ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

യുധിഷ്ഠിരനോടു സഹോദരൻമാർ ചേർന്ന് സ്നേഹപൂർവ്വം ചോദിച്ചു: “നീ അഭയം തേടിയെത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, കുട്ടി, പശു, വൃദ്ധൻ, രോഗി, സ്ത്രീ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും ജീവിയെ ഒരിക്കലും നിരസിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ? നീ ആരെയും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ?” പിന്നെ അവർ ചോദിച്ചു: “നീ സമീപിക്കരുതാത്ത സ്ത്രീയോട് നീ സമീപിച്ചോ? സമീപിക്കാവുന്നവളെയോ, അല്ലെങ്കിൽ നിനക്കു കൂട്ടുകാരിയായി നല്കപ്പെട്ടവളെയോ സമീപിച്ചോ? അല്ലെങ്കിൽ ഉത്തമമായോ അധമമായോ മാർഗങ്ങളിൽ നിന്നോ തോറ്റു പോയോ?” അവർ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: “വൃദ്ധരും കുട്ടികളും പങ്കിടേണ്ട ഭക്ഷണം നീ ഒരുപക്ഷേ ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിച്ചോ? നിന്റെ ശേഷിക്ക് അതീതമായ, അപമാനകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ?” പിന്നെ സ്നേഹത്തോടെ ചോദിച്ചു: “പ്രിയനായവനേ, നിന്റെ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളാൽ നിന്റെ ഹൃദയം ശൂന്യവും നിരാശയും അനുഭവിക്കുന്നുവോ? അല്ലെങ്കിൽ നീ വേറേതെങ്കിലും കരുതുന്നുവോ? അങ്ങനെയെങ്കിലുമല്ലെങ്കിൽ, ദു:ഖം ഒന്നുമില്ല.” അപ്പോൾ ഗോപങ്ങൾ കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു: “കൃഷ്ണാ, നീ ഇത്ര വേഗത്തിൽ വന്നതിൽ സ്വാഗതം! ഞങ്ങൾ ആരും ഒന്നും കഴിച്ചിട്ടില്ല, വരിക, നീ നല്ലതുപോലെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.” അപ്പോൾ ഹൃഷീകേശൻ സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് കുട്ടികളോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ അജഗരത്തിന്റെ ചർമ്മം അവർക്കു കാണിച്ചു, കാട്ടിൽ നിന്നു ഗ്രാമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ മയില്പീലി, പുഷ്പങ്ങൾ, പുതിയ ഖനിജങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അലങ്കരിച്ച്, വംശിയും ശൃംഗവും മുഴങ്ങുന്ന ഉത്സവത്തിൽ, കാളകളെ പുകഴ്ത്തി, ദിവ്യകീര്‍ത്തി പാടിക്കൊണ്ട്, ഗോപികളുടെ കണ്ണുകൾ അവനെ ആഘോഷിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കെ, അവൻ ഗോപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. “ഇന്ന് യശോദയുടെയും നന്ദന്റെയും പുത്രൻ ഈ മഹാസർപ്പത്തെ സംഹരിച്ചു, നാം അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടു” എന്നിങ്ങനെ കുട്ടികൾ ഗ്രാമത്തിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഇതൊക്കെയൊക്കെ കേട്ട രാജാവ് ചോദിച്ചു: “ഭഗവൻ, കൃഷ്ണന്റെ ജനനത്തിൽ പോലും, ഇതുവരെ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഈ അതിമഹത്തായ സ്നേഹം എങ്ങനെയാണ് എല്ലാവരിലും, അവരുടെ സ്വന്തം സന്തതികളിലും പോലും ഉദിച്ചുവന്നത്? ദയവായി വിശദീകരിക്കൂ.” ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: “രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത് സ്വയം ആത്മാവാണ്; മറ്റുള്ളവ, കുട്ടികളും ധനവും മുതലായവ, ആത്മാവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ് പ്രിയപ്പെട്ടതാകുന്നത്. ശരീരധാരികൾക്ക് സ്വയം ആത്മാവിനോടുള്ള ആസ്വാദനമാണ് ഏറ്റവും ശക്തമായത്, കുട്ടികൾക്കും ധനത്തിനും ഭവനത്തിനും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള അവകാശബോധം മാത്രമേയുള്ളൂ. ശരീരത്തെ തന്നെ ആത്മാവായി കരുതുന്നവർക്കുപോലും, ശരീരത്തിന് അത്ര സ്നേഹമില്ല, അതിനെ പിന്തുടരുന്നവർക്കാണ് കൂടുതൽ സ്നേഹം. ശരീരം ‘എന്റേതാണ്’ എന്ന് കരുതിയാലും, ആത്മാവിനെക്കാൾ അതിന് പ്രിയമില്ല; കാരണം ശരീരം വൃദ്ധമായാലും ജീവിക്കാൻ ഉള്ള ആഗ്രഹം അത്യന്തം ശക്തമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത് ആത്മാവാണ്; അതിനുവേണ്ടിയാണ് ഈ ചലനചഞ്ചലമായ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്. കൃഷ്ണനെയാണ് ഈ ആത്മാവും, എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും ആത്മാവും എന്നു അറിയുക; ലോകക്ഷേമത്തിനായി അവൻ സ്വയം മായയാൽ ഈ ലോകത്ത് അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു. സത്യത്തിൽ, അറിവുള്ളവർക്ക് ഈ ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതും കൃഷ്ണനേയാണ്; ഈ ലോകത്ത് മറ്റൊന്നുമില്ല. എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും സാരമായത്, സത്തായതിൽ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; കൃഷ്ണനിൽ അത്തരം സാരമില്ലാത്തത് യാഥാർത്ഥ്യമല്ല. കനിവും മഹിമയും നിറഞ്ഞ മുരാരിയുടെ നഖപാദങ്ങൾ എന്ന കപ്പലിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവർക്കു, ഈ ഭവസാഗരം ഒരു കാളക്കുഞ്ഞിന്റെ കുരുവിൻറെ തുളിപ്പോലെയാണ്; ആ പരമഗതിക്ക് ഒരിക്കലും ദുഃഖം സ്പർശിക്കില്ല. ഹരിയുടെ ബാല്യവും കൗമാരവും സംബന്ധിച്ചുള്ള എല്ലാ സംഭവങ്ങളും ഞാൻ നിനക്കു വിശദീകരിച്ചു. മുരാരിയുടെ സ്നേഹപൂർവമായ ബാല്യക്രീഡകളും, ദുഷ്ടന്മാരെ സംഹരിച്ചതും, വയലുകളിൽ കായികമേളകളിൽ പങ്കെടുത്തതും, ഭൂമിയുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റിയതും കേൾക്കുകയും പുകഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർക്ക് എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും പ്രാപ്യമാകും. ഒളിച്ചുകളി, പാലം പണിയൽ, കുരങ്ങുപോലെ ചാടൽ മുതലായ ബാല്യക്രീഡകളിൽ മുഴുകി അവൻ വ്രജയിൽ ബാല്യകാലം കഴിച്ചു. ഇതിലൊക്കെയായി, കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത് അർജ്ജുനൻ, രാജാവായ സഹോദരന്റെ നിർബന്ധത്താൽ, കൃഷ്ണനിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിന്റെ ദു:ഖത്തിൽ അലഞ്ഞു നിന്നു. ഹൃദയത്തിലെ കമലവും മുഖവും ഉണങ്ങിയ അവൻ, കൃഷ്ണനെ മാത്രം ധ്യാനിച്ച്, സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ നിന്നു. വല്ലാതെ ദു:ഖം അടക്കി, കൈകൊണ്ട് കണ്ണ് തുടച്ചു, കൃഷ്ണന്റെ വേർപാടിൽ ആകുലനായ അവൻ, അവരുടെ സൗഹൃദവും സ്നേഹവും ഓർത്ത്, പാളയത്തിൽ കൃഷിചെയ്യുന്നവന്റെ സേവനം മുതലായ ഓർമ്മകൾ മനസ്സിൽ വരുത്തി, കണ്ണുനീരാൽ ശബ്ദം തളർന്നു സഹോദരനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: “മഹാരാജാവേ, ഹരിയെന്ന എന്റെ ബന്ധുവിന്റെ കപടത്തിൽ ഞാൻ വഞ്ചിതനായി; ദേവന്മാരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തി, എന്റെ ശക്തി അവൻ എടുത്തുപോയി. അവനിൽ നിന്നു ഒരു നിമിഷം പോലും വേർപാടായാൽ ലോകം ശൂന്യമായി തോന്നുന്നു; അവന്റെ മഹിമ പാടാൻ കഴിയാതെ ഞാൻ മരിച്ചവനായി. അവനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ദ്രുപദന്റെ സവയംവരത്തിൽ, ധീരനായ രാജകുമാരന്മാർക്കിടയിൽ വിജയിച്ചു, അവന്റെ ശക്തിയിൽ അവരെ തോൽപ്പിച്ചു, കൃഷ്ണയെ നേടി. അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ ഖാണ്ഡവവനം അഗ്നിക്ക് അർപ്പിച്ചു; ഇന്ദ്രനും സംഘവും ജയിച്ചും, മായൻ നിർമിച്ച അത്ഭുതസഭ നേടി; രാജാക്കന്മാർ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള ഭാരം കൊണ്ടുവന്നു. ഭീമൻ, നിങ്ങളുടെ ധീര സഹോദരൻ, പത്ത് ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ളവൻ, യാഗത്തിനായി ഭൂഭൃതന്മാരെ ജയിച്ചു; അവർ കൊണ്ടുവന്ന ഭാരം യാഗത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു. നിന്റെ മഹാ യാഗത്തിൽ, രാജസൂയാഭിഷേകത്തിനായി അണിഞ്ഞഭരിച്ച ഭാര്യയെ, ചതിയന്മാർ സഭയിൽ അപമാനിച്ചു; അവളുടെ കണ്ണുനീർ നിന്റെ കാലിൽ വീണു, അവളുടെ മുടി അഴിയപ്പെട്ടു; അവരുടെ ദു:ഖം അത്യന്തം ആയിരുന്നു. കാട്ടിൽ ദുര്വാസാദികൾ ഉണ്ടാക്കിയ കഠിന ദുരിതങ്ങളിൽ, ശത്രുക്കൾ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, വെറും പച്ചക്കറികൾ മാത്രം കഴിച്ച് ജീവിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ മാർഗങ്ങളും തീർന്നപ്പോൾ, അവൻ സംരക്ഷിച്ചു; അവന്റെ കൃപയിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങൾ തൃപ്തി പ്രാപിച്ചു, ഞങ്ങൾ ജലത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ പോലും. നിന്റെ ശക്തിയിൽ, ശിവൻ ത്രിശൂലധാരിയായും, പാർവതിയോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, തന്റെ ആയുധം എനിക്ക് സമർപ്പിച്ചു; ഈ ശരീരത്തിലൂടെ ഞാൻ ഇന്ദ്രനു സമാനമായ സ്താനവും നേടി. അവിടെ, ദേവന്മാർക്ക് അഭയം നൽകിയ എന്റെ ബലമുള്ള കൈകൾ, ഗാണ്ഡീവം അണിഞ്ഞവ, ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും ആഹ്ലാദിച്ചു; എന്നാൽ കൃഷ്ണൻ വിട്ടുപോയപ്പോൾ ആ ശക്തി നഷ്ടമായി, ഞാൻ സാധാരണ മനുഷ്യനായി. അവന്റെ കൃപയിൽ ഞാൻ ഒരൊറ്റ രഥത്തിൽ കുരുസൈന്യത്തിന്റെ അപ്പാരമായ കടലും കടന്നു, ധീരനായ വീരന്മാരുടെ വീര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു; ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് ധനവും രത്നവും വീണ്ടെടുത്തു, അവരുടെ മുത്തുമുടികൾ എടുത്തു. യുദ്ധത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ഏറ്റവും പ്രതാപിയായ രഥികനായ്, എന്റെ മുമ്പിൽ, ഭീഷ്മൻ, കർണൻ, ഗുരു, ശല്യൻ മുതലായവരെ നേരിട്ട്, അവന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ അവരിൽ ശക്തിയും മനസ്സും ദുർബലമാക്കി. ഭീഷ്മൻ, കർണൻ, ദ്രോൺ, ശല്യൻ, സൈന്ധവൻ മുതലായ മഹാരഥികളുടെ ദുഷ്പ്രാപ്യ ആയുധങ്ങൾ പോലും എന്നെ സ്പർശിച്ചില്ല; അതുപോലെ, നൃഹരിയെന്ന ഹരിയുടെ ഭൃത്യനെ അസുരന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ സ്പർശിക്കാത്തതുപോലെ. പ്രഭാസയുദ്ധത്തിൽ, ദുരാശയരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭക്തർ മോക്ഷത്തിനായി പൂജിക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ എന്നെ രക്ഷിച്ചു; കുതിരകൾ ക്ഷീണിച്ച നിലയിലും, ഞാൻ നിലത്തു നിന്നപ്പോൾ പോലും, അവന്റെ മായയിൽ ശത്രു രഥികർ എന്നെ ആക്രമിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി. കൃഷ്ണന്റെ സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ചുവരുന്ന മധുരമായ വാക്കുകൾ—‘പാർഥാ! അർജുനാ! സുഹൃത്ത്! കുരുനന്ദന!’—എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്നു; അവ ഓർത്താൽ എന്റെ കല്ലുപോലുള്ള ഹൃദയം പോലും ഉരുകുന്നു. ഒരുമിച്ച് കിടക്കയും ഇരിപ്പും നടക്കലും സംസാരവും ഭക്ഷണവും പങ്കുവെച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവനെ എന്റെ തുല്യനായി, സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ, അച്ഛനും മകനും പോലെയും കരുതി, അവന്റെ മഹാസ്നേഹത്താൽ, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള എന്റെ തെറ്റുകൾ അവൻ ക്ഷമിച്ചു.” ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ ബാല്യവും കൗമാരവും, അർജുനന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവന്റെ സ്മരണകൾ നിറഞ്ഞു, വ്രജഭൂമിയിൽ ദിവ്യകൌമാരകഥകൾ പൂന്തുടർന്നു.