ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ವರೇಣ ನಿಜಧೋರಣತೋಽವತೀರ್ಯ ಪೃಥ್ವ್ಯಾಂ ವಪುಃ ಕನಕದಣ್ಡಮಿವಾಭಿಪಾತ್ಯ । ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಚತುರ್ಮುಕುಟ ಕೋಟಿಭಿರಙ್‌ಘ್ರಿಯುಗ್ಮಂ ನತ್ವಾ ಮುದಶ್ರುಸುಜಲೈಃ ಅಕೃತಾಭಿಷೇಕಮ್

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ದಂಡವನ್ನು ಹಾಕಿದಂತೆ ವಂದಿಸಿ, ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಯ ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಸಂತೋಷದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿದು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಉತ್ಥಾಯೋತ್ಥಾಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚಿರಸ್ಯ ಪಾದಯೋಃ ಪತನ್ । ಆಸ್ತೇ ಮಹಿತ್ವಂ ಪ್ರಾಗ್ದೃಷ್ಟಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಎದ್ದೇಳುತ್ತಾ, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಹಿಂದೆ ಕಂಡ ಅವನ ಮಹಿಮೆ ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನೆದು ಕುಳಿತನು.

( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ಶನೈರಥೋತ್ಥಾಯ ವಿಮೃಜ್ಯ ಲೋಚನೇ ಮುಕುನ್ದಮುದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಿನಮ್ರಕನ್ಧರಃ । ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ಪ್ರಶ್ರಯವಾನ್ಸಮಾಹಿತಃ ಸವೇಪಥುರ್ಗದ್‍ಗದಯೈಲತೇಲಯಾ

ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಂಡು, ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಮುಕುಂದನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದನು. ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅಂಜಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕಂಠವು ನಡುಗಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತೇ ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ಜಿಷ್ಣೌ ಬನ್ಧುದಿದೃಕ್ಷಯಾ । ಜ್ಞಾತುಂ ಚ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಅರ್ಜುನನು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೊರಟಾಗ—

ವ್ಯತೀತಾಃ ಕತಿಚಿನ್ಮಾಸಾಃ ತದಾ ನಾಯಾತ್ ತತೋಽರ್ಜುನಃ । ದದರ್ಶ ಘೋರರೂಪಾಣಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕುರೂದ್ವಹಃ

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳು ಹೋದರೂ ಅರ್ಜುನನು ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆಗ, ಕುರುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಭಯಾನಕವಾದ ಅಪಶಕುನಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.

ಕಾಲಸ್ಯ ಚ ಗತಿಂ ರೌದ್ರಾಂ ವಿಪರ್ಯಸ್ತರ್ತುಧರ್ಮಿಣಃ । ಪಾಪೀಯಸೀಂ ನೃಣಾಂ ವಾರ್ತಾಂ ಕ್ರೋಧಲೋಭಾನೃತಾತ್ಮನಾಮ್

ಅವನು ಕಾಲದ ಭಯಾನಕ ಚಲನೆ, ಧರ್ಮದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆ, ಮತ್ತು ಜನರು ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಕೆಡುಕಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು.

ಜಿಹ್ಮಪ್ರಾಯಂ ವ್ಯವಹೃತಂ ಶಾಠ್ಯಮಿಶ್ರಂ ಚ ಸೌಹೃದಮ್ । ಪಿತೃಮಾತೃಸುಹೃದ್‍ಭ್ರಾತೃ ದಮ್ಪತೀನಾಂ ಚ ಕಲ್ಕನಮ್

ಜನರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಬಹುಪಾಲು ವಕ್ರವಾಗಿ, ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮೋಸ ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ; ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೋದರರು, dampatigalu ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಜಗಳಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ನಿಮಿತ್ತಾನ್ಯತ್ಯರಿಷ್ಟಾನಿ ಕಾಲೇ ತು ಅನುಗತೇ ನೃಣಾಮ್ । ಲೋಭಾದಿ ಅಧರ್ಮಪ್ರಕೃತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವೋವಾಚಾನುಜಂ ನೃಪಃ

ಈ ರೀತಿ ಭಯಾನಕವಾದ ಅಪಶಕುನಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಕಾಲವು ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ರಾಜನು ಲೋಭ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ । ಸಮ್ಪ್ರೇಷಿತೋ ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ಜಿಷ್ಣುರ್ಬನ್ಧು ದಿದೃಕ್ಷಯಾ । ಜ್ಞಾತುಂ ಚ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಅರ್ಜುನನು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಗತಾಃ ಸಪ್ತಾಧುನಾ ಮಾಸಾ ಭೀಮಸೇನ ತವಾನುಜಃ । ನಾಯಾತಿ ಕಸ್ಯ ವಾ ಹೇತೋಃ ನಾಹಂ ವೇದೇದಮಞ್ಜಸಾ

ಈಗ ಏಳು ತಿಂಗಳುಗಳು ಹೋದವು, ನಿನ್ನ ತಮ್ಮ ಭೀಮಸೇನನು ಇನ್ನೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಏನಿಗಾಗಿ ಎಂದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಪಿ ದೇವರ್ಷಿಣಾಽಽದಿಷ್ಟಃ ಸ ಕಾಲೋಽಯಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ಯದಾಽಽತ್ಮನೋಽಙ್‌ಗಮಾಕ್ರೀಡಂ ಭಗವಾನ್ ಉತ್ಸಿಸೃಕ್ಷತಿ

ದೇವರ್ಷಿಯು ಹೇಳಿದ ಕಾಲವು ಈಗ ಬಂದಿದೆಯೆ? ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಭೂಮಿಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಬಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಸಮಯ ಇದೆಯೆ?

ಯಸ್ಮಾನ್ನಃ ಸಮ್ಪದೋ ರಾಜ್ಯಂ ದಾರಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಕುಲಂ ಪ್ರಜಾಃ । ಆಸನ್ ಸಪತ್‍ನವಿಜಯೋ ಲೋಕಾಶ್ಚ ಯದನುಗ್ರಹಾತ್

ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ನಮಗೆ ಧನ, ರಾಜ್ಯ, ಪತ್ನಿಯರು, ಪ್ರಾಣ, ಕುಟುಂಬ, ಪ್ರಜೆಗಳು, ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ, ಲೋಕಗಳೂ ದೊರಕಿದವು.

ಪಶ್ಯೋತ್ಪಾತಾನ್ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ದಿವ್ಯಾನ್ ಭೌಮಾನ್ ಸದೈಹಿಕಾನ್ । ದಾರುಣಾನ್ಶಂಸತೋಽದೂರಾದ್ ಭಯಂ ನೋ ಬುದ್ಧಿಮೋಹನಮ್

ನರಸಿಂಹ, ಈ ಭಯಾನಕವಾದ ದೈವಿಕ, ಭೌಮ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಅವುಗಳು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಭಯ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಊರ್ವಕ್ಷಿಬಾಹವೋ ಮಹ್ಯಂ ಸ್ಫುರನ್ತ್ಯಙ್‌ಗ ಪುನಃ ಪುನಃ । ವೇಪಥುಶ್ಚಾಪಿ ಹೃದಯೇ ಆರಾತ್ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ವಿಪ್ರಿಯಮ್

ನನ್ನ ತೊಡೆಯು, ಕಣ್ಣು, ಕೈಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಡುಗುತ್ತಿವೆ; ಹೃದಯವೂ ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲ; ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಏನೋ ಅನಿಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ.

ಶಿವೈಷೋದ್ಯನ್ತಂ ಆದಿತ್ಯಂ ಅಭಿರೌತಿ ಅನಲಾನನಾ । ಮಾಮಙ್‌ಗ ಸಾರಮೇಯೋಽಯಂ ಅಭಿರೇಭತ್ಯಭೀರುವತ್

ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಬಾಯಿರುವ ಗೇಡಿಮರಿ, ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ಕೂಗುತ್ತಿದೆ; ಪ್ರಿಯನೇ, ಈ ನಾಯಿಯು ನನಗೆ ಭಯದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಶಸ್ತಾಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮಾಂ ಸವ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಶವೋಽಪರೇ । ವಾಹಾಂಶ್ಚ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಲಕ್ಷಯೇ ರುದತೋ ಮಮ

ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನನ್ನ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿವೆ; ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

ಮೃತ್ಯುದೂತಃ ಕಪೋತೋಽಯಂ ಉಲೂಕಃ ಕಮ್ಪಯನ್ ಮನಃ । ಪ್ರತ್ಯುಲೂಕಶ್ಚ ಕುಹ್ವಾನೈಃ ಅನಿದ್ರೌ ಶೂನ್ಯಮಿಚ್ಛತಃ

ಈ ಪಾರಿವಾಳವು ಮರಣದ ದೂತನಂತೆ, ಗೂಬೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಗೂಬೆಗಳ ಕೂಗು ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಧೂಮ್ರಾ ದಿಶಃ ಪರಿಧಯಃ ಕಮ್ಪತೇ ಭೂಃ ಸಹಾದ್ರಿಭಿಃ । ನಿರ್ಘಾತಶ್ಚ ಮಹಾಂಸ್ತಾತ ಸಾಕಂ ಚ ಸ್ತನಯಿತ್‍ನುಭಿಃ

ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮವಿದೆ, ಪರ್ವತಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ; ಪ್ರಿಯನೇ, ಭಾರೀ ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚುಗಳೂ ಸಹ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.

ವಾಯುರ್ವಾತಿ ಖರಸ್ಪರ್ಶೋ ರಜಸಾ ವಿಸೃಜಂಸ್ತಮಃ । ಅಸೃಗ್ ವರ್ಷನ್ತಿ ಜಲದಾ ಬೀಭತ್ಸಂ ಇವ ಸರ್ವತಃ

ಗಾಳಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿದೆ; ಮೋಡಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸೂರ್ಯಂ ಹತಪ್ರಭಂ ಪಶ್ಯ ಗ್ರಹಮರ್ದಂ ಮಿಥೋ ದಿವಿ । ಸಸಙ್‌ಕುಲೈರ್ಭೂತಗಣೈಃ ಜ್ವಲಿತೇ ಇವ ರೋದಸೀ

ಸೂರ್ಯನು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಗ್ರಹಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಡಿಕ್ಕಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ; ಆಕಾಶವು ಅನ್ಯಜಾತಿ ಭೂತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ನದ್ಯೋ ನದಾಶ್ಚ ಕ್ಷುಭಿತಾಃ ಸರಾಂಸಿ ಚ ಮನಾಂಸಿ ಚ । ನ ಜ್ವಲತ್ಯಗ್ನಿರಾಜ್ಯೇನ ಕಾಲೋಽಯಂ ಕಿಂ ವಿಧಾಸ್ಯತಿ

ನದಿಗಳು, ಹರಿವುಗಳು ತುಂಬಾ ಅಶಾಂತವಾಗಿವೆ; ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಮನಸ್ಸುಗಳೂ ಕೂಡ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಿವೆ. ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿದರೂ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಲ ನಮ್ಮಿಗೆ ಏನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ನ ಪಿಬನ್ತಿ ಸ್ತನಂ ವತ್ಸಾ ನ ದುಹ್ಯನ್ತಿ ಚ ಮಾತರಃ । ರುದನ್ತ್ಯಶ್ರುಮುಖಾ ಗಾವೋ ನ ಹೃಷ್ಯನ್ತಿ ಋಷಭಾ ವ್ರಜೇ

ಕರುವೆಗಳು ತಾಯಿಯ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಸುಗಳು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹಸುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅಳುತ್ತಿವೆ, ಹೋರುಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ದೈವತಾನಿ ರುದನ್ತೀವ ಸ್ವಿದ್ಯನ್ತಿ ಹ್ಯುಚ್ಚಲನ್ತಿ ಚ । ಇಮೇ ಜನಪದಾ ಗ್ರಾಮಾಃ ಪುರೋದ್ಯಾನಾಕರಾಶ್ರಮಾಃ । ಭ್ರಷ್ಟಶ್ರಿಯೋ ನಿರಾನನ್ದಾಃ ಕಿಮಘಂ ದರ್ಶಯನ್ತಿ ನಃ

ದೇವತೆಗಳು ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಬೆವರುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಈ ಊರುಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ತೋಟಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು—allವು ತಮ್ಮ ಹೊಳಪನ್ನೂ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಯಾವ ದುಃಖವನ್ನು ಇದು ನಮಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ?

ಮನ್ಯ ಏತೈರ್ಮಹೋತ್ಪಾತೈಃ ನೂನಂ ಭಗವತಃ ಪದೈಃ । ಅನನ್ಯಪುರುಷಶ್ರೀಭಿಃ ಹೀನಾ ಭೂರ್ಹತಸೌಭಗಾ

ಈ ದೊಡ್ಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳೂ, ಅವನ ಭಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಅದೃಷ್ಟವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿ ಚಿನ್ತಯತಸ್ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಾರಿಷ್ಟೇನ ಚೇತಸಾ । ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗಮದ್ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯದುಪುರ್ಯಾಃ ಕಪಿಧ್ವಜಃ

ಈ ರೀತಿ ದುರ್ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸು ಚಿಂತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ, ಯದುಪುರದಿಂದ ಕಪಿಧ್ವಜನು ಮರಳಿ ಬಂದನು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ.

ತಂ ಪಾದಯೋಃ ನಿಪತಿತಂ ಅಯಥಾಪೂರ್ವಮಾತುರಮ್ । ಅಧೋವದನಂ ಅಬ್ಬಿನ್ದೂನ್ ಸೃಜನ್ತಂ ನಯನಾಬ್ಜಯೋಃ

ಅವನು ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ ದುಃಖದಿಂದ, ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿದವನಾಗಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನೋಡಿದನು.

ವಿಲೋಕ್ಯ ಉದ್ವಿಗ್ನಹೃದಯೋ ವಿಚ್ಛಾಯಂ ಅನುಜಂ ನೃಪಃ । ಪೃಚ್ಛತಿ ಸ್ಮ ಸುಹೃತ್ ಮಧ್ಯೇ ಸಂಸ್ಮರನ್ ನಾರದೇರಿತಮ್

ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನನ್ನು, ಮನಸ್ಸು ಚಿಂತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೊಳಪಿಲ್ಲದೆ ನೋಡಿದ ರಾಜನು, ಸ್ನೇಹಿತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಾರದನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ । ಕಚ್ಚಿದಾನರ್ತಪುರ್ಯಾಂ ನಃ ಸ್ವಜನಾಃ ಸುಖಮಾಸತೇ । ಮಧುಭೋಜದಶಾರ್ಹಾರ್ಹ ಸಾತ್ವತಾನ್ಧಕವೃಷ್ಣಯಃ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಅನರ್ತಪುರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳು—ಮಧುಗಳು, ಭೋಜರು, ದಶಾರ್ಹರು, ಆಹುಕರು, ಸಾತ್ವತರು, ಅಂಧಕರು, ವೃಷ್ಣಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೆ?

ಶೂರೋ ಮಾತಾಮಹಃ ಕಚ್ಚಿತ್ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾಸ್ತೇ ವಾಥ ಮಾರಿಷಃ । ಮಾತುಲಃ ಸಾನುಜಃ ಕಚ್ಚಿತ್ ಕುಶಲ್ಯಾನಕದುನ್ದುಭಿಃ

ನಮ್ಮ ತಾತ ಶೂರನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾನೆಯೆ? ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಕೂಡ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾಳೆನಾ? ನಮ್ಮ ಮಾವನು ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮಂದಿರೂ ಕೂಡ, ಅನಕದುಂದುಭಿಯವರು, ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೆ?