ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രാജാവേ, ആ പരമപുരുഷനായ കൃഷ്ണൻ എന്ന എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തും സ്നേഹിതനും എന്നിൽ നിന്നും അകന്ന് പോയതോടെ, എന്റെ ഹൃദയം ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു. ജീവിതമാർഗ്ഗത്തിൽ അവന്റെ മഹത്തായ കൃതികൾ എന്നെ സംരക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഞാൻ കള്ളന്മാരാൽ തോറ്റുപോയൊരു സ്ത്രീപോലെയാണ്, സഹായരഹിതനായി ഞാൻ നില്ക്കുന്നു. എന്റെ വില്ലും, ബാണങ്ങളും, രഥവും, കുതിരകളും, ഞാൻ തന്നെ ഈ രഥസാരഥിയായിരുന്നതും—ഇവയെല്ലാം, മുമ്പ് രാജാക്കന്മാർ പോലും തലവാഴ്ത്തിയിരുന്നവ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ മായയുടെ വിഡംബനയിൽ അർപ്പണങ്ങൾ ആക്കിയിരിക്കുന്നു; അവ ഇനി നിർവീര്യവും ഉപയോഗശൂന്യവുമാണ്. രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ഇച്ഛപ്രകാരം, യദുകുലക്കാർ—തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നഗരത്തിനും കൂട്ടായ്മക്കും വിശ്വസ്തരല്ലാത്തവർ—ബ്രാഹ്മണരുടെ ശാപത്തിൽ ഭ്രമിച്ചുപോയി, പരസ്പരം കൈയ്യൊപ്പിയാൽ അടിച്ചുതുടങ്ങി. വാരുണീ മദ്യം കുടിച്ച അവർ, മദാൽ മനസ്സുകൾ ഉന്മാദിതരായി, ഒരുമാറ്റം പോലും തിരിച്ചറിയാതെ, പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു, നാലോ അഞ്ചോ പേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു. ഇങ്ങനെയാണ് ഭഗവാന്റെ അതിസൂക്ഷ്മമായ ഇടപെടലുകൾ സാധാരണയായി നടക്കുന്നത്; ജിവികൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം നശിപ്പിക്കുകയും പരസ്പരം സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അവന്റെ ക്രമീകരണത്തിലാണ്. ജലത്തിൽ വലിയ മീനുകൾ ചെറുതിനെ തിന്നുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യരിലെയും ശക്തൻ ദുർബലനെ ജയിക്കുന്നു; ശക്തിയുള്ളവൻ ശക്തിയില്ലാത്തവനെ കീഴടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് ഭഗവാൻ ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കുന്നത്; മഹാബലികൾ ആയ യദുക്കൾ തന്നെ പരസ്പരം നശിപ്പിച്ചു, ശക്തൻ ദുർബലനെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. ഗോവിന്ദൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ, യുക്തമായ സമയത്തും സ്ഥലത്തും, ഹൃദയവേദന ശമിപ്പിക്കുന്നതും, ഓർക്കുന്നവന്റെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നതുമാണ്. ഇങ്ങനെ അർജ്ജുനൻ, കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ ആഴമായ സ്നേഹത്തോടെ ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സിൽ സമാധാനവും വിശുദ്ധിയും നിറഞ്ഞു. വാസുദേവന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടും നിരന്തരധ്യാനത്തോടും കൂടി, അർജ്ജുനന്റെ മനസ്സിൽ ശേഷിച്ചിരുന്ന എല്ലാ മലിനതകളും നീങ്ങി, പരമാവസ്ഥയിൽ അവൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ശക്തനായ അർജ്ജുനൻ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭഗവാൻ പാടിയ ശാസ്ത്രങ്ങൾ ഓർത്ത്, കാലത്തിന്റെയും വിധിയുടെയും മായയുടെയും അന്ധകാരത്തെ അതിജയിച്ചു. ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ബ്രഹ്മാവസ്ഥ പ്രാപിച്ച്, ദ്വൈതസന്ദേഹങ്ങൾ മുഴുവനും മുറിച്ചുമാറ്റി, പ്രകൃതിസംബന്ധങ്ങൾ അതിജയിച്ച്, ശരീരബോധം ഇല്ലാതെ, ജന്മാതീതനായി. യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, മനസ്സിൽ സമാധാനം നിറഞ്ഞ്, കൃഷ്ണന്റെ യാത്രയും യദുക്കളുടെ അന്തവും കേട്ടപ്പോൾ, ഉന്നതലോകങ്ങളിലേക്കുള്ള മാർഗം സ്വീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അർജ്ജുനനിൽ നിന്ന് യദുക്കളുടെ നാശവും കൃഷ്ണന്റെ യാത്രയും കേട്ട പൃഥയും, മനസ്സു മുഴുവനും പരമഭഗവാനിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, പുനർജന്മചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടി. ഭൂഭാരം നീക്കിയ അവിജാതനായ ഭഗവാൻ, ഒരു മുള്ള് കൊണ്ട് മറ്റൊന്നിനെ നീക്കി ഇരുവരെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നപോലെ, തന്റെ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചു. നടൻ മീനാദി രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, ഭൂഭാരം നീക്കിയ അവൻ ആ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചു. മുകുന്ദൻ, ശുഭരൂപം സഹിതം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് യാത്രചെയ്തപ്പോൾ, ആ നിമിഷം തന്നെ, ധർമ്മഹീനതയുടെ കാരണമായ കലി, ജാഗരൂകതയില്ലാത്തവരിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, വിവേകിയും ജ്ഞാനിയുമായ രാജാവ്, കലിയുടെ പ്രവേശനം നഗരത്തിലും രാജ്യത്തിലും കുടുംബത്തിലും തനിക്കിലും—ലോഭം, അസത്യം, ഹിംസ എന്നിവയായി—കണ്ടു, യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി. തന്റെ സ്വന്തം പുത്രസമമായ ഗുണങ്ങളുള്ള കൊച്ചുമകനെ, ഗംഗയുടെ തീരത്തുള്ള ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ ഭൂമിയുടെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു. മഥുരയിൽ വജ്രനെ ശൂരസേനാധിപതിയായി നിയമിച്ചു; ശേഷം യുക്തമായ ക്രിയകൾ ചെയ്ത ശേഷം, അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ, ബന്ധുക്കളെയും അനുയായികളെയും സമ്പത്തിനെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആസ്വാദനബോധവും അഹങ്കാരവും ത്യജിച്ച്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും മുറിച്ചുമാറ്റി. സ്വഭാഷയെ മനസ്സിലേയ്ക്കും, മനസ്സിനെ ശ്വാസത്തിലേയ്ക്കും, മറ്റു ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അന്ധകാരണത്തിലേയ്ക്കും, പുറശ്വാസത്തെ മരണത്തിലേയ്ക്കും അർപ്പിച്ച്, ലയാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പഞ്ചഭൂതങ്ങളെ പരസ്പരം ലയിപ്പിച്ച്, ഒടുവിൽ അതെല്ലാം ആത്മാവിലേയ്ക്കും, അത്മാവിനെ അക്ഷരബ്രഹ്മത്തിലേയ്ക്കും അർപ്പിച്ചു. വർക്കം ധരിച്ച്, ഉപവാസം തുടരുകയും, ജടാമുടി കെട്ടുകയും, തല തുറന്നുവെക്കുകയും ചെയ്ത അദ്ദേഹം, ഭ്രാന്തൻ, മൂഢൻ, ഉപസർപ്പിതൻ എന്നപോലെ, തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തി. അവശേഷിക്കുന്നതിൽ അസക്തനായ അദ്ദേഹം, ഒരു ബധിരനെപ്പോലെ ഒന്നും കേൾക്കാതെ, ഉത്തരദിശയിലേക്കുള്ള മാർഗത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ച്, മടങ്ങിവരാത്തപോലെ യാത്രയായി. അവന്റെ സഹോദരന്മാർ, ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ, കലിയുടെ ദോഷം ഭൂമിയിലെ ജനങ്ങളെ ബാധിച്ചതുകൊണ്ട്, അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നു. സമസ്ത ധർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, ആത്മാവിന്റെ പരമഗതിയെ അറിഞ്ഞ്, അവർ വൈകുണ്ഠനാഥന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി. അവർ, അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയോടും ശുദ്ധമായ ബുദ്ധിയോടും, നാരായണന്റെ പരമാധാമത്തിൽ മാത്രം മനസ്സു നിശ്ചയപ്പെടുത്തി. ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിലും അശുദ്ധികളിലും ആസക്തിയുള്ളവർക്ക് ലഭിക്കാത്ത, ശുദ്ധാത്മാക്കൾക്കു മാത്രമേ ലഭിക്കാവുന്ന അതിദുര്ലഭമായ അവസ്ഥ അവർ പ്രാപിച്ചു. വിദുരനും പ്രഭാസയിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സു കൃഷ്ണനിൽ ലയിപ്പിച്ച്, പിതൃപുത്രരുമായി ഐക്യമായി, തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തിലെത്തി. ആ സമയത്ത്, തന്റെ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ വൈരാഗ്യം മനസ്സിലാക്കിയ ദ്രൗപദിയും, മനസ്സു മുഴുവനും മഹാഭാഗവതനായ വാസുദേവനിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, ആ പരമാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പാണ്ഡവന്മാരുടെ യാത്രയുടെ ഈ വിശുദ്ധവും മംഗളപ്രദവും ആയ കഥ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവൻ, ഹരിയിൽ ഭക്തിയും പരിപാകവും പ്രാപിക്കും. ശൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, മഹാഭാഗവതനായ പരീക്ഷിത്, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു; ഒരു മഹാനായ ശിശുവിനെ വിദഗ്ദ്ധ ഗുരുക്കന്മാർ വളർത്തുന്നതുപോലെ. അവൻ ഉത്തരയുടെ മകളായ ഇരാവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു; അവരിൽ ജനമേജയൻ അടക്കം നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവൻ ഗംഗയുടെ തീരത്ത് മൂന്ന് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി; ശാരദ്വതൻ പുരോഹിതനായിരുന്ന ആ യാഗങ്ങളിൽ ദേവതകളും പ്രത്യക്ഷമായി. ഒരു പ്രാവശ്യം, ദിക്കുജയത്തിനിടെ, ധൈര്യശാലിയായ രാജാവ്, രാജാവെന്ന വേഷം ധരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ശൂദ്രനായ കലി, ഒരു പശുവിനെയും കാളയെയും കാലുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതും കണ്ടു പിടിച്ചു. ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: രാജാവ് തന്റെ ദിക്കുജയത്തിനിടെ കലിയെ പിടിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? രാജചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ചിരുന്ന ആ ശൂദ്രൻ ആരാണ്? അവൻ പശുവിനെ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചതിന്റെ കാരണം എന്താണ്? ഭഗവാന്റെ കഥകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ ദയവായി വിശദീകരിക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ, ഭഗവാന്റെ കമലപാദരസത്തിൽ ലീനരായവർക്കു, മറ്റെന്ത് ഫലശൂന്യമായ ചർച്ചകൾ, ജീവപര്യന്തം സമയം കളയുന്നതു മാത്രമല്ലേ? ദയാനിധേ, അൽപായുസ്സുള്ള ഈ മനുഷ്യർക്ക് അമൃതം ആഗ്രഹിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, മഹർഷിയായ ശാമികൻ, മരണസ്വരൂപിയായ ഭഗവാനെ ഇവിടെ ക്ഷണിച്ചു. മരണം ഇവിടെ നില്ക്കുന്നിടത്ത് ഒരാളും മരിക്കുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് മഹർഷിമാർ ഭഗവാനെ വിളിച്ചു. ലോകത്തിൽ ഹരിയുടെ ലീലാമൃതം എല്ലാവരും ആസ്വദിക്കട്ടെ!