ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പണ്ഡിതന്മാരേ, മരണം സമീപിക്കുമ്പോൾ ചെയ്യേണ്ട ശുദ്ധമായ കർത്തവ്യങ്ങൾ എന്താണെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നു; മരിക്കുന്നവർക്കു വേണ്ടിയുള്ള കർത്തവ്യത്തെക്കുറിച്ച് deliberate ചെയ്യാൻ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ നിർദ്ദേശത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. അതിനിടെ, വ്യാസപുത്രൻ — മഹത്വമുള്ള ശുകദേവൻ — അപ്രതീക്ഷിതമായി അവിടേക്ക് എത്തി. ഭൂമിയിൽ ഉല്ലാസത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം, തന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനാവാത്തവനായിരുന്നു, സ്വാർത്ഥമായ സന്തോഷത്തിൽ തൃപ്തനായി, കുട്ടികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, പരिहासമൂലമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച് എത്തിയിരുന്നു. അവൻ പതിനാറാം വയസ്സിൽ, മൃദുവായ പാദങ്ങൾ, കൈകൾ, തുടകൾ, ഭുജങ്ങൾ, ചുണ്ടുകൾ; ആകർഷകമായ അവയവങ്ങൾ, വലിയ നീളമുള്ള കണ്ണുകൾ, ഉയർത്തിയ മൂക്കിനോട് തുല്യമായ ചെവി, മനോഹരമായ ക眉കൾ, പ്രകാശമുള്ള മുഖം, ശംഖം പോലെ രൂപംകൊണ്ട കഴുത്ത് — ഇതെല്ലാം അവന്റെ ദേഹത്തിൽ തെളിഞ്ഞിരുന്നു. അവന്റെ തൊണ്ടെല്ലുകൾ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വീതിയുള്ള ഉയർന്ന വക്ഷസ്ഥലം, ആഴമുള്ള നാഭി, മൃദുവായ വയറിന് പ്രത്യേക രേഖകൾ; വസ്ത്രമില്ലാതെ, മുടി മുഖത്ത് വീണിരിക്കുന്നു, ദീർഘമായ കൈകൾ താഴേക്ക് വീണിരിക്കുന്നു, ദേവന്മാരുടെ മികവിലേയ്ക്കും തുല്യമായ രൂപം. കറുത്ത നിറം, യൗവനത്തിന്റെ പുതുമ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച അവയവങ്ങൾ; ആകർഷകമായ പുഞ്ചിരിയാൽ സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിച്ചു. മഹർഷിമാരും, അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുകയും, അവന്റെ മഹത്വം മറഞ്ഞിരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും, അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കാൻ ഇരുന്നിരുന്നവരും എഴുന്നേറ്റു. വിഷ്ണുരാതൻ — പാർിക്ഷിത് — അതിഥിയായെത്തിയ ആ മഹത്വമുള്ള ശുകദേവനെ തലകുനിച്ചും, ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ചു. അജ്ഞാനിയായ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും പിന്മാറിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തെ മഹാസഭയിൽ ആദരപൂർവ്വം ഇരിപ്പിച്ചു. അവിടെ, ബ്രഹ്മർഷിമാരും, രാജർഷിമാരും, ദേവർഷിമാരും ചുറ്റിയിരുന്നപ്പോൾ, ശുകദേവൻ ചന്ദ്രൻ ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു. ഭഗവദ്ഭക്തനായ രാജാവ്, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ ഇരുന്ന ശുകദേവനോട് തലകുനിച്ചും, കയ്യിൽ കയ്പ്പ് ചേർത്തും, വിനയപൂർവ്വം ചോദിച്ചു: "ബ്രാഹ്മണേ, ഇന്ന് ഞങ്ങൾ, സാധാരണ ക്ഷത്രിയർ, സേവ്യരായി മാറിയിരിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ ദയാലുതയിൽ, അതിഥിയായി വരികയും, ഈ ദേശം പവിത്രമാക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളെ ഓർക്കുമ്പോൾ പോലും മനുഷ്യരുടെ വീടുകൾ പെട്ടെന്നു ശുദ്ധമാകുന്നു; പിന്നെ നിങ്ങളെ കാണുകയോ, സ്പർശിക്കുകയോ, പാദം കഴുകുകയോ, ഇരിപ്പിടം അർപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ എത്ര കൂടുതൽ? നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, മഹായോഗി, ജനങ്ങളുടെ ഗുരുതര പാപങ്ങൾ ഉടൻ നശിക്കുന്നു; വിഷ്ണു ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. പാണ്ഡുപുത്രന്മാർക്ക് പ്രിയനായ കൃഷ്ണൻ എന്ന ഭഗവാൻ എനിക്ക് പ്രീതിയോടെ വരണമേ; അവൻ തന്റെ വംശത്തെ സ്നേഹിച്ച്, പിതൃസഹോദരിയുടെ ബന്ധുക്കളെ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇല്ലെങ്കിൽ, മരണമടുക്കുന്ന ഈ സാധാരണ മനുഷ്യർക്ക്, അപ്രത്യക്ഷവസ്തുവിൽ മനസ്സു നിശ്ചയിച്ച, പൂർണതയുള്ള വനവാസിയായ നിങ്ങളെ കാണാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കും? അതിനാൽ, യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗുരുവേ, ഉത്തമമായ പൂർണതയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു; മരണം സമീപിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ എല്ലാ വിധങ്ങളിലും എന്ത് ചെയ്യണം? കേൾക്കേണ്ടത്, ജപിക്കേണ്ടത്, ചെയ്യേണ്ടത്, ഓർക്കേണ്ടത്, പൂജിക്കേണ്ടത് — ഇതെല്ലാം എന്താണ്, ഗുരുവേ? അല്ലെങ്കിൽ ഇതിന്റെ വിപരീതം എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അതും പറയൂ. ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യം ഗൃഹസ്ഥരുടെ വീടുകളിൽ, പശുക്കളെ പാലിക്കുമ്പോഴും, കാണപ്പെടുന്നില്ല. സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ രാജാവ് വിനയപൂർവ്വം ചോദിച്ചപ്പോൾ, ബാദരായണപുത്രൻ ജ്ഞാനിയും പണ്ഡിതനും ആയ ശുകദേവൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു. "ശ്രീയുടെ ഗുണങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യവും മറ്റും; സുഖം ദുഃഖത്തിന്റെയും സുഖത്തിന്റെയും അവസാനം. ദുഃഖം സുഖത്തിനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. ജ്ഞാനി ബന്ധവും മോചനവും അറിയുന്നു. അജ്ഞാനി ശരീരത്തിൽ അഹംഭാവം കാണിക്കുന്നു; എന്റെ മാർഗം വേദമാണ്. മനസ്സിന്റെ ചിതറൽ തെറ്റായ മാർഗം; സത്വഗുണം ഉയരുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗം. നരകം അന്ധകാരവും അഹംഭാവവും; സുഹൃത്ത്, ഗുരു, ആത്മാവ് — ഇവ ഒന്ന്. വീട് ശരീരമാണ്; മാനുഷത ഗുണങ്ങളിൽ സമ്പത്ത്, യഥാർത്ഥ സമ്പന്നൻ അങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സന്തോഷം ഇല്ലാത്തവൻ ദരിദ്രൻ; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാത്തവൻ ദയനീയൻ. ഗുണങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവൻ സ്വാമി; ഗുണങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടവൻ അതിന്റെ വിരുദ്ധം. ഉദ്ദവാ, നിന്റെ എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഉത്തരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ധർമത്തിന്റെയും അധർമത്തിന്റെയും ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടുതൽ വിശദീകരിക്കാൻ എന്താണ് ആവശ്യം? ഗുണത്തിൽ ദോഷം കാണുന്നത് തന്നെ ദോഷമാണ്; ഗുണം അതിൽ ഇരട്ടത്തിലും അകപ്പെട്ടതാണ്." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: പശുപാലകർ സ്ത്രീകളോട് കൃഷ്ണനും രാമനും അഗ്നിജ്വാലയെ അണച്ചതും, പ്രലമ്പാസുരനെ വധിച്ചതും അടങ്ങിയ അത്ഭുതങ്ങൾ പറഞ്ഞു. കേട്ടപ്പോൾ, മുതിർന്ന പശുപാലകരും സ്ത്രീകളും, വ്രജത്തിൽ വന്ന കൃഷ്ണനും രാമനും ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരാണെന്ന് വിചാരിച്ചു. അതിനുശേഷം മഴക്കാലം ആരംഭിച്ചു; എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടും കൂടി, ആകാശവും ഭൂമിയും ഇടിമുഴക്കത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നു. കറുത്ത മേഘങ്ങൾ, മിന്നൽ, ഇടിമുഴക്കം — ആകാശം ദുർവികസിതമായ പ്രകാശത്തിൽ, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ബ്രഹ്മം പോലെ മറഞ്ഞു. കാലം എത്തിയപ്പോൾ, മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് എട്ടുമാസം ശേഖരിച്ച വെള്ളം സ്വയം ഒഴിയാൻ തുടങ്ങി. വലിയ മേഘങ്ങൾ, മിന്നലും ശക്തമായ കാറ്റും കൂടെ, ജീവൻ നൽകുന്ന മഴ പെയ്യുന്നു; അതു ദയയുടെ രൂപം പോലെ. സൂര്യനാൽ ഉണങ്ങുകയും, ദഹിക്കുകയും ചെയ്ത ഭൂമി, മഴയാൽ പുനര്ജീവനം നേടി; ഉപവാസത്തിൽ ക്ഷയിച്ച ശരീരം ഇഷ്ടഫലം ലഭിച്ചപ്പോൾ പുനരുജ്ജീവനം നേടുന്നതുപോലെ. രാത്രി ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, ഇരുണ്ടതിൽ വെളിച്ചം നൽകിയത് ജ്വലിക്കുന്ന ജ്വലകീടങ്ങൾ മാത്രം; ഗ്രഹങ്ങൾ തെളിഞ്ഞില്ല — കലി യുഗത്തിൽ, പാപം മൂലം വേദങ്ങൾ മതവിരുദ്ധരിൽ തെളിയാത്തതുപോലെ. മേഘങ്ങളുടെ ഇടിമുഴക്കം കേട്ടപ്പോൾ, മിണ്ടാതിരുന്ന തവളകൾ കർകശമായി കുരയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി; ബ്രാഹ്മണർ വ്രതം കഴിഞ്ഞു വീണ്ടും ജപം ചെയ്യുന്നതുപോലെ. ഉണക്കിയതും, വഴി തെറ്റിയതുമായ ചെറിയ നദികൾ വീണ്ടും ഒഴുകാൻ തുടങ്ങി; സ്വതന്ത്രനായ മനുഷ്യന്റെ ധനം, ബലവും പുനരുജ്ജീവനം നേടുന്നതുപോലെ. ഭൂമി പച്ചക്കടലാസും, ചുവപ്പുള്ള ഇന്ദ്രഗോപ കീടങ്ങളും, കൂനകളാൽ നിഴലും; പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിച്ചതുപോലെ. വളവാർന്ന കൃഷികൾ കർഷകരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ, എല്ലാം വിധിയുടെ ആധീനമാണെന്ന് അറിയാത്ത അഭിമാനികൾക്ക് ദുഃഖം. ഭൂമിയിലെ, ജലത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും പുതിയ മഴയാൽ ആകർഷകമായ രൂപം നേടി; ഹരിയെ സേവിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന സൗന്ദര്യംപോലെ. നദി, പലതരം ഒഴുക്കുകൾ ചേർത്ത്, കാറ്റിൽ കീഴടങ്ങി, തിരകളിൽ ഉണങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അപ്രായോഗിക യോഗിയുടെ മനസ്സുപോലെ, ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ചിതറുന്നുവെന്ന്. മലയ്ക്ക്, മഴയുടെ പ്രവാഹം അടി, ഉണങ്ങുന്നില്ല; പരമാത്മാവിൽ മനസ്സു ഉറപ്പിച്ചവൻ ദുരന്തത്തിൽ ചിതറാത്തതുപോലെ. വഴികൾ, പച്ചപുല്ലിൽ മറഞ്ഞു, അനിശ്ചിതമായി; ബ്രാഹ്മണർ വേദങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, കളഹം മൂലം മറഞ്ഞതുപോലെ. മേഘങ്ങളിൽ മിന്നൽ എത്രത്തോളം ക്ഷണികമാണോ, അതുപോലെ മനുഷ്യരുടെ ബന്ധങ്ങളും; സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥിരത, ഗുണമുള്ള പുരുഷന്മാരോടും നിലനിന്നില്ല. ആകാശത്തിലെ ഇന്ദ്രധനുസ് ഗുണങ്ങളില്ലാതെ പ്രത്യക്ഷമായെങ്കിലും, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതുപോലെയാണ്; ഗുണങ്ങൾ പ്രകടമായപ്പോൾ, ഗുണരഹിതൻ ഗുണമുള്ളതുപോലെ തോന്നുന്നു. ഈവിധം, ശുകദേവൻ, പാർിക്ഷിതിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്കും, പ്രകൃതിയുടെ മാറ്റങ്ങൾക്കും, യോഗം, ധർമ്മം, ഭഗവാന്റെ മഹത്വം, മനുഷ്യരുടെ ഭാവങ്ങൾ — എല്ലാം സ്നേഹപൂർവ്വം വിശദീകരിച്ചു.