ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

നന്ദഗോപുരത്തിലെ മഹാരഥനായ ധർമരാജനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, “നീ എങ്ങിനെയാണ് ഇവിടെ വന്നതെന്നു ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു; നമുക്ക് മനസ്സിൽ സത്യം നിറയുന്നവരായി, അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം,” എന്നുപറഞ്ഞു. ശുകദേവൻ തുടർന്നു പറയുന്നു: ശീതകാലത്തിന്റെ ആദ്യമാസത്തിൽ, നന്ദയുടെ വ്രജയിലെ യുവതികൾ കാത്യായനീദേവിയെ ആരാധിക്കുന്ന വ്രതം ആചരിച്ചു. അവർ അതിനായി വളരെ ലഘു ഭക്ഷണങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ചു. പ്രഭാതത്തിൽ, സൂര്യൻ ഉദിച്ച ഉടൻ, അവർ കാളിന്ദി നദിയിൽ കുളിച്ച്, അതിന്റെ തീരത്ത് മണൽകൊണ്ട് ദേവിയുടെ പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചു. രാജാവേ, അവർ അതിനെ പൂജിച്ചു. സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകൾ, ഗന്ധങ്ങൾ, ഉപഹാരങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപങ്ങൾ, വലിയതും ചെറിയതും ആയ കുരുമുളകുകൾ, പഴങ്ങൾ, ധാന്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് അവർ ദേവിയെ ആരാധിച്ചു. “കാത്യായനീ, മഹാശക്തി, മഹായോഗിനി, പരമേശ്വരി, നന്ദപുത്രൻ എന്നെ വിവാഹം ചെയ്യട്ടെ; ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു,” എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് അവർ പൂജ നടത്തി. മനസ്സ് കൃഷ്ണനിൽ ആകേന്ദ്രിതമാക്കി, ഭദ്രകാളിയെ ആരാധിച്ച്, നന്ദപുത്രൻ തന്നെ വിവാഹം ചെയ്യണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ആ വ്രതം ഒരു മാസം ആചരിച്ചു. പ്രഭാതത്തിൽ, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റു, കൈകൈ ചേർത്ത്, കാളിന്ദിയിൽ കുളിക്കാനായി പോകുമ്പോൾ അവർ കൃഷ്ണനെ പാടിക്കൊണ്ടു നടന്നു. ഒരു ദിവസം, നദീതീരത്തെത്തിയപ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ അതുപോലെ തന്നെ വച്ചുവെച്ചു, കൃഷ്ണനെ പാടിക്കൊണ്ട്, സന്തോഷത്തോടെ ജലത്തിൽ കളിച്ചു. അപ്പോൾ യോഗികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണൻ, അവരുടെ മനസിലെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി, അവരുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ. അവൻ വസ്ത്രങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് എടുത്തു, കദംബമരത്തിൽ കയറി, കുട്ടികളോടൊപ്പം ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, കളിയോടെ പെൺകുട്ടികളോടു പറഞ്ഞു: “ഇവിടെ വന്നു, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വസ്ത്രം തിരികെ എടുക്കൂ; ഞാൻ സത്യമാണ് പറയുന്നത്, കളിയല്ല, നിങ്ങൾ വ്രതത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.” “ഞാൻ ഒരിക്കലും കള്ളം പറഞ്ഞിട്ടില്ല; ഈ കുട്ടികൾ അതറിയുന്നു. സുന്ദരികളേ, ഓരോരുത്തരായി വസ്ത്രം എടുക്കൂ, ഒരുമിച്ച് വരരുത്.” കൃഷ്ണന്റെ ഈ കളിയുള്ള പ്രവർത്തി കണ്ടു, ഗോപികളിൽ സ്നേഹത്താൽ ഉണർന്നുപോയി, അവർ പരസ്പരം ലജ്ജയോടെ നോക്കി, പുഞ്ചിരിച്ചെങ്കിലും വെള്ളത്തിൽ നിന്നിറങ്ങാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടില്ല. ഗോവിന്ദൻ ഇങ്ങനെ കളിയോടെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, അവർ മനസ്സിൽ ഉല്ലാസം നിറയുന്നുവെങ്കിലും, വെള്ളത്തിൽ കഴുത്തുവരെയുള്ള അഗ്നം, തണുപ്പിൽ വിറയുന്നവരായി, കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “നന്ദപുത്രാ, ദയവായി ഞങ്ങളെ മാനിക്കണം; നമുക്ക് നീ വ്രജയിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവനാണെന്ന് അറിയാം. ഞങ്ങൾ വിറയുന്നു, ദയവായി വസ്ത്രങ്ങൾ തിരികെ തരിക.” “ശ്യാമസുന്ദരാ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ ദാസികളാണ്; നീ പറയുന്നതുപോലെ ചെയ്യാം; വസ്ത്രങ്ങൾ തിരികെ തരിക, ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ, അല്ലെങ്കിൽ രാജാവിനോട് പരാതി പറയും.” കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണെങ്കിൽ, ഈ സുന്ദരികൾ ഇവിടെ വന്നു, വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങണം.” അപ്പോൾ, പെൺകുട്ടികൾ തണുപ്പിൽ വിറയുന്നവരായി, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു, കൈകൊണ്ട് ശരീരത്തിന്റെ ഗോപനഭാഗങ്ങൾ മൂടി, വിഷമത്തിൽ. അവരെ അങ്ങനെ കഷ്ടത്തിൽ കണ്ട കൃഷ്ണൻ, അവരുടെ ശുദ്ധഭക്തിയാൽ സന്തോഷപ്പെട്ടു, വസ്ത്രങ്ങൾ തന്റെ ഭുജത്തിൽ വച്ചു, പുഞ്ചിരിച്ച് സ്നേഹത്തോടെ അവരോട് പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചു, വ്രതം പാലിച്ചു, ഇത് ദേവന്മാരോടുള്ള അപചാരം. കൈകൂപ്പി തലകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചാൽ ഈ പാപം അകറ്റാം; അതിനുശേഷം വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്ത് ധരിക്കുക.” അച്യുതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഗോപികൾ, വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ കുളിക്കുന്നത് വ്രതത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, കൃഷ്ണന്റെ നിർദേശത്തിൽ, അതിനെ വ്രതത്തിന്റെ സമാപനം എന്നുപോലും സ്വീകരിച്ചു; അതിൽ പാപമില്ലെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. അവരെ അങ്ങനെ നമസ്കരിക്കുന്നതും കഷ്ടതയിലും കണ്ട കൃഷ്ണൻ, ദയാവശാൽ, സന്തോഷത്തോടെ, വസ്ത്രങ്ങൾ തിരികെ നൽകി. കൃഷ്ണൻ അവരെ കഷ്ടതയിലാക്കി, കളിയോടെ, വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്തെങ്കിലും, ഗോപികൾ അതിൽ ദ്വേഷം കാണിച്ചില്ല; അവൻ കൂടെ ഉള്ളതിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തി. വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച ശേഷം, മനസ്സിൽ പ്രിയനായ കൃഷ്ണനെ കാണണമെന്ന ആഗ്രഹം നിറയുന്നവരായി, ലജ്ജയിൽ കണ്ണുകൾ താഴ്ത്തി, അവന്റെ അടുത്ത് നിന്നു. അവരുടെ പാദസ്പർശം ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, ദാമോദരൻ വ്രതം പാലിച്ച ഗോപികളോട് അവരുടെ ആഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ എന്നെ ആരാധിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം ഞാൻ അറിയുന്നു. അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു; അത് നിർഭാഗ്യത്തിൽ സാധിക്കുമെന്നും ഉറപ്പാണ്.” “മനസ്സ് എന്നിൽ ആകേന്ദ്രിതമാക്കിയവർക്കു, ആഗ്രഹം കാമം ആകുന്നില്ല; ചൂടും വേവിച്ച ധാന്യങ്ങൾ വളരാത്തതുപോലെ.” “ഇപ്പോൾ, വ്രജയിലേക്ക് പോകൂ, വ്രതത്തിൽ പൂർണ്ണമായവരായി. വരാനിരിക്കുന്ന രാത്രികളിൽ ഞാൻ നിങ്ങളോടൊപ്പം ആസ്വദിക്കും; ഈ വ്രതം എന്നെ ആരാധിക്കാനാണ് നിങ്ങൾ ആചരിച്ചത്.” ശുകദേവൻ പറയുന്നു: ഈ വിധത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ ഉപദേശം കേട്ടു, ഗോപികൾ, ആഗ്രഹം നിറവേറ്റപ്പെട്ടവരായി, കഷ്ടതയോടെയും ലജ്ജയോടെയും, കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി. അപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ, കൂട്ടുകാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ, വൃന്ദാവനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി, തന്റെ അച്ഛനുമായും, കന്നുകാലികളെ അകലെ കൊണ്ടുപോയി. മധ്യാഹ്നത്തിലെ കഠിനമായ ചൂടിൽ, മരങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ കൊണ്ട് കുടകളായി കന്നുകാലികൾക്കും കുട്ടികൾക്കും തണൽ നൽകുന്നത് കണ്ടു, കൃഷ്ണൻ വ്രജവാസികളോടു പറഞ്ഞു: “സ്റ്റോകകൃഷ്ണ, അംശു, ശ്രീദാമ, സുബല, അർജുന, വിശാല, ഋഷഭ, തേജസ്വിൻ, ദേവപ്രസ്ഥ, വരൂതപ!” “ഈ മഹാത്മാക്കളെ നോക്കൂ; അവർ മറ്റുള്ളവരുടെ വേണ്ടി മാത്രം ജീവിക്കുന്നു. കാറ്റ്, മഴ, ചൂട്, തണുപ്പ് എന്നിവ സഹിച്ചുകൊണ്ട്, അവർ നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.” “അവരുടെ ജന്മം ഭാഗ്യവാനാണ്; എല്ലാ ജീവികളും അവരിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. സത്പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ, സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നവരെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല.” “അവർ ഇല, പൂവ്, പഴം, തണൽ, വേരുകൾ, തൊലി, മരമുണ്ട, സുഗന്ധമുള്ള രസം, പിഴ, ചിതഭസ്മ, അസ്ഥികൾ എന്നിവ കൊണ്ട് ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു.” “ഇതാണ് ഈ ലോകത്തിൽ ശരീരമുള്ളവരുടെ ശരീരമുള്ളവർക്കുള്ള ജന്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫലപ്രാപ്തി: ജീവിതം, ധനം, ബുദ്ധി, വാക്ക് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മറ്റുള്ളവരുടെ ഉത്തമഹിതത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കണം.” അങ്ങനെ, കൃഷ്ണൻ, വൃക്ഷങ്ങളുടെ താഴ്ന്ന ശാഖകളിലൂടെ, പുതിയ ഇലകൾ, കുലകൾ, പഴങ്ങൾ, പൂക്കൾ, ഇലകൾ നിറഞ്ഞ യമുനയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ, കന്നുകാലികൾക്ക് ശുദ്ധമായ, തണുത്ത, ഭാഗ്യപ്രദമായ ജലമൊടുക്കി, കന്നുകാലുകാർ തൃപ്തിയായി വെള്ളം കുടിച്ചു; കുട്ടികൾക്കും അതുപോലെ. യമുനയുടെ കാട്ടിൽ, കന്നുകാലികൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ചാരാൻ അനുവദിച്ച്, കൃഷ്ണനും രാമനും, വിശപ്പ് കൊണ്ട്, കൂട്ടുകാർക്ക് പറഞ്ഞു: “ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ ആകെയുള്ള ആകർഷണത്തിൽ, ജീവി വീണ്ടും സ്വന്തത്തെ ഓർക്കുന്നില്ല; ഏതെങ്കിലും കാരണം, മരണം എന്നത് ആകെയുള്ള ഓർമ്മയുടെ സമാപനം തന്നെയാണ്.