ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഉദ്ധവനോട് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "ഉദ്ധവാ, നിന്റെ എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഞാൻ യുക്തമായ ഉത്തരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തിന്റെയും അധർമ്മത്തിന്റെയും സ്വഭാവങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിശദീകരിക്കുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ല. ഗുണങ്ങളിൽ ദോഷം കാണുന്നത് തന്നെ ദോഷമാണ്; ഗുണം എന്നത് ദോഷവും ഗുണവും ഇരുവരിൽ നിന്നും അതീതമായതാണ്." ശുകദേവൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ ഗോപുരങ്ങൾ കൃഷ്ണന്റെയും രാമന്റെയും അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളെ സ്ത്രീകൾക്ക് വിവരിച്ചു—കാടിലെ തീ അണച്ചതും, പ്രലമ്പാസുരനെ സംഹരിച്ചതും. ഇവ കേട്ട മുതിർന്ന ഗോപുരരും സ്ത്രീകളും അത്ഭുതത്തോടെ കൃഷ്ണനും രാമനും വ്രജയിൽ വന്നിരിക്കുന്ന ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരാണെന്ന് കരുതാനായി. ഇതിനിടയിൽ മഴക്കാലം ആരംഭിച്ചു. എല്ലാ ജന്തുക്കളോടും കൂടി, ആകാശം മിന്നലും ഇടിമിന്നലുംകൊണ്ട് പ്രകാശിച്ചു, ഭൂമിയും ആകാശവും ഇടിമിന്നലിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങി. ആകാശം കറുത്ത മേഘങ്ങളാൽ അടഞ്ഞു, ഇടിവെട്ടും ഇടിമിന്നലും അതിനെ അലങ്കരിച്ചു, ഗുണങ്ങളോടെ ഉള്ള ബ്രഹ്മം പോലെ മറഞ്ഞു. എട്ടുമാസം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ആകർഷിച്ച വെള്ളം, സമയമായപ്പോൾ, മേഘങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമിയിലേക്ക് ഒഴിപ്പിച്ചു. ശക്തമായ കാറ്റിൽ ഇളകിയ വലിയ മേഘങ്ങൾ, മിന്നലിനൊപ്പം, ജീവജലമായ മഴ പെയ്യിച്ചു; അത് കരുണപോലെയായിരുന്നു. ചൂടിൽ വരണ്ട ഭൂമി, മഴകൊണ്ട് നന്നായി തണുത്തു; കടുത്ത തപസ്സിൽ ക്ഷയിച്ച ശരീരം ഇഷ്ടഫലം ലഭിച്ചപ്പോൾ പുതുമകിട്ടുന്നതുപോലെ. രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ, ഇരുണ്ട ആകാശത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ മങ്ങിയപ്പോൾ വെളിച്ചം പകരുന്നത് പുഴുക്കളായിരുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, കലി യുഗത്തിൽ പാപം മൂലം വേദങ്ങൾ ഭ്രഷ്ടന്മാരുടെ ഇടയിൽ പ്രകാശിക്കാറില്ല. മേഘങ്ങളുടെ ഇടിമിന്നൽ കേട്ടപ്പോൾ, ദീർഘകാലം മൗനത്തിലിരുന്ന തവളകൾ വീണ്ടും ക്വാക്ക് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി; അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ വ്രതാനന്തരത്തിൽ വീണ്ടും ജപം ആരംഭിക്കുന്നു. ചൂടിൽ ഉണങ്ങിയ ചെറുനദികൾ, മഴയോടെ വീണ്ടും ഒഴുകാൻ തുടങ്ങി; സ്വതന്ത്രനായ മനുഷ്യന്റെ ധനം, ബലം എന്നിവ വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നതുപോലെ. ഭൂമി പച്ചപ്പുള്ള പുല്ലുകൊണ്ടും ചുവപ്പു നിറമുള്ള ഇൻഡ്രഗോപ കീടങ്ങളാലും ആച്ഛാദിതമായി, കൂണുകളുടെ തണലിൽ, പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗ്യമായി. വിളകൾ കുലയുന്ന വയലുകൾ കർഷകർക്ക് സന്തോഷം നൽകി; എന്നാൽ വിധിയുടെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കാത്ത അഭിമാനികൾക്ക് വിഷമം മാത്രം. ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും ജീവിക്കുന്ന എല്ലാ ജന്തുക്കളും പുതുമഴയിൽ ആഹ്ലാദത്തോടെ മനോഹരമായി; ഹരിയെ സേവിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ആനന്ദംപോലെ. പല കുഴികളിൽ നിന്നുമുള്ള വെള്ളം ചേർന്ന് നദികൾ കാറ്റിൽ തളരുന്ന തരത്തിൽ ഒഴുകി; ഒരു അപ്രാപ്ത യോഗിയുടെ മനസ്സ് ഗുണങ്ങളാൽ ഉണർന്നുപോലെയായിരുന്നു. കനത്ത മഴയാൽ പർവതങ്ങൾ തട്ടിയിട്ടിട്ടും അവ ചലിച്ചില്ല; പരമത്തിൽ മനസ്സു സ്ഥിരമാക്കിയവരെ ദുരിതങ്ങൾ ഇളക്കില്ല. പുല്ല് വളർന്ന വഴികൾ തിരിച്ചറിയാനാവാത്തതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ വേദപഠനം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, വേദങ്ങൾ കുരുക്കിൽ പെട്ടുപോയി. മേഘങ്ങളിൽ മിന്നൽ എത്രയോ ക്ഷണികമാണോ, അതുപോലെയാണ് മനുഷ്യരുടെ ബന്ധങ്ങൾ; സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥിരതയും, പുരുഷന്മാരോടുള്ള സ്നേഹവും, അവരുടെ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും, നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ആകാശത്തെ ഇന്ദ്രധനുസ് ഗുണങ്ങളില്ലാതെ കാണപ്പെടുമ്പോഴും, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതുപോലെ തോന്നുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ഗുണങ്ങൾ പ്രകടമാകുമ്പോൾ ഗുണരഹിതനും ഗുണമുള്ളവനായി കാണപ്പെടുന്നു. ചന്ദ്രൻ, തന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന മേഘങ്ങളാൽ മറഞ്ഞപ്പോൾ, തന്റേതായ പ്രകാശം പുറത്തുവിടാൻ കഴിയില്ല; അഹങ്കാരത്തിൽ ആവിഷ്ടനായ മനുഷ്യൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ തേജസ് പ്രകടിപ്പിക്കാത്തതുപോലെ. മേഘങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ മയിൽക്കുട്ടികൾ ആഹ്ലാദിച്ചു; എന്നാൽ അവരുടെ കൂടുകളിൽ, ദു:ഖിതരായി, പ്രിയപ്രഭുവിന്റെ വരവിനായി കാത്തിരുന്നു; ഭഗവാന്റെ ഭക്തർ കാത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ. വേരുകൾ വഴി വെള്ളം കുടിച്ച വൃക്ഷങ്ങൾ വീണ്ടും തഴച്ചു; നേരത്തെ, തപസ്സിൽ ക്ഷയിച്ചവരെപ്പോലെ. തടാകങ്ങളിലും കുളങ്ങളിലും, ക്രെയിൻ പക്ഷികൾ ശാന്തമായി പാർക്കുന്നു; വ്യർഥമായ പ്രതീക്ഷകളോടെ, ചഞ്ചലമായ ഗൃഹകാര്യങ്ങളിൽ മുഴുകിയവരെപ്പോലെ. മഴയുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ അയച്ച വെള്ളം കരകൾ തകർത്തു; കലി യുഗത്തിൽ ഭ്രഷ്ടന്മാരുടെ കള്ളവാക്കുകൾ വേദപഥങ്ങൾ തകർക്കുന്നതുപോലെ. മേഘങ്ങൾ കാറ്റിൽ ചലിച്ചു, ജീവജന്തുക്കൾക്ക് അമൃതംപോലെയുള്ള മഴ പെയ്യിച്ചു; സമയോചിതമായി ദ്വിജന്മാർ പ്രേരിപ്പിക്കുമ്പോൾ ധനികർ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നതുപോലെ. ഇങ്ങനെ ഹരിയും കൂട്ടുകാരും, പശുക്കളും ഗോപുരന്മാരും ചേർന്ന്, പഴുത്ത ഈന്തപ്പഴവും ജംബൂമരങ്ങളും നിറഞ്ഞ കാടിലേക്ക് ആസ്വദിക്കാൻ പ്രവേശിച്ചു. കയറ്റം നിറഞ്ഞ ഉമ്മയാൽ മന്ദഗതിയിൽ നടന്ന പശുക്കൾ, കൃഷ്ണൻ വിളിച്ചപ്പോൾ സ്നേഹത്താൽ ഉമ്മ നനഞ്ഞ് ഓടിയെത്തി. വനവാസികൾ ആഹ്ലാദത്തോടെ, തേൻ കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന വൃക്ഷനിരകളും പർവതക്കൊല്ലകളിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന ഗുഹകളും കണ്ടു. ചിലപ്പോൾ, മഴ വൃക്ഷങ്ങളിലേക്കോ ഗുഹകളിലേക്കോ ഒഴുകുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ അവിടെക്കയറി, കിഴങ്ങും പഴവും ഫലവും ആസ്വദിച്ചു. സങ്കർഷണനും മറ്റു ഗോപുരന്മാരുമായി, കാട്ടരികിലുള്ള കല്ലിൽ ഇരുന്ന് വെള്ളത്തിനരികിൽ കൊണ്ടുവന്ന തയിരും അന്നവും പങ്കുവച്ചു. പുല്ലിന്മേൽ ഇരുന്ന്, പശുക്കളും കാളകളും കിടാരികളും, ഉമ്മയുടെ ഭാരത്തിൽ ക്ഷീണിതരായി, കണ്ണടച്ചു തൃപ്തരായി വിശ്രമിച്ചു. മഴക്കാലത്തിന്റെ ഭംഗി, എല്ലാ ജന്തുക്കളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ച അവയുടെ മഹിമ കണ്ട് കൃഷ്ണൻ അതിനെ ആരാധിച്ചു. ഇങ്ങനെ രാമനും കേശവനും വ്രജയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ ശരത്കാലം എത്തി; ആകാശം നിർമ്മലവും ജലം ശുദ്ധവും, കാറ്റ് മൃദുവും. ശരത്കാലത്തിൽ, താമരകൾ വിരിഞ്ഞപ്പോൾ, ജലങ്ങൾ സ്വന്തം സ്വഭാവം വീണ്ടെടുത്തു; വീണുപോയവരുടെ മനസ്സുകൾ യോഗാഭ്യാസത്തിലൂടെ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ. ആ കാലം, ആകാശത്തിലെ മേഘങ്ങൾ, ഭൂമിയിലെ മലിനത, ജലത്തിലെ അശുദ്ധി എന്നിവ നീക്കി; കൃഷ്ണഭക്തി തപസ്സുകാരിൽ നിന്നുള്ള അശുദ്ധി നീക്കുന്നതുപോലെ. എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവർ ശുദ്ധപ്രഭയിൽ തെളിഞ്ഞു; എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച മുനികൾപോലെ. പർവതങ്ങൾ വെള്ളം ഒഴുക്കി, ചിലപ്പോഴോ നല്ലത് നല്കാതെ സൂക്ഷിച്ചു; ജ്ഞാനികൾ അനുയോജ്യ സമയത്ത് ജ്ഞാനാമൃതം നൽകുന്നതുപോലെയോ, ഇല്ലാതാക്കുന്നതുപോലെയോ. ആഴത്തിലുള്ള ജലത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ജന്തുക്കൾ ജലത്തിന്റെ കുറവ് മനസ്സിലാക്കിയില്ല; അജ്ഞാനികൾ ദൈനംദിനം ആയുസ്സ് കുറഞ്ഞുപോകുന്നതു കാണുന്നില്ല. ആഴത്തിലുള്ള ജലങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവർ ശരത്കാലത്തിലെ ചൂട് അനുഭവിച്ചില്ല; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാത്ത ദരിദ്രഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ ദു:ഖം അറിയാത്തതുപോലെ. ക്രമേണ, സസ്യങ്ങൾ ചെളിയും ഉണര്പും ഉപേക്ഷിച്ചു; ജ്ഞാനികൾ ശരീരത്തിലും മറ്റു അവ്യക്തങ്ങളിലും 'ഞാൻ', 'എന്റേതു' എന്ന ഭാവങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ. ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണനും രാമനും വ്രജയിൽ അനന്ദത്തോടെ കാലം കഴിച്ചു; പ്രകൃതിയുടെ മാറ്റങ്ങൾ, ജീവിതത്തിന്റെ തത്വങ്ങൾ, ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വ്രജഭൂമി പുഷ്ടിയും പവിത്രതയും നിറഞ്ഞു.