവര് ശ്വാസം മന്ദമായും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി. അവളവരെ സേവിക്കുകയും ഉണര്ത്താന് ശ്രമിക്കുകയും അവര്ക്ക് മുന്നില് കരയുകയും ചെയ്തു. അവളെ സംരക്ഷിക്കാനായി ദശദിശകളിലേക്കും നോക്കി; അവളുടെ സ്വരൂപം ശതകോടി സ്ത്രീകള് വീശി ഉണര്ത്താന് ശ്രമിച്ചു. ഇത് ദൂരത്ത് നിന്ന് കണ്ട ഞാന് അത്ഭുതംകൊണ്ടു സമീപിച്ചു; അപ്പോള് ആ യുവതി ഉണര്ന്നു, വിഷമത്തോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു: മഹാത്മാ, ദയവായി ഒരു നിമിഷം നിന്നെ നിര്ത്തൂ, എന്റെ ദു:ഖം നീക്കൂ; നിന്റെ ദര്ശനം ലോകത്തിലെ പാപങ്ങളെ പൂര്ണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ വചനങ്ങള് പലതും കേട്ടാല് ദു:ഖം മാറും; മഹാഭാഗ്യത്തോടെ മാത്രമേ നിന്റെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കൂ. ഞാന് അവളോട് ചോദിച്ചു: ആരാണ് നീ? ഇവരാരാണ്? ഈ കമലനയനിയായ സ്ത്രീകള് ആരാണ്? ദേവതേ, നിന്റെ ദു:ഖത്തിനുള്ള കാരണം വിശദമായി പറയൂ. അവള് പറഞ്ഞു: ഞാന് ഭക്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇവര് എന്റെ മക്കളായ ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവുമാണ്, കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തില് ഇപ്പോള് വൃദ്ധരായി. ഗംഗയെ നേതൃത്വം നല്കുന്ന ഇവര് എന്നെ ഓര്മ്മിച്ച് സേവിക്കാനാണ് വന്നത്; ദേവന്മാരും എന്നെ സേവിച്ചിട്ടും എനിക്ക് യഥാര്ത്ഥ ക്ഷേമം ലഭിച്ചില്ല. മഹാതപസ്വിയായ സന്യാസീ, എന്റെ കഥ കേള്ക്കൂ; ഇത് എല്ലാവര്ക്കും അറിയപ്പെടുന്നതാണെങ്കിലും കേട്ടാല് സന്തോഷം ലഭിക്കും. ഞാന് ദ്രാവിഡദേശത്ത് ജനിച്ചു, കര്ണാടകത്തില് വളര്ന്നു; മഹാരാഷ്ട്രയിലും ഗുര്ജരദേശത്തിലും വൃദ്ധയായിത്തീർന്നു. അവിടെ കളിയുടെ ഭയാനകമായ സ്വാധീനത്തില് പാശണ്ഡന്മാര് എന്നെ ഉപദ്രവിച്ചു; ഞാനും കുട്ടികളും ദീര്ഘകാലം ദുർബലരായി തുടരേണ്ടി വന്നു. വീണ്ടും വൃന്ദാവനത്തിലെത്തിയപ്പോള് ഞാന് യൗവനപ്രാപ്തിയായി, അതിമനോഹരിയായ യുവതിയായി. എന്നാല് എന്റെ രണ്ട് മക്കളും ഇവിടെ ക്ഷീണിച്ച് കിടക്കുന്നു; ഈ സ്ഥലം വിട്ട് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോകാനാണ് ഞാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അവര് വൃദ്ധരായിരിക്കുന്നു, ഇതാണ് എന്റെ ദു:ഖം; എനിക്ക് യൗവനം നിലനില്ക്കുമ്പോഴും മക്കള് എങ്ങനെ വൃദ്ധരായി? ഞങ്ങള് മൂവരും എപ്പോഴും ഒന്നിച്ചിരുന്നിട്ടും, ഈ വ്യതിയാനം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? സാധാരണ അമ്മയാണ് വൃദ്ധയാകേണ്ടത്, മക്കള് യുവാക്കളായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന് വിഷമിക്കുന്നത്, മനസ്സില് അത്ഭുതം നിറയുന്നു; യോഗസമ്പത്തുള്ള മഹാത്മാ, ഇതിന് കാരണം എന്തെന്നു പറയൂ. നാരദന് പറഞ്ഞു: പാപരഹിതയായവളേ, ഞാന് ആത്മാവില് എല്ലാം തിരിച്ചറിഞ്ഞു; നീ ദു:ഖിക്കേണ്ട, ഹരിയാണ് നിനക്ക് ക്ഷേമം നല്കുക.