ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വ്രജഭൂമിയിൽ, പശുക്കളും കാളകളും കിടാക്കളും തൃപ്തിയോടെ പുല്ല് മേഞ്ഞു, അവയുടെ കണ്ണുകൾ സംതൃപ്തിയോടെ അടച്ചിരുന്നതു കാണാം. അവയുടെ കനത്ത പാൽ നിറഞ്ഞ ഉദ്ധരങ്ങൾ കൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചിരുന്നതും, എന്നാൽ സമാധാനത്തോടെയും സംതൃപ്തിയോടെയും വിശ്രമിക്കുന്നതും കാണാം. ഈ കാലത്ത്, പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും സന്തോഷം പകരുന്ന മഴക്കാലത്തിന്റെ മഹിമയെ കണ്ട്, അതിൽ തന്റെ ശക്തിയും ചേർത്ത്, ഭഗവാൻ അതിനെ ആരാധിച്ചു. രാമനും കേശവനും വ്രജയിൽ താമസിച്ചിരിക്കേ, ആകാശം വൃത്തവും, ജലങ്ങൾ ശുദ്ധവും, കാറ്റ് സുഖപ്രദവുമായ ശരത്കാലം എത്തി. ഈ ശരത്കാലത്തിൽ, കുളിർ കാറ്റും, പുഷ്പിതമായ താമരകളും കൊണ്ട് ജലങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക നിലയിലേക്ക് മടങ്ങി; അങ്ങനെ തന്നെ, യോഗാഭ്യാസത്തിലൂടെ വീണുപോയവരുടെ മനസ്സുകളും ശുദ്ധമാകുന്നു. ശരത്കാലം ആകാശത്തെ മേഘരാഹിത്യമാക്കുകയും, ഭൂമിയിലെ മലിനതയും ജലത്തിലെ അഴുക്കും നീക്കുകയും ചെയ്തു; അങ്ങനെ തന്നെ, കൃഷ്ണഭക്തി വ്രതസ്ഥരുടെ മനസ്സിൽ നിന്നുമുള്ള അശുദ്ധി നീക്കുന്നു. സകല സ്വാർത്ഥതകളും ഉപേക്ഷിച്ചവർ, സത്യസന്ധതയാൽ പ്രകാശിക്കുകയും, എല്ലാ ആസക്തികളുമൊഴിഞ്ഞ സന്യാസികൾപോലെ പാപരഹിതരായി സമാധാനത്തിലാവുകയും ചെയ്തു. പർവ്വതങ്ങൾ അവരുടെ ജലസ്രോതസ്സുകൾ പുറത്തുവിട്ടു, എന്നാൽ ചിലപ്പോഴെങ്കിലും ശുഭഫലങ്ങൾ നല്കാതിരിക്കുകയായിരുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ജ്ഞാനികൾ അനുകൂല സമയത്ത് മാത്രമേ ജ്ഞാനസ്നാനത്തിന്റെ അമൃതം നൽകുകയുള്ളൂ. ആഴത്തിലുള്ള ജലത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ജീവികൾ ജലത്തിന്റെ കുറവ് മനസ്സിലാക്കാതെ തുടരുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ, അജ്ഞാനിയായ ഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ ആയുസ്സിന്റെ കുറവ് അറിയുന്നില്ല. അത്തരം ജലജീവികൾക്ക് ശരത്കാല സൂര്യന്റെ ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല; അങ്ങനെ തന്നെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാത്ത ദരിദ്രനും വിഷാദഭാഗ്യവാനുമായ ഗൃഹസ്ഥനും തന്റെ ദു:ഖം മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല. തുടരെത്തുടരെ, സസ്യങ്ങൾ മാലിന്യവും ഉണക്കവും ഉപേക്ഷിച്ചു; അതുപോലെ, ജ്ഞാനികൾ ശരീരത്തോടുള്ള 'ഞാൻ' എന്ന ആശയും, അന്യവസ്തുക്കളോടുള്ള 'എന്റെ' എന്ന ഭാവനയും ക്രമേണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ശാന്തമായ സമുദ്രം ശരത്കാലത്തിൽ മുഴുവൻ നിലച്ചു; അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ ചലനങ്ങളും അവസാനിച്ച സന്യാസി ആത്മാവിൽ ലയിക്കുന്നു. കൃഷിക്കാരൻ ശക്തമായ കരയിലൂടെ വയലുകളിൽ നിന്നു ജലം എടുത്തു; അതുപോലെ, യോഗികൾ പ്രാണശക്തിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലൂടെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ശരത്കാല സൂര്യന്റെ ചൂട് ജന്തുക്കളിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രൻ നീക്കി; അങ്ങനെ തന്നെ, മുകുന്ദൻ വ്രജസ്ത്രീകളുടെ ദേഹാഭിമാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ദു:ഖം അകറ്റുന്നു. ശരത്കാലത്തിൽ ആകാശം മിനുക്കമുള്ളതും, ശുദ്ധമായ നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ശോഭയുള്ളതുമായിരുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ, സത്വഗുണം നിറഞ്ഞ മനസ്സിൽ ബ്രഹ്മശബ്ദത്തിന്റെ അർത്ഥം തെളിയുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ചന്ദ്രൻ ആകാശത്ത് അക്ഷതമായ വൃത്താകൃതിയിൽ പ്രകാശിച്ചു; അങ്ങനെ തന്നെ, വൃഷ്ണിവംശം ചുറ്റിയ കൃഷ്ണൻ ഭൂമിയിൽ പ്രകാശിച്ചു. പുഷ്പസുഗന്ധമുള്ള, തണുപ്പും ചൂടും ഒരുപോലെ കലർന്ന വനകാറ്റ് അനുഭവിച്ചപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ അവരുടെ ദു:ഖങ്ങൾ മറന്നുപോയി; എന്നാൽ കൃഷ്ണനിൽ ഹൃദയം കവർന്നുപോയ ഗോപികൾക്ക് ആ സുഖം ലഭിച്ചില്ല. ശരത്കാലത്തിൽ പശുക്കളും, മാൻമരികളും, പക്ഷികളും, സ്ത്രീകളും, പുഷ്പിതസസ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ കൂട്ടുകാരാൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ, ഫലങ്ങൾ ഭഗവാന്റെ കർമ്മഫലമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. സൂര്യോദയത്തിൽ താമരകൾ സന്തോഷിച്ചു, എന്നാൽ രാത്രിയിൽ വിരിയുന്ന കുമുദങ്ങൾ അങ്ങനെ അല്ല; അതുപോലെ, നല്ല രാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജനങ്ങൾക്ക് ഭയം ഇല്ല, കള്ളന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അതില്ല. നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ഉത്സവങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചു, ഭൂമി സമൃദ്ധിയോടെ തിളങ്ങി; ഹരിയുടെ കലകളാൽ ഇതൊക്കെയാണ് സംഭവിച്ചത്. വ്യാപാരികളും, മുനികളും, രാജാക്കളും, സ്നാനം കഴിച്ച് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാനായി പുറപ്പെട്ടു; അതുപോലെ, സിദ്ധപുരുഷന്മാർ മഴക്കാലം അവസാനിച്ചപ്പോൾ തങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. ആത്മാവിൽ ഉറച്ചവൻ തന്റെ ജനങ്ങൾക്കായി ഒരു നഗരം സൃഷ്ടിച്ചു; മുമ്പ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർ സൃഷ്ടികർത്താവിനെ സ്തുതിച്ചു. "അയ്യോ, ലോകസ്രഷ്ടാവേ, നിന്റെ കൃത്യം എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്! എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും നിന്നിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് അന്നം പങ്കിടാം," അവർ പറഞ്ഞു. തപസ്സ്, ജ്ഞാനം, യോഗം എന്നിവയിൽ ദീർഘധ്യാനത്താൽ സമ്പന്നനായ ഹൃഷീകേശൻ, മഹാമുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ആഗ്രഹിച്ച ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും, അജൻമനായ ഭഗവാൻ തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ ഭാഗം തന്നു; അതായത്, ധ്യാനയോഗം, തപസ്സ്, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്നിവയുടെ സമൃദ്ധി. ഇങ്ങനെ, ശരത്കാലത്തിൽ, കുളിർ വെള്ളവും, പുഷ്പിതമായ താമരകളുടെ സുഗന്ധവും നിറഞ്ഞപ്പോൾ, അച്യുതൻ, ഗോപബാലന്മാരും പശുക്കളുമൊത്ത് കുളിർ കാറ്റുള്ള കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. പുഷ്പിതവൃക്ഷങ്ങളും, ഭ്രമരഗൂംഭങ്ങളാൽ മുഴങ്ങുന്ന കാടുകളും, പക്ഷികളുടെ ഗാനം മുഴങ്ങുന്ന തടാകങ്ങളും നദികളും നിറഞ്ഞ കാട്ടിൽ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം പശുക്കളെ മേയിച്ചു കൊണ്ടു, വംശി മുഴക്കി നടന്നു. വ്രജസ്ത്രീകൾ ആ വംശിയുടെ സംഗീതം കേട്ടപ്പോൾ, അതു പ്രണയം ഉണർത്തുന്നതായിരുന്നു; അവരിൽ ചിലർ, കൃഷ്ണൻ കാണാതെ, ആ സംഗീതത്തെ സുഹൃത്തുക്കളോട് വിവരിച്ചു. അവർ കൃഷ്ണന്റെ കൃത്യങ്ങൾ ഓർത്തു, വിവരണം തുടങ്ങാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ പ്രണയത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ അവരുടെ മനസ്സ് അലയുകയും, അവർ തുടരാൻ കഴിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു. മയില്പീലി തലയിൽ, ഏറ്റവും മികച്ച നർത്തകനെന്ന ഭാവത്തിൽ, കർണികാരപൂക്കൾ കാതിൽ, പൊൻപോലെയുള്ള പിതാംബരം, വനപുഷ്പമാല, അധരങ്ങളിൽ വംശിയുടെ രസം നിറച്ച്, കൂട്ടുകാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കൃഷ്ണൻ വൃന്ദാവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; തന്റെ ചുവടുപാടുകൾ കൊണ്ടും, ഗാനം കൊണ്ടും ആ കാട് പ്രശസ്തമായി. ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ വംശിയുടെ ശബ്ദം എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും ആകർഷിച്ചു; വ്രജസ്ത്രീകൾ അതു വിവരിച്ചു, അതിൽ ലയിച്ചു. "സുഹൃത്തുക്കളേ, കണ്ണുകൾക്ക് ഇതിൽ വലിയ ഫലമൊന്നുമില്ല—വ്രജപതിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെ, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം പശുക്കളെ മേയിച്ചു കൊണ്ടും, മുഖത്ത് വംശി അലങ്കരിച്ചും, പ്രേമപൂർണ്ണമായ കാഴ്ചകൾ നൽകിയും കാണുന്നത്," അവർ പറഞ്ഞു. മാവിൻ തണ്ടുകളും, ഇളം ഇലകളും, മയില്പീലികളും, താമരയും കുമുദപൂക്കളും ചേർന്ന അലങ്കാരവും, വനപുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച വസ്ത്രവും അണിഞ്ഞ്, ആ രണ്ടു പേർ ഗോപസംഘത്തിൽ നടപ്പിൽ, മികച്ച നർത്തകരെപോലെ, പാടിക്കൊണ്ടു തിളങ്ങി. "എന്ത് ഭാഗ്യമാണു ഈ വംശിക്ക്! ദാമോദരന്റെ അധരസുധ ചുംബിക്കാൻ അതിന് മാത്രമേ കഴിയൂ—ഗോപികകൾക്കും അതു പ്രാപിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. ആ സ്വാദിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം നദികൾക്കു ലഭിക്കുമ്പോൾ അവ സന്തോഷിക്കുന്നു; അവരുടെ ജലങ്ങൾ വിറയുന്നു, മരങ്ങൾ മുതിർന്നവരെപ്പോലെ കണ്ണീരൊഴുക്കുന്നു," അവർ പറഞ്ഞു. "സുഹൃത്തെ, വൃന്ദാവനത്തിന് ഭൂമിയിൽ മഹത്വം ലഭിച്ചത് ദേവകിപുത്രന്റെ പാദജലം അവിടെ പതിച്ചതിനാലാണ്; ഗോവിന്ദനെ വംശി വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും, മയിലുകൾ അതിൽ മയങ്ങി നൃത്തം ചെയ്യുന്നതും, പർവ്വതങ്ങളിലെ സകല ജീവികളും ശാന്തരാകുന്നതും കാണാം." "എന്ത് ഭാഗ്യമാണു ഈ മന്ദബുദ്ധിയുള്ള മാൻമരികൾക്കു പോലും! അവർ, നന്ദപുത്രന്റെ അത്ഭുതവേഷം കണ്ട്, കൃഷ്ണന്റെ വംശിയുടെ ശബ്ദം കേട്ട്, കാളിമാരോടൊപ്പം പ്രേമപൂർണ്ണമായ കാഴ്ചകൊണ്ട് ആരാധിക്കുന്നു." കൃഷ്ണന്റെ രൂപവും, പ്രവർത്തിയും കണ്ണുകൾക്ക് ഉത്സവമായതും, വംശിയുടെ രഹസ്യസംഗീതം കേട്ട്, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവതാസ്ത്രികളും പ്രേമത്തിൽ അലയുകയും, പുഷ്പമാലകൾ ഇടരുകയും, വസ്ത്രങ്ങൾ ഇളകുകയും, അവർ മോഹത്തിൽ വീഴുകയും ചെയ്തു. പശുക്കൾ, കൃഷ്ണന്റെ വായിൽനിന്ന് ഒഴുകുന്ന വംശിരസം ചെവികൾ ഉയർത്തി ആസ്വദിച്ചു; കിടാക്കൾ പാൽ കുടിക്കുന്നതിനിടയിൽ നിശ്ചലമായി, കണ്ണീരൊഴുക്കി, ഗോവിന്ദനെ ഹൃദയത്തിൽ ചേർത്ത് നോക്കി. "അമ്മേ, ഈ കാട്ടിലെ പക്ഷികൾ പോലും ഭാഗ്യശാലി സന്യാസികളാണ്; മനോഹരമായ വൃക്ഷശാഖകളിൽ കയറി, കണ്ണടച്ചു കൃഷ്ണന്റെ വംശിസംഗീതം ആസ്വദിക്കുന്നു." മുകുന്ദന്റെ ഗാനം കേട്ട്, നദികൾ അവരുടെ പ്രവാഹത്തിൽ ചക്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, പ്രേമം തണുപ്പിച്ചു, തരംഗങ്ങളാൽ മുരാരിയെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് താമരകൾ പാദാര്പണമായി സമർപ്പിച്ചു. വ്രജത്തിലെ പശുക്കൾ രാമനും കൃഷ്ണനും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം സൂര്യപ്രഭയിൽ പുല്ല് മേഞ്ഞു; കൃഷ്ണൻ വംശി വായിക്കുമ്പോൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ പ്രേമത്തിൽ നിറഞ്ഞു, പുഷ്പിതമായ ശാഖകൾ ഉയർത്തി, കൃഷ്ണന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് തണൽ നൽകാൻ ദേഹങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു. ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വ്രജം, പ്രകൃതിയും, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും, ആനന്ദത്തിലും ഭക്തിയിലും ലയിച്ചു.