തക്ഷകന്റെ വിഷം മൂലം ജീവന് ഭീഷണിയിലായിരുന്ന അഭിമന്യുവിന്റെ പുത്രന് പരീക്ഷിത്, ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ക്രോധത്തില് നിന്നാണ് ഈ ശാപം ലഭിച്ചത്. മരണവേദനയിലായിരുന്നിട്ടും, അവന് ഭ്രമിച്ചില്ല; കാരണം, അവന്റെ മനസ്സ് പൂര്ണ്ണമായും ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളില് സമര്പ്പിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു. സകലബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ജയിക്കപ്പെടാത്ത അവസ്ഥയെ മനസ്സിലാക്കി, വ്യാസന്റെ ശിഷ്യന് ഗംഗയില് തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ഭഗവാന്റെ മഹത്വകഥകളുടെ അമൃതത്തില് ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്നവര്ക്ക്, മരണസമയത്തിലും ഭ്രമം ഉണ്ടാകില്ല; കാരണം, അവര് ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങള് ഓര്ക്കുന്നു. അഭിമന്യുവിന്റെ പുത്രന് പരീക്ഷിത്, ഭക്തശ്രേഷ്ഠന്, ഭൂമിയില് രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്ന കാലത്ത്, കലി യഥാര്ത്ഥത്തില് എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അവന് ജയിക്കാനായില്ല. ഭഗവാന് ഭൂമിയില് നിന്നു പോയ അതേ ദിവസം, അതേ നിമിഷം, അധര്മത്തിന്റെ മൂലമായ കലി അതിനെ പിന്തുടര്ന്നു. രാജാവ് കലിയെ ദ്വേഷിച്ചില്ല; ഒരു തേനീച്ച പുഷ്പങ്ങളില് നിന്ന് സാരമെടുക്കുന്നതുപോലെ, അവന് ശുഭഫലങ്ങള് വേഗത്തില് ലഭിച്ചു, മറ്റുള്ളവര്ക്ക് അങ്ങനെ ഇല്ല. കലി, ദുർബലരോടു ധൈര്യത്തോടെയും, ശക്തരോടു ഭയത്തോടെയും പെരുമാറുന്നു. ബുദ്ധിമാന്മാരും ഭയമില്ലാത്തവരുമായവര്ക്ക് കലി എന്ത് ചെയ്യാനാകും? അശ്രദ്ധയുള്ളവരുടെ ഇടയില്, കലി മനുഷ്യരില് ഒരു കുരുന്നുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. വാസുദേവന്റെ കഥകളാല് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ പരീക്ഷിതിന്റെ പുണ്യകഥ ഞാന് നിങ്ങള്ക്ക് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു, നിങ്ങളുടെ അഭ്യര്ത്ഥനപ്രകാരം. ഭഗവാന്റെ ഗുണങ്ങളും പ്രവര്ത്തികളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മഹത്വകഥകള് സത്ജീവനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര് നിരന്തരം ആസ്വദിക്കണം. മുനികള് പറഞ്ഞു: സൂതാ, നീ ദീര്ഘായുസ്സോടെ, ശുദ്ധമായ പ്രശസ്തിയോടെ ജീവിക്കട്ടെ; കാരണം, നീ മനുഷ്യരെ കൃഷ്ണന്റെ കൃത്യങ്ങളുടെ അമൃതം അറിയിക്കുന്നു. ഈ അനിശ്ചിത ലോകത്ത്, മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകള് മൂടിയിരിക്കുന്നതില്, നീ നമ്മെ ഗോവിന്ദന്റെ പാദങ്ങളുടെ തേന്-മദ്യം കുടിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ ഭക്തന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തില് ഒരു നിമിഷം പോലും സ്വര്ഗ്ഗം അല്ലെങ്കില് മോക്ഷം നല്കിയാലും മാറ്റില്ല; പിന്നെ മറ്റേതെങ്കിലും മനുഷ്യപ്രാപ്തികള്ക്ക് എന്താണ് വില? മഹാത്മാക്കളുടെയും യോഗശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെയും അഭയം ആയ ഭഗവാന്റെ കഥകള് കേള്ക്കുന്നതില് ആര് ഒരിക്കലും തൃപ്തരാവും? ബ്രഹ്മയില് ജനിച്ച യോഗമുനികളായവര് പോലും, ഗുണാതീതനായ ഭഗവാന്റെ ഗുണങ്ങളുടെ അന്ത്യത്തേയ്ക്ക് എത്തിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ട്, പരമഭക്തന്മാരില് പ്രഥമനായ നീ, വിദ്യാനിധിയേ, ഹരിയുടെ പുണ്യവും ശുദ്ധവും ആയ കര്മ്മങ്ങള് ഞങ്ങള്ക്ക് ആസ്വദിക്കാന് കഥപറയുക. പരീക്ഷിതിന്റെ അചഞ്ചലമായ ബുദ്ധി മോക്ഷത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചു; വ്യാസപുത്രന്റെ ഉപദേശമൂലം, ഗരുഡധ്വജനായ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങള് അവന് പ്രാപിച്ചു. അതുകൊണ്ട്, ആ മഹാശുഭവും അത്ഭുതവും യോഗകേന്ദ്രമായ, അര്ത്ഥം മറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത, ഭഗവാന്റെ അനന്തമായ കര്മ്മങ്ങളാല് നിറഞ്ഞ, പരീക്ഷിതിനെയും ഭക്തന്മാരെയും ആനന്ദിപ്പിച്ച ആ കഥ ഞങ്ങള്ക്ക് വീണ്ടും പറയുക. സൂതന് പറഞ്ഞു: ഇന്ന്, താഴ്ന്ന വംശത്തില് ജനിച്ച ഞങ്ങള്, മുതിര്ന്നവരെ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, ഭാഗ്യവാന്മാരായി. മഹാത്മാക്കളുടെയും അവരുടെ വാക്കുകളുടെയും സാന്നിധ്യം, ദുഷ്വംശത്തിന്റെ ദോഷവും മാനസിക ദുഃഖവും വേഗത്തില് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. അതിലുമധികം, പരമാത്മാവിനെ സ്തുതിക്കുന്നവന്—മഹാത്മാക്കളുടെയും അഭയം—എന്ത് ഭാഗ്യവാനാണ്! അനന്തശക്തിയുള്ള ഭഗവാന്റെ ഗുണങ്ങള് അനന്തമായതിനാല് അവന് ‘അനന്തന്’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതുവരെ പറഞ്ഞതും, ഭഗവാന്റെ അതുല്യവും അതിരില്ലാത്ത ഗുണങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നു; അവന്റെ പാദധൂളി തേടുന്നവര് എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും, ഭഗവാന് സ്വയം ആ ആരാധന ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പാദനഖങ്ങളില് നിന്ന് ഉത്പന്നമായ, ആരാധനയ്ക്കായി സമര്പ്പിച്ച ജലവും ലോകത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു; ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് മുങ്ങുണ്ടായാല്, ആരാണ് ശുദ്ധിയേല്ക്കാത്തത്? അവിടെ, ഭക്തന്മാരും ജ്ഞാനികളും, ശരീരബന്ധങ്ങള് അപ്രത്യക്ഷമാക്കി, ഹംസമുനികളുടേതായ പരമാവസ്ഥയിലേയ്ക്ക്, അഹിംസയും ശമവും സ്വധര്മവും നിറഞ്ഞ നിലയിലേയ്ക്ക് പോകുന്നു. നിങ്ങള് എന്നോട് ചോദിച്ചതിനാല്, ആര്യന്മാരേ, എന്റെ അറിവിന്റെ പരിധിയില് വിശദീകരിക്കും. പക്ഷികള് ആകാശത്ത് തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് പറക്കുന്നപോലെ, ജ്ഞാനികള് വിഷ്ണുവിന്റെ മാര്ഗ്ഗം തങ്ങളുടെ ബോധം അനുസരിച്ച് പ്രാപിക്കുന്നു. ഒരു ദിവസം, വനത്തില് വേട്ടയ്ക്കായി സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്, ബാണം ഉയര്ത്തി, അവന് ഒരു മാന് പിന്തുടര്ന്നു; അതിനുശേഷം, അതിമാത്രം ക്ഷീണവും, വിശപ്പും, ദാഹവും അനുഭവപ്പെട്ടു. അവന് ജലത്തിനായി ഒരു ആശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നു, അവിടെ, കണ്ണുകള് അടച്ചു, സമാധിയില് ഇരുന്ന ഒരു മുനിയെ കണ്ടു. ഇന്ദ്രിയങ്ങള്, ശ്വാസം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവ നിയന്ത്രിച്ച, ആ മുനി മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള അവസ്ഥയെ അതിക്രമിച്ച്, ബ്രഹ്മത്തില് ലയിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു. ജലത്തിന് ദാഹിച്ച കിംഗിന്, ജടയും മൃഗത്വക്കും ധരിച്ചിരുന്ന ആ മുനിയോട്, അവന് ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു. പുല്ലും, മണ്ണും, മറ്റ് സമര്പ്പണങ്ങളും, ആചാരജലവും, സ്നേഹപൂര്വ്വമായ വാക്കുകളും ലഭിക്കാതെ, അവന് അവഗണിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നി; അതിനാല്, അവന് ക്രോധം അനുഭവിച്ചു. ഇത്രയും വിശപ്പും ദാഹവും, മുമ്പ് ഒരിക്കലും അനുഭവിച്ചിരുന്നില്ല; ബ്രാഹ്മണനെതിരെ അസൂയയും ക്രോധവും ഉയര്ന്നു. അതിനുശേഷം, ക്രോധത്തില് അവന് ഒരു മരിച്ച പാമ്പ് ആ മുനിയുടെ ഭുജത്തില് വെച്ചു; ആശ്രമം വിട്ട്, നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ‘ഇവന് ഇന്ദ്രിയങ്ങള് പിന്വലിച്ച്, കണ്ണുകള് അടച്ചിരിക്കുന്നതോ, യഥാര്ത്ഥത്തില് ധ്യാനത്തിലാണ്? അല്ലെങ്കില് കൃത്രിമമാണോ? ക്ഷത്രിയരുടെ കാര്യത്തില് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?’ എന്ന ചിന്ത അവന് ഉണര്ത്തി. ആ മുനിയുടെ പുത്രന്, അതിശയപ്രഭയുള്ളവന്, കുട്ടികളോടൊപ്പം കളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്, പിതാവിന് രാജാവ് അപമാനിച്ചെന്നു കേട്ടു, അവിടെ തന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ‘അയ്യോ, ഭരണാധികാരികളുടെ അന്യായം! ഹോമം കഴിക്കുന്നവര് പോലെ, ഭരിച്ചവര് അര്പ്പണങ്ങള് കഴിക്കുന്നു. യജമാനന് മേല് ദാസന്മാര് ചെയ്ത കുറ്റം, വാതിലുകാവലുകാരോ, നായ്ക്കളോ യജമാനനെ അപമാനിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.’ ‘ക്ഷത്രിയന് ജനിച്ചിട്ടും, ബ്രാഹ്മണന്മാര് അവനെ വീട്ടിന്റെ കാവലുകാരനായി നിയമിച്ചിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ഒരു വാതിലുകാവലുകാരന് വീട്ടിലെ വിഭവങ്ങള് കഴിക്കാന് അര്ഹതയുണ്ടോ?’ ‘കൃഷ്ണന്—പഥം തെറ്റുന്നവര്ക്ക് ദിശയാകുന്ന ഭഗവാന്—പോയതോടെ, ഇപ്പോള് ധര്മത്തിന്റെ പാലം തകര്ത്തവര് ഞാന് ശിക്ഷിക്കുന്നു; എന്റെ ശക്തി കാണുക.’ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കണ്ണുകള് ക്രോധത്തില് ചുവന്ന, ആ ബാലമുനി, സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം, കൗശികി നദിയില് ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, വചനങ്ങള് മിന്നലായി പുറപ്പെടുവിച്ചു: ‘ഇങ്ങനെ, അതിരു കയറി, തക്ഷകനെ എന്റെ ചോദന പ്രകാരം, ഏഴാം ദിവസം ഈ വംശനാശകനായ രാജാവിനെ കടിക്കും.’ അതിനുശേഷം, ബാലന് ആശ്രമത്തിലേക്ക് ചെന്നു; പിതാവിന്റെ കഴുത്തില് പാമ്പ് ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതും, ദുഃഖത്തില് ആകാംക്ഷയോടെ നിലവിളിച്ചും കണ്ടു. ആംഗിരസ വംശത്തിലെ ബ്രാഹ്മണന് തന്റെ പുത്രന്റെ ദുഃഖം കേട്ടു, പതിയെ കണ്ണുകള് തുറന്നു; ശവപാമ്പ് തന്റെ ഭുജത്തില് കണ്ടു. പാമ്പ് നീക്കി, അവന് ചോദിച്ചു: ‘കുഞ്ഞേ, നീ എന്തുകൊണ്ട് കരയുന്നു? ആരാണ് നിന്നെ ദുഃഖിപ്പിച്ചത്?’ എന്ന ചോദ്യം കേട്ട്, ബാലന് എല്ലാ സംഭവങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു. രാജാവിന് അന്യായമായി ശാപം ലഭിച്ചതാണെന്ന് കേട്ട ബ്രാഹ്മണന് പുത്രന്റെ ശാപത്തില് സന്തോഷിച്ചില്ല; ‘അയ്യോ, ഇന്ന് നീ വലിയ ദുരന്തം വരുത്തിയിരിക്കുന്നു; കുറ്റം ചെറുതാണെങ്കിലും, ശിക്ഷ അതിമാത്രമാണ്,’ എന്നു പറഞ്ഞു.