ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശുകദേവൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത് സ്വയം തന്നെയാണ്. മക്കളും സമ്പത്തും മറ്റെല്ലാവയും സ്വയം പ്രിയപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് പ്രിയമാകുന്നത്. ശരീരധാരികൾക്ക് സ്വയം എന്നതിലേക്കുള്ള ആസക്തിയാണ് ഏറ്റവും ശക്തം; മക്കളിലേക്കോ സമ്പത്തിലേക്കോ വീടുകളിലേക്കോ മറ്റുള്ളവയിലേക്കോ ഉള്ള ആസക്തി അത്ര ശക്തമല്ല, അവയെല്ലാം ‘എന്റെത്’ എന്ന ഭാവത്തിൽ ആശ്രയിച്ചവയാണ്. ശരീരത്തെ തന്നെ ആത്മാവായി കരുതുന്നവർക്കും, രാജാവേ, ശരീരം അത്ര പ്രിയമല്ല, അതിനെ അനുഗമിക്കുന്നവരാണ് കൂടുതൽ പ്രിയം. ശരീരം ‘എന്റെത്’ എന്ന ഭാവത്തിൽ കാണുമ്പോഴും, അതും ആത്മാവിനേക്കാൾ പ്രിയമല്ല; കാരണം, ശരീരം വൃദ്ധിയാകുമ്പോഴും ജീവിക്കാൻ ഉള്ള ആഗ്രഹം ക്ഷയിക്കാറില്ല. അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ജീവികൾക്കും സ്വയം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത്; അതിനുവേണ്ടിയാണ് ഈ സഞ്ചാരിയും അചഞ്ചലവുമായ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്. ഈ ആത്മാവാണ് കൃഷ്ണൻ, എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും ആത്‌മാവ്; ലോകക്ഷേമത്തിനായി സ്വയം കൃത്രിമരൂപം ധരിച്ച്, കൃഷ്ണൻ ഇവിടെ അവതരിക്കുന്നു. സത്യത്തിൽ, അറിവുള്ളവർക്ക് ഈ ലോകത്ത് നിലനിൽക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കുന്നതും കൃഷ്ണൻ മാത്രമാണ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൈവീയരൂപം മുഴുവനും ഇതിൽ ആകുന്നു; ഇതിൽ മറ്റൊന്നുമില്ല. എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും സാരത്വം സത്തിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; കൃഷ്ണനിൽ അതല്ലാത്തത് യാഥാർത്ഥ്യമാണെന്ന് എങ്ങനെ കരുതാം? മുരാരിയുടെ പാവനമായ മഹത്വം നിറഞ്ഞ പാദങ്ങളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവർക്ക്, ഭവസാഗരം ഒരു കാളകുട്ടിയുടെ കുരുട്ടുപോലെയാണ്; ദുർഭാഗ്യം ഒരിക്കലും സ്പർശിക്കാത്ത പരമഗതിയിലേക്കാണ് അവർ എത്തുന്നത്. ഹരിയുടെ ബാല്യകാലചരിത്രവും ബാല്യത്തിൽ പ്രശസ്തമായ പ്രവർത്തികളും ഞാൻ നിന്റെ ചോദ്യംപ്രകാരം വിവരിച്ചു. മുരാരി തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ദുഷ്ടന്മാരെ സംഹരിക്കുകയും, പുല്ലുതോപ്പുകളിൽ കളിക്കുകയും, പ്രത്യക്ഷവും അപ്രത്യക്ഷവുമായ രൂപങ്ങൾ കാണിക്കുകയും, ഭൂമിയുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുകയും ചെയ്ത ഈ പ്രവർത്തികൾ കേൾക്കുകയും പാടുകയും ചെയ്യുന്നവർ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും പ്രാപിക്കും. ബാല്യത്തിൽ, ഒളിച്ചുകളി, പാലങ്ങൾ പണിതൽ, കുരങ്ങുപോലുള്ള ചാടലുകൾ തുടങ്ങി ഇങ്ങനെയുള്ള അനേകം ക്രീഡകളിൽ വ്യാജയിലൂടെ ബാല്യകാലം കഴിച്ചു. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി, സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ സുഹൃത്ത് അർജുനൻ, തന്റെ രാജകീയ സഹോദരനായ ധർമ്മരാജന്റെ മനസ്സിൽ അനേകം സംശയങ്ങളും കൃഷ്ണനോടുള്ള വേർപാടിന്റെ ദു:ഖവും നിറഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന്, നിർവാശ്യനായി. അർജുനന്റെ മുഖവും ഹൃദയവും ദു:ഖത്തിൽ ഉണങ്ങിയുപോയി; ദൈവത്തെ മാത്രം ധ്യാനിച്ച്, സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ പോയി. വലിയ ശ്രമംകൊണ്ട് ദു:ഖം നിയന്ത്രിച്ചും കണ്ണുനീർ കൈകൊണ്ട് തുടച്ചുമാണ്, കൃഷ്ണന്റെ വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ അർജുനൻ മുഴുകിയത്. സുഹൃത്തായ കൃഷ്ണനോടുള്ള സൗഹൃദവും അടുപ്പവും സ്നേഹവും, രഥസാരഥിയായി സേവനം ചെയ്തതുമൊക്കെ ഓർത്തു, കണ്ണുനിറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ അർജുനൻ തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു. “മഹാരാജാവേ, ഹരിയായ കൃഷ്ണൻ, ബന്ധുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് എന്നെ വഞ്ചിച്ചു; എന്റെ ശക്തി, ദേവന്മാരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതു, അദ്ദേഹമാണ് എടുത്തുകളഞ്ഞത്. ഒരു നിമിഷം പോലും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടാൽ ലോകം സന്തോഷരഹിതമായി തോന്നുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ അനുസ്മരിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, ഞാൻ മരിച്ചവനായി മാറുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭയം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ട്, ഞാൻ ദ്രുപദന്റെ സ്വയംവരത്തിൽ വീരന്മാർ നിറഞ്ഞിരുന്നപ്പോഴും വിജയിച്ചും, അവരെ കീഴടക്കി കൃഷ്ണയെ സ്വന്തമാക്കിയുമാണ്. കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ഞാൻ അഗ്നിക്കു ഖാണ്ഡവവനം സമർപ്പിച്ചു; ഇന്ദ്രനും അനുചരന്മാരെയും കീഴടക്കി, മായയുടെ അദ്ഭുതമായ സഭയും നേടി; രാജാക്കന്മാർ എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള കാന്യങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. നിന്റെ ശക്തിയാൽ, രാജാവേ, ഭീമൻ, പത്ത് ആയിരം ആനകളുടെ ബലം ഉള്ള സഹോദരൻ, ഭൂഭൃത്സ്വരന്മാരെ മഹായജ്ഞത്തിന് കീഴടക്കി; അവരും കാന്യങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. മഹായജ്ഞത്തിൽ, രാജകീയാഭിഷേകത്തിന് അലങ്കരിച്ചിരുന്ന നിന്റെ ഭാര്യയെ, ചതിക്കാർ സഭയിൽ അപമാനിച്ചു; അവളുടെ കണ്ണുനീർ നിന്റെ കാൽവരയിൽ വീണു, അവളുടെ രോമങ്ങൾ അകലുകയും ചെയ്തു—ആ സ്ത്രീകൾ വലിയ ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു. കാട്ടിൽ ഞങ്ങൾ ദുരിതങ്ങൾ അനുഭവിച്ചപ്പോൾ, ദുർവാസാദിമാരാൽ ഉപദ്രവിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കൾ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ പച്ചക്കറികൾ മാത്രം കഴിച്ചു ജീവിച്ചപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃപയാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും തൃപ്തി പ്രാപിച്ചു; ഞങ്ങൾ ജലത്തിൽ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോഴും കൃഷ്ണൻ രക്ഷിച്ചു. നിന്റെ ശക്തിയാൽ, മഹാദേവൻ ശൂലധാരിയായ ശിവനും, പാർവതിയോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, തന്റെ ആയുധം എന്നെ സമർപ്പിച്ചു; ഈ ശരീരത്തിലൂടെ ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ സഭയിൽ വലിയ ബഹുമാനം നേടി. അവിടെ ഞാനിരുന്നപ്പോൾ, എന്റെ ശക്തമായ രണ്ടു കൈകളും ഗാണ്ഡീവം ചുമന്നതും, ദൈവങ്ങൾക്കും ഇന്ദ്രനും അഭയം പ്രാപിക്കാൻ വന്നതും—all ഇപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ വിട്ടുപോയതോടെ, സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ ശക്തിരഹിതനായി ഞാൻ മാറി. കൃഷ്ണന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഞാൻ ഒരു തന്നെ രഥത്തിൽ കുരുസൈന്യത്തിന്റെ അതിരഹിതമായ സമുദ്രം കടന്നു, ധനവും രത്നങ്ങളും ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുത്തു; മനോഹരമായ രത്നമകുടങ്ങൾ അവരുടെ തലയിൽ നിന്ന് എടുത്തു. കൃഷ്ണൻ, ശ്രേഷ്ഠരായ രഥികളുടെയിടയിൽ, യുദ്ധത്തിൽ എനിക്കുമുന്നിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ഭീഷ്മൻ, കര്‍ണ്ണൻ, ഗുരു, ശല്യൻ എന്നിവരെ നേരിട്ട്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ച്ചകൊണ്ട്, എന്റെ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തിയും മനസ്സും ഭ്രമിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃപയാൽ, ഭീഷ്മൻ, കര്‍ണ്ണൻ, ദ്രോണൻ, ശല്യൻ, സൈന്ധവൻ തുടങ്ങിയവരുടെ അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള ആയുധങ്ങൾ എന്നെ തൊടാൻ കഴിയാതിരുന്നതുപോലെ, ദാനവരുടെ ആയുധങ്ങൾ ഹരിയുടെ ദാസനായ നൃഹരിയെ തൊടാൻ കഴിയാത്തതുപോലെയാണ്. പ്രഭാസയുദ്ധത്തിൽ, ദുഷ്ടന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങൾ മോക്ഷാർഥം പുണ്യജനങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നതും, കുതിരകൾ ക്ഷീണിച്ചിരുന്നപ്പോഴും, ശത്രുക്കൾ കൃഷ്ണന്റെ മായയാൽ ഭ്രമിച്ചുകൊണ്ട് എന്നെ ആക്രമിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി. കൃഷ്ണൻ പറയുന്ന മനോഹരവും വിനയപൂർവവുമായ വാക്കുകൾ—‘പാർഥ! അർജുനാ! സുഹൃത്ത്! കുരുക്കുലഭൂഷണ!’—എല്ലാം ഓർക്കുമ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയം ഉരുകുന്നു. കൃഷ്ണനോടൊപ്പം കിടക്കയും ഇരിപ്പും നടക്കലും സംസാരവും ഭക്ഷണവും പങ്കിട്ടപ്പോൾ, ഒരുപാട് തവണ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ എനിക്ക് തുല്യനായി, സുഹൃത്ത് സുഹൃത്തിനെപ്പോലെയും, അച്ഛൻ മകനോട് പോലെയും കരുതി; എന്നാൽ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള എന്റെ കുറ്റങ്ങൾ അദ്ദേഹം തന്റെ മഹാസ്നേഹത്താൽ ക്ഷമിച്ചു. ഇപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ആ പരമപുരുഷനായ പ്രിയ സുഹൃത്ത്, പ്രിയ സഹചാരി ഇല്ലാതായപ്പോൾ, എന്റെ ഹൃദയം ശൂന്യമാണ്; ജീവിതയാത്രയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹാപ്രവൃത്തികളുടെ സംരക്ഷണമുണ്ടായിട്ടും, കള്ളന്മാർക്ക് കീഴടങ്ങിയ സ്ത്രീപോലെ ഞാൻ സഹായരഹിതനായി. ആ വില്ലും, അമ്പുകളും, രഥവും, കുതിരകളും, ഞാൻ എന്ന രഥസാരഥിയും—ഇതിനെല്ലാം മുൻപിൽ രാജാക്കന്മാർ തലകൂപ്പിയിരുന്നെങ്കിലും—ഇപ്പൊഴൊക്കെ ഒരു മായയുടെ കാട്ടുപോലെയാണ്, അർപ്പണങ്ങൾ ചാരത്തിൽ വീഴുന്നതുപോലെ. രാജാവേ, നിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, യദുക്കൾ, തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നഗരത്തിനും പ്രിയപ്പെട്ടവരായിരുന്നില്ല; ബ്രാഹ്മണരുടെ ശാപത്തിൽ ഭ്രമിച്ചുകൊണ്ട്, പരസ്പരം കൈയേറ്റം നടത്തി. അവർ വാരുണീ മദ്യം കുടിച്ചു, മദ്യപാനത്തിൽ മനസ്സു ഭ്രമിച്ചുകൊണ്ട്, ഒരാളൊരാളെ തിരിച്ചറിയാതെ പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു; നാലോ അഞ്ചോ പേർ മാത്രമാണ് ശേഷിച്ചത്. ഇതാണ് ഭഗവാന്റെ പ്രവർത്തികൾ സാധാരണയായി; ജീവികൾ പരസ്പരം നശിപ്പിക്കുകയും പരസ്പരം സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്രമപ്രകാരം തന്നെയാണ്. ജലത്തിൽ വലിയ മീനുകൾ ചെറുതിനെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യരിലും ശക്തർ ദുർബലരെ കീഴടക്കുന്നു; ശക്തിയുള്ളവർ ദുർബലരെ സംഹരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാൻ യദുക്കളെ പരസ്പരം സംഹരിക്കാൻ ഭഗവാൻ കാരണം ആയി. ഗോവിന്ദൻ സമയത്തിനും സ്ഥലത്തിനും യോഗ്യമായി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഹൃദയവേദന ശമിപ്പിക്കുകയും ഓർക്കുന്നവരുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ അർജുനൻ കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ഗുരുസ്നേഹത്തോടെ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സ് ശാന്തവും വിശുദ്ധവുമായി.