ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സുദർശന നഗരിയിൽ ഭക്തജനങ്ങളിൽ അപാരമായ സ്നേഹവും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടുള്ള ഭക്തിയും നിറഞ്ഞ ഗോവിന്ദൻ സന്തോഷത്തോടെ സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് താമസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു ചോദിച്ചു. ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും ഐശ്വര്യത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ആ ആദ്യന്തഹീനനായ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും സൗഹൃദം നൽകുന്ന പുരുഷോത്തമൻ യദുകുലസമുദ്രത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുവോ എന്നും ചോദ്യം ഉയർന്നു. തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നഗരിയിൽ യദുക്കൾ മഹത്വത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അവരുടെ ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾകൊണ്ട് സംരക്ഷിതരായി, അവർ പരമാനന്ദത്തിൽ വീരന്മാരെപ്പോലെ കളിക്കുന്നു. സത്യാദി പതിനാറായിരം ഭാര്യമാർ, സ്വർഗ്ഗദേവതകളെ പോലും സൗന്ദര്യത്തിൽ ജയിച്ചവരായി, ഭർത്താവിന്റെ പാദസേവനത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി, ഇന്ദ്രഭാര്യമാർക്കു ലഭിക്കുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ നേടുന്നു. ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ ഉയർത്തിയ യദുകുലശ്രേഷ്ഠന്മാർ, ഭയമില്ലാതെ, ദൈവങ്ങൾക്ക് പോലും യോജിച്ച സുദർശന സഭാമന്ദപത്തിൽ പാദങ്ങൾ വെച്ച് പ്രവേശിക്കുന്നു; ആ സഭാമന്ദപം അവർ അവിടേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതായിരുന്നു. അതിനുശേഷം, പ്രിയപ്പെട്ടവളേ, നീ ആരോഗ്യത്തോടെ ഇരിക്കുന്നുവോ എന്നു ചോദിച്ചു; നിന്റെ തേജസ് ക്ഷയിച്ചുപോയതുപോലെ തോന്നുന്നു. എന്തെങ്കിലും ലഭിക്കാതിരിച്ചതോ, അപമാനിതയാവേണ്ടിവന്നതോ, ദീർഘകാലം അകന്നിരുന്നതോ അതിനുള്ള കാരണമാണോ? അനിഷ്ഠമായ ശബ്ദങ്ങളോ മറ്റ് ദോഷങ്ങളോ നിന്നെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? പ്രാർത്ഥിച്ചവർക്കു കൊടുക്കേണ്ടതോ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതോ നല്കാതെ ആഗ്രഹം കൊണ്ടോ നിന്നെ തടഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ? അഭയം തേടി വന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ബാലൻ, പശു, മൂതവർ, രോഗി, സ്ത്രീ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും ജീവി എന്നിവരിൽ ആരെയും നീ നിരസിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അഭ്യസിക്കരുതാത്ത സ്ത്രീയെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ടോ, സമീപിക്കേണ്ടവളെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടുകാരിയായി സ്വീകരിച്ചവളെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഉന്നതമായോ താഴ്ന്നതുമായ മാർഗങ്ങളിൽ തോറ്റുപോയിട്ടുണ്ടോ? മൂതന്മാരോടും കുട്ടികളോടും പങ്കിടേണ്ട ഭക്ഷണം നീ ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിച്ചിട്ടുണ്ടോ? നിനക്ക് യോജിക്കാത്തതോ അപമാനകരമായതോ ആയ പ്രവർത്തി ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? പ്രിയപ്പെട്ടവളേ, സ്വന്തമായ ബന്ധുക്കൾക്കിടയിൽ നിന്നു നിന്റെ ഹൃദയം ശൂന്യമായതും നിരാശയായതും ആണോ? അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും കാരണമുണ്ടോ? അതല്ലെങ്കിൽ ദുഃഖം ഒന്നുമില്ല. അപ്പോൾ സുഹൃത്തുക്കൾ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “നീ വേഗത്തിൽ വന്നതിനു സ്വാഗതം! ആരും ഇതുവരെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചിട്ടില്ല; ദയവായി നീയും നല്ലപോലെ ഭക്ഷിക്കൂ.” ഹൃഷീകേശൻ പുഞ്ചിരിയോടെ കുട്ടികളോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു; അപ്പോൾ പാമ്പിന്റെ തൊലി അവർക്കു കാണിച്ചു കൊടുത്തു, കാടിൽ നിന്ന് ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. മയില്പീലി, പുഷ്പങ്ങൾ, പുതിയ ഖനിജങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, വംശി-ശൃംഗവാദ്യങ്ങളുടെ ഉത്സവത്തിൽ, കാളകളെ പ്രശംസിച്ചു, ദിവ്യകീർത്തി പാടി, ഗോപികളുടെ കണ്ണുകൾ അദ്ദേഹത്തെ ആഹ്ലാദത്തോടെ നോക്കി, അങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ ഗോപുരസമുദായത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. “ഇന്ന് യശോദാനന്ദന്റെ മകനാൽ മഹാവാസുകി കൊല്ലപ്പെട്ടു; അതിനാൽ നാം അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു” എന്ന് ഗ്രാമത്തിലെ കുട്ടികൾ പാടി. അപ്പോൾ രാജാവ് ചോദിച്ചു: “ബ്രാഹ്മണനേ, കൃഷ്ണൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, മുമ്പ് അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അത്തരം പ്രണയം, സ്വന്തം മക്കളിൽ പോലും കാണാത്തത്, എങ്ങനെയാണ് എല്ലാവർക്കും ജനിച്ചത്? ദയവായി വിശദീകരിക്കൂ.” ശുകൻ പറഞ്ഞു: “രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആത്മാവാണ് ഏറ്റവും പ്രിയം; മക്കളോ ധനമോ മറ്റൊക്കെയും ആത്മാവിന്റെ കാരണത്താൽ മാത്രമാണ് പ്രിയം. ശരീരധാരികൾക്കിടയിൽ സ്വന്തം അത്മാവിനോടുള്ള ആകർഷണമാണ് ഏറ്റവും ശക്തം; മക്കൾക്കും ധനത്തിനും ഭവനത്തിനും മറ്റും അത്രയില്ല, കാരണം അവ ‘എന്റേതു’ എന്ന ബോധത്തിൽ മാത്രം അധിഷ്ഠിതമാണ്. ശരീരത്തെ തന്നെ ആത്മാവായി കരുതുന്നവർക്കും, ശരീരത്തേക്കാൾ അതിനെ അനുഗമിക്കുന്നവരാണ് കൂടുതൽ പ്രിയം. ശരീരത്തിൽ ‘എന്റേതു’ എന്ന ബോധം ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും, അത്മാവിനേക്കാൾ അതിന് പ്രിയമില്ല; കാരണം ശരീരം വൃദ്ധമായാലും ജീവൻ നിലനിർത്താനുള്ള ആഗ്രഹം ശക്തമാണ്. അതിനാൽ, എല്ലാ ശരീരധാരികൾക്കും ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത് അവരുടെ ആത്മാവാണ്; അതിന്റെ കാരണത്താലാണ് ഈ ചലനശീലികളായും അചലങ്ങളായും ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്. കൃഷ്ണൻ ഈ ആത്മാവിന്റെ ആത്മാവാണെന്നു മനസ്സിലാക്കുക; ലോകക്ഷേമത്തിനായി അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് മായയാൽ ദേഹധാരി ആയി ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ, അറിയുന്നവർക്കു കൃഷ്ണൻ മാത്രമാണ് ഈ ലോകത്തിലെ ചലന-അചലസ്വരൂപം; ഭഗവാന്റെ ആകൃതിയെ ഒഴികെ മറ്റൊന്നുമില്ല. സകല വസ്തുക്കളുടെയും അർത്ഥം സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; കൃഷ്ണനിൽ അതിനേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ ഒന്നും യാഥാർത്ഥ്യമല്ല. മുരാരിയുടെ സ്നേഹപൂർവമായ പാദങ്ങൾ എന്ന നൗകയിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവർക്ക്, ലോകസാഗരം ഒരു കാളകുട്ടിയുടെ കുരു പോലെ ചെറുതാകുന്നു; ആ പരമഗതിയിൽ, ദുർഭാഗ്യം ഒരിക്കലും സമീപിക്കില്ല. ഹരിയുടെ ബാല്യത്തിൽ ചെയ്തവയും ബാല്യകാലത്തിൽ പ്രശസ്തമായവയും ഞാൻ നിന്നോടു പറഞ്ഞുതുടങ്ങി. മുരാരിയുടെ സുഹൃത്തുക്കളോടുള്ള പെരുമാറ്റം, ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിച്ചത്, പുല്ലുറപ്പാടുകളിൽ കളിച്ചത്, ദൃശ്യമായതും അദൃശമായതുമായ രൂപങ്ങൾ, ഭൂമിയുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റിയത്—ഇതൊക്കെയും കേൾക്കുകയും പുകഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർക്ക് എല്ലാ ലക്‌ഷ്യങ്ങളും ലഭിക്കും. അങ്ങനെ, ബാല്യത്തിൽ ഒളിച്ചുകളി, പാലം നിർമ്മാണം, കുരങ്ങുപോലെ ചാടൽ എന്നിവയിലൂടെ അവർ വ്രജയിൽ ബാല്യകാലം ചെലവഴിച്ചു. ഇവിടെ സൂതൻ പറയുന്നു: അങ്ങനെ കൃഷ്ണന്റെ സുഹൃത്ത്, കൃഷ്ണൻ തന്നെ, തന്റെ രാജസഹോദരന്റെ നിർബന്ധം മൂലം, മനസ്സിൽ അനേകം സംശയങ്ങൾ നിറഞ്ഞു കൃഷ്ണന്റെ വേർപാടിൽ ദുഃഖിതനായവനായി, അർജ്ജുനൻ നിർവ്യാജതയായി അവിടെയിരുന്നു. അവന്റെ മുഖവും ഹൃദയത്തിലെ താമരയും ദുഃഖത്തിൽ ഉണങ്ങിയിരുന്നു; തേജസ് ഇല്ലാതായി; ആ ഭഗവാനെ മാത്രം ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ അവൻ നിന്നു. വലിയ ശ്രമത്തോടെ ദുഃഖം അടക്കിക്കൊണ്ട്, കൈ കൊണ്ട് കണ്ണുനീർ തുടച്ചു, കൃഷ്ണന്റെ വേർപാടിൽ ആകുലനായി. സ്നേഹവും സൗഹൃദവും അടുപ്പവും ഓർക്കുമ്പോൾ—താൻ കൃഷ്ണന്റെ സാരഥിയായിരുന്നതും മറ്റും ഓർത്തുകൊണ്ട്—അവൻ മുതിർന്ന സഹോദരനായ രാജാവിനോട് കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു: “മഹാരാജാവേ, ഹരിയാൽ ഞാനൊരു മോശം കളിയിൽ കുടുങ്ങി; അവൻ എന്റെ ബന്ധുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്, ദേവന്മാരെയും അതിശയിപ്പിച്ച എന്റെ ശക്തി എനിക്ക് നിന്ന് എടുത്തുകളഞ്ഞു. അവനിൽ നിന്നൊരു നിമിഷം പോലും വേർപെടുമ്പോൾ ലോകം സന്തോഷരഹിതമാകുന്നു; അവന്റെ കീർത്തി ലഭിക്കാതെ ഞാൻ മരിച്ചവനുപോലെയാണ്, അങ്ങനെ പറയുന്നു. അവനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ട്, ഞാൻ ദ്രുപദന്റെ വീട്ടിലെ സ്വയംവരത്തിൽ അഭിമാനിയായിരുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവരെ ജയിച്ച് മത്സരത്തിൽ വിജയിച്ചു, കൃഷ്ണയെ നേടി. അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ അഗ്നിക്ക് ഖാണ്ഡവവനം നൽകി; ഇന്ദ്രനും സംഘവും ജയിച്ച്, മായയുടെ അത്ഭുതസഭാമന്ദപം നേടി; എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള രാജാക്കന്മാർ യാഗത്തിനായി കിഴിവുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. നിന്റെ ശക്തിയാൽ, മഹാരാജാവേ, ഭീമൻ, നിങ്ങളുടെ ചെറുഭ്രാതാവ്, പതിനായിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ളവൻ, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരെ മഹായാഗത്തിനായി കീഴടക്കി; അവർ കിഴിവുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. നിന്റെ മഹായാഗത്തിൽ, രാജ്യാഭിഷേകത്തിനായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഭാര്യയെ ചതിക്കാർ സഭയിൽ അപമാനിച്ചു; അവളുടെ കണ്ണുനീർ നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, അവളുടെ മുടി അഴിഞ്ഞു, രക്ഷകരായവരെ തോൽപ്പിച്ചപ്പോൾ സ്ത്രീകൾ വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു. കാട്ടിൽ ഞങ്ങൾ ദുര്‍വാസാദി സങ്കടങ്ങളിൽ കഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കൾ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, പച്ചക്കറികൾ മാത്രം കഴിച്ചു ജീവിച്ചപ്പോൾ, രക്ഷിക്കാനാകാത്ത അവസ്ഥയിൽ, അവന്റെ കൃപയാൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും സംതൃപ്തമായി; വെള്ളത്തിൽ പോലും ഞങ്ങൾ അപകടത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ രക്ഷിച്ചു. നിന്റെ ശക്തിയാൽ, മഹാദേവൻ ത്രിശൂലധാരിയായ ശിവൻ, പാർവതിയോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, തന്റെ ആയുധം എനിക്ക് വിട്ടു; ഈ ശരീരത്താൽ തന്നെ ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ രാജസഭയിൽ മഹത്വമുള്ള സ്ഥാനമെത്തി.” ഇങ്ങനെ അർജ്ജുനൻ തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന കൃഷ്ണന്റെ സ്മരണയോടെ, അവന്റെ സൗഹൃദവും കൃപയും ഓർത്ത്, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി തന്റെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവച്ചു.