ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അർജുനൻ നഗരങ്ങളും കാടുകളും, ശുദ്ധജലമുള്ള നദികളും, ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള പുരുഷന്മാരെയും മനോഹരമായ സ്ത്രീകളെയും അതിജയിച്ചു. ധനഞ്ജയൻ മുമ്പൊരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത അത്ഭുതദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ടു; മനോഹരമായ ഭവനങ്ങളും ദേവതാസമാനമായ സ്ത്രീകളെയും അവൻ അവിടെ കണ്ടു. അവിടെയും മറ്റിടങ്ങളിലും, തന്റെ മഹത്വവംശത്തിന്റെ കീർത്തികൾ അർജുനൻ കേട്ടു—അവയിൽ കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം തെളിഞ്ഞു. അശ്വത്താമാന്റെ അഗ്നിഅസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് താനെങ്ങനെ രക്ഷപെട്ടുവെന്നതും, വൃഷ്ണിമാരും പാണ്ഡവന്മാരും തമ്മിലുള്ള അനുരാഗവും, അവർ കേശവനോടുള്ള ഭക്തിയും അർജുനൻ കേട്ടു. ഇവരെ പറ്റി അതീവ സന്തോഷത്തോടെ, കണ്ണുകൾ ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, അർജുനൻ അവർക്കു ധാരാളം ധനം, വസ്ത്രങ്ങൾ, ഹാരങ്ങൾ എന്നിവ നൽകി. വിഷ്ണുവിന്റെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ ഭക്തിയുള്ള രാജാവ് പാണ്ഡവരെ സ്നേഹത്തോടെ സേവിച്ചു—രഥസാരഥിയായി, സഖാവായി, സേവകനായി, ദൂതനായി, വീരാസനത്തിൽ പങ്കുചേർത്ത്, അവരെ പിന്തുടർന്ന്, അവരെ പ്രശംസിച്ച്, അവർക്കു നമസ്കരിച്ചു—ഇങ്ങനെ ലോകത്തെ വിഷ്ണുവിന് കീഴ്പ്പെടുത്തി. ഇങ്ങനെ തന്റെ പൂർവ്വികന്മാർ ചെയ്തതുപോലെ ദിനംപ്രതി അർജുനൻ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു സംഭവം അടുത്ത് സംഭവിച്ചു—ഇതിന്റെ കഥ ഞാൻ നിനക്ക് പറയുന്നു. ധർമ്മം ഒരു കാലിൽ മാത്രം നടന്ന്, ഭൂമിയെ കണ്ടു; അവളുടെ ഛായ ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു, അവൾ തന്റെ കാളകുഞ്ഞിനെ വിട്ടു ദുഃഖിക്കുന്ന പശുവിനെപ്പോലെ കരയുന്നു. അതിനെ ധർമ്മൻ ചോദിച്ചു: "സുഗമമായവളേ, നിനക്ക് എല്ലാം സുഖമാണോ? നീ ഇങ്ങനെ ക്ഷീണിച്ചും വിഷാദഭരിതയുമായും കാണുന്നു. നിന്റെ ഉള്ളിൽ ദു:ഖം ഞാൻ കാണുന്നു—നീ ദൂരെ ഉള്ള ബന്ധുവിനുവേണ്ടിയോ ദുഃഖിക്കുന്നതാണോ, അമ്മേ? നീ നിന്റെ ഒരു അംഗം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ ദുഃഖത്തിലാണോ, ദുഷ്ടന്മാർ നിന്നെ നശിപ്പിക്കുമോ എന്ന ഭയത്തിലാണോ, ദേവന്മാർക്ക് യജ്ഞഹവനം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ ദു:ഖത്തിലാണോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ദ്രൻ മഴ നൽകാതിരിച്ചതിനാൽ ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയോ ദു:ഖിക്കുന്നതാണോ? ഭൂമിയിൽ സംരക്ഷണമില്ലാതെ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ക്രൂരന്മാരുടെ പീഡനത്തിൽ ദു:ഖിക്കുന്നതിന്റെ ദു:ഖമാണോ? ബ്രാഹ്മണവർഗ്ഗത്തിൽ വാണ്ഡ്യമായ വാണിയുടെ ദു:ഖമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ അധർമ്മരാജാക്കന്മാർ മൂലം ഉന്നതകുലങ്ങൾ തകർന്നതിന്റെ ദു:ഖമാണോ? കലിയുടെ ബാധയിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന ക്ഷത്രിയവർഗ്ഗത്തിനുവേണ്ടിയോ, അവർ നശിപ്പിച്ച രാജ്യങ്ങള്ക്കുവേണ്ടിയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഭക്ഷ്യവും വസ്ത്രവും വാസസ്ഥലവും കുളിമുറിയും തേടി അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയോ നീ ദു:ഖിക്കുന്നതാണോ? അല്ലെങ്കിൽ, അമ്മേ, നിന്റെ ഭാരമെടുത്ത് ഭുവനം രക്ഷിക്കാൻ ഹരിചിത്രം ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ ഓർത്ത് ദു:ഖിക്കുന്നതാണോ—അവൻ ഇപ്പോൾ വിട്ടുപോയതും നിന്റെ മോചനത്തിൽ താമസമുണ്ടാക്കിയതുമാണോ കാരണം? ഭൂമിയേ, നിന്നെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്ന ദു:ഖത്തിന്റെ മൂലകാരണം പറയൂ. ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച നിന്റെ ഭാഗ്യത്തെ അതിപ്രബലനായ കാലം കവർന്നുപോയതാണോ?" ഭൂമി ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "നീ ചോദിക്കുന്നതെല്ലാം നീയേയും അറിയുന്നവയാണ്, ധർമ്മമേ, ലോകത്തിന് സന്തോഷം നൽകുന്ന നാലു കാലുകളെ നീ തന്നെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. സത്യം, ശുദ്ധി, കരുണ, ക്ഷമ, വേരാഗ്യം, സന്തോഷം, നേരിത്തിരിവ്, ശാന്തി, ആത്മനിയന്ത്രണം, തപം, സമത്വം, സഹനം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, വിദ്യ—ഏതൊക്കെ മഹത്വഗുണങ്ങൾ—ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, ഐശ്വര്യം, വീരം, തേജസ്, ശക്തി, സ്മൃതി, സ്വാതന്ത്ര്യം, ദക്ഷത, സൗന്ദര്യം, ധൈര്യം, സൗമ്യത—ധൈര്യം, വിനയം, നല്ല പെരുമാറ്റം, ക്ഷമ, ഉത്സാഹം, ശക്തി, ഐശ്വര്യം, ഗൗരവം, സ്ഥിരത, വിശ്വാസം, പ്രശസ്തി, ബഹുമാനം, അഹങ്കാരരഹിതത്വം—ഇവയൊക്കെ നിനക്കു സദാ വസിക്കുന്നു. മഹത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവയെ തേടുന്നു; അവയിൽ കുറവില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ ലോകത്തിനുവേണ്ടി ദു:ഖിക്കുന്നത്—ശ്രീനിവാസന്റെ സാന്നിധ്യവുമില്ലാതെ, പാപത്താൽ കലിയുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ പീഡിതമായ ലോകം. ഞാൻ എനിക്കുവേണ്ടിയും, നിനക്കുവേണ്ടിയും, ഭൂപതികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നിനക്കുവേണ്ടിയും, ദേവന്മാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും ഋഷികൾക്കും സദ്ഗുണികൾക്കും, സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ദു:ഖിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാദികളും മറ്റുള്ളവരും അവന്റെ ഒറ്റ കണികയുടെ ദർശനത്തിനായി കടുത്ത തപസ്സ് ചെയ്തു; എന്നാൽ ആ മഹാലക്ഷ്മി താൻ താമസിക്കുന്ന പദ്മവനത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച്, അവന്റെ പാദധൂളിയെ ആരാധിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങളാൽ—താമര, വജ്രം, അങ്കുസം, പതാക, മുതലായവ—ഭൂഷിതമായ എന്റെ ഭാവനയിൽ ഞാൻ അലങ്കൃതയായിരുന്നു. എന്നാൽ, ആ മഹത്വം ലഭിച്ചിട്ടും അവന്റെ അനുകൂലത ഞാൻ നേടാനായില്ല; അവസാനം അവൻ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു, ലോകവും എന്നെ നിരസിച്ചു. സ്വശക്തിയാൽ ഭൂഭാരമെടുത്ത്, നൂറുകണക്കിന് അസുരരാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യങ്ങളെ സംഹരിച്ച്, നിലനിൽപ്പില്ലാതെ തളർന്ന നിന്നെ വീണ്ടും ശക്തിയോടെ സ്ഥാപിച്ചു, യദുകുലത്തെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, അവരുടെ മനോഹരരൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു. അവന്റെ സ്നേഹഭരിതമായ കാഴ്ചകളും, പ്രകാശമുള്ള പുഞ്ചിരിയും, മധുരവാക്കുകളും, തേനീച്ചകളുടെ മനസ്സുപോലും കവർന്നെടുക്കുന്നു—അവന്റെ പാദധൂളി എന്റെ ശരീരത്തിൽ സ്പന്ദനം ഉണർത്തുന്നു. ആ പരമപുരുഷനിൽ നിന്നുള്ള വേർപാട് ആരാണ് സഹിക്കുക? ഇങ്ങനെ ഭൂമിയും ധർമ്മവും സംവദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ രാജർഷിയായ പരീക്ഷിത് രാജാവ് കിഴക്കൻ സരസ്വതീ നദിയിൽ എത്തി. അപ്പോൾ മഹാപുരുഷനായ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ആശ്രയമായ, സർവ്വത്തിന്റെ ആധാരമായ, പരമാത്മാവായ, അതീതനായ, മഹാത്മാവായ, ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച് പ്രണാമം അർപ്പിച്ചു. "ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഭണ്ഡാരമായ, അനന്തശക്തിയുള്ള, ഗുണാതീതനായ, അചഞ്ചലനായ, ലോകത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടിരിക്കുന്നവനായ, ഭഗവാനെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു. കാലമായ, കാലത്തിന് കാരണമാകുന്നവനായ, കാലത്തിന്റെ വകഭേദങ്ങൾ കാണുന്നവനായ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെയും കാരണമാകുന്നവനായ, സർവ്വത്തിന്റെ ദൃക്സാക്ഷിയായ ഭഗവാനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. പഞ്ചഭൂതങ്ങൾക്കും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും പ്രാണനും മനസ്സിനും ബുദ്ധിക്കും അന്തഃകരണത്തിനും ആന്തരികമായി അനുഭവപ്പെടുന്നവനായി, ഗുണങ്ങളോട് ഐക്യപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടു മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനായ ഭഗവാനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അനന്തനായ, സൂക്ഷ്മനായ, അചലനായ, സർവ്വജ്ഞനായ, എല്ലാ ദർശനങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നവനായ, വാചകത്തെയും അവാചകത്തെയും പിന്നിലാക്കുന്നവനായ ഭഗവാനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. പ്രമാവായ, ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ മൂലമായ, കര്‍മ്മത്തിന്റെയും സന്യാസത്തിന്റെയും മാർഗ്ഗമായ, വേദമായ, സദാ സദാ നമസ്കരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണനേ, രാമനേ, വസുദേവപുത്രനേ, പ്രദ്യുമ്നനേ, അനിരുദ്ധനേ, സാത്വതകുലപതിയേ, നമസ്കരിക്കുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ പ്രകാശമായ, ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവർത്തിയിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഗുണങ്ങളെ കാണുന്ന അന്തർദൃഷ്ടിയേ, നമസ്കരിക്കുന്നു. അവ്യക്തത്തിൽ ക്രീഡിക്കുന്ന, വ്യക്തത്തിൽ പരിപാകം വരുത്തുന്ന, ഹൃത്സികേശനേ, മൗനിയായ, മുനിയേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. ഉന്നതതയും അധമതയും അറിയുന്ന, സർവ്വത്തിന്റെ ദൃക്സാക്ഷിയായ, അവ്യക്തവും വ്യക്തവുമായ, ഇതെല്ലാം കാണുന്നവനും അതിന്റെ കാരണവുമായ ഭഗവാനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. ഗുണങ്ങളിൽ അസക്തനായിട്ടും, ഈ ലോകത്തിന്റെ ഉത്പത്തിയും നിലനിൽപ്പും ലയവും നിയന്ത്രിക്കുന്ന, കാലശക്തിയെ നിലനിര്‍ത്തുന്ന, ജീവികളിൽ വിവിധ സ്വഭാവങ്ങളെ ഉണർത്തുന്ന, അശ്രാന്തമായ ദൃഷ്ടിയാൽ അത്ഭുതകരമായ ലീലകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ നിന്റെ ശരീരങ്ങൾ—ശാന്തമായതും ചഞ്ചലമായതും മോഹജന്യമായതും—നിനക്ക് പ്രിയമാണ്; ശാന്തസ്വഭാവമുള്ളവയാണു നിനക്ക് അധികം പ്രിയം. ഇപ്പോൾ, ധർമ്മം നിലനിർത്തുവാൻ, നീ സദ്ഗുണികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. സ്വന്തരാഷ്ട്രത്തിലെ ഒരു കുറ്റം ഭരതാവ് ക്ഷമിക്കണം; അജ്ഞാനത്തിൽ പിഴച്ചവരെ സമാധാനത്തോടെ ക്ഷമിക്കണം. ഞങ്ങളോടു ദയ കാണിക്കണം, ഭഗവാനേ; പാമ്പ് ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുകയാണ്—ഭർത്താവ്, ഞങ്ങൾ സ്ത്രീകളുടെ ജീവൻ തന്നെയാണ്, അവൻ ദയനീയനും സംരക്ഷണയോഗ്യനുമാണ്—അവനെ ഞങ്ങൾക്കു തിരിച്ചുനൽകണം." ഇങ്ങനെ, ഭഗവത്കഥയുടെ ഈ ഭാഗം ശ്രവിക്കുന്നവർക്ക് മനസ്സിൽ ഭക്തി നിറയും.