ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಉಪಚಿತನವಶಕ್ತಿಭಿಃ ಸ್ವ ಆತ್ಮನಿ ಉಪರಚಿತಸ್ಥಿರಜಙ್‌ಗಮಾಲಯಾಯ । ಭಗವತ ಉಪಲಬ್ಧಿಮಾತ್ರಧಾಮ್ನೇ ಸುರಋಷಭಾಯ ನಮಃ ಸನಾತನಾಯ

ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಭಾಗ್ಯವಂತರು ಮಾತ್ರ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಧಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಶ್ವತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

(ಮಾಲಿನೀ) ಸ್ವಸುಖನಿಭೃತಚೇತಾಸ್ತದ್ವ್ಯುದಸ್ತಾನ್ಯಭಾವೋಽಪಿ ಅಜಿತರುಚಿರಲೀಲಾಕೃಷ್ಟಸಾರಸ್ತದೀಯಮ್ । ವ್ಯತನುತ ಕೃಪಯಾ ಯಃ ತತ್ತ್ವದೀಪಂ ಪುರಾಣಂ ತಮಖಿಲವೃಜಿನಘ್ನಂ ವ್ಯಾಸಸೂನುಂ ನತೋಽಸ್ಮಿ

ತನ್ನ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಜಯಿಸಲಾರದ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸತ್ಯದ ದೀಪವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ವಿದುರಸ್ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಮೈತ್ರೇಯಾದಾತ್ಮನೋ ಗತಿಮ್ । ಜ್ಞಾತ್ವಾಗಾt ಹಾಸ್ತಿನಪುರಂ ತಯಾವಾಪ್ತವಿವಿತ್ಸಿತಃ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರೇಯರಿಂದ ಆತ್ಮನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ವಿದುರನು, ಅವಳಿಂದ ಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ಯಾವತಃ ಕೃತವಾನ್ ಪ್ರಶ್ನಾನ್ ಕ್ಷತ್ತಾ ಕೌಷಾರವಾಗ್ರತಃ । ಜಾತೈಕಭಕ್ತಿಃ ಗೋವಿನ್ದೇ ತೇಭ್ಯಶ್ಚೋಪರರಾಮ ಹ

ವಿದುರನು ಕೌಷಾರವ ಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅವನು ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.

ತಂ ಬನ್ಧುಮಾಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧರ್ಮಪುತ್ರಃ ಸಹಾನುಜಃ । ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೋ ಯುಯುತ್ಸುಶ್ಚ ಸೂತಃ ಶಾರದ್ವತಃ ಪೃಥಾ

ಬಾಂಧವನಾದ ವಿದುರನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಯುಯುತ್ಸು, ಸೂತ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಪೃಥಾ—all ಕೂಡಾ,

ಗಾನ್ಧಾರೀ ದ್ರೌಪದೀ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸುಭದ್ರಾ ಚೋತ್ತರಾ ಕೃಪೀ । ಅನ್ಯಾಶ್ಚ ಜಾಮಯಃ ಪಾಣ್ಡೋಃ ಜ್ಞಾತಯಃ ಸಸುತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಗಾಂಧಾರಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸುಭದ್ರಾ, ಉತ್ತರಾ, ಕೃಪಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುವಿನ ಇತರ ಪತ್ನಿಯರು, ಅವರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬಂಧುವಾದ ಮಹಿಳೆಯರು,

ಪ್ರತ್ಯುಜ್ಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರಹರ್ಷೇಣ ಪ್ರಾಣಂ ತನ್ವ ಇವಾಗತಮ್ । ಅಭಿಸಙ್‌ಗಮ್ಯ ವಿಧಿವತ್ ಪರಿಷ್ವಙ್‌ಗಾಭಿವಾದನೈಃ

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಎದ್ದು, ಪ್ರಾಣವೇ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು; ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಅಪ್ಪುಗೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು.

ಮುಮುಚುಃ ಪ್ರೇಮಬಾಷ್ಪೌಘಂ ವಿರಹೌತ್ಕಣ್ಠ್ಯ ಕಾತರಾಃ । ರಾಜಾ ತಮರ್ಹಯಾಂ ಚಕ್ರೇ ಕೃತಾಸನ ಪರಿಗ್ರಹಮ್

ವಿಚ್ಛೇದದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಸಿದರು; ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಆಸನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವದಿಂದ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದನು.

ತಂ ಭುಕ್ತವನ್ತಂ ವಿಶ್ರಾನ್ತಂ ಆಸೀನಂ ಸುಖಮಾಸನೇ । ಪ್ರಶ್ರಯಾವನತೋ ರಾಜಾ ಪ್ರಾಹ ತೇಷಾಂ ಚ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಮ್

ಅವನು ಊಟ ಮಾಡಿ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು, ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತ ನಂತರ, ರಾಜನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ । ಅಪಿ ಸ್ಮರಥ ನೋ ಯುಷ್ಮತ್ ಪಕ್ಷಚ್ಛಾಯಾಸಮೇಧಿತಾನ್ । ವಿಪದ್‍ಗಣಾದ್ ವಿಷಾಗ್ನ್ಯಾದೇಃ ಮೋಚಿತಾ ಯತ್ಸಮಾತೃಕಾಃ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ನಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ? ನಿಮ್ಮ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಬೆಳೆದವರು, ವಿಷ, ಬೆಂಕಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.

ಕಯಾ ವೃತ್ತ್ಯಾ ವರ್ತಿತಂ ವಃ ಚರದ್‌ಭಿಃ ಕ್ಷಿತಿಮಣ್ಡಲಮ್ । ತೀರ್ಥಾನಿ ಕ್ಷೇತ್ರಮುಖ್ಯಾನಿ ಸೇವಿತಾನೀಹ ಭೂತಲೇ

ನೀವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದಿರಿ? ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ?

ಭವದ್ವಿಧಾ ಭಾಗವತಾಃ ತೀರ್ಥಭೂತಾಃ ಸ್ವಯಂ ವಿಭೋ । ತೀರ್ಥೀಕುರ್ವನ್ತಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಸ್ವಾನ್ತಃಸ್ಥೇನ ಗದಾಭೃತಾ

ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮಂಥ ಭಕ್ತರು ತಾವೇ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳಂತೆ; ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗದಾಧರನು ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಹೋಗುವ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಪಿ ನಃ ಸುಹೃದಸ್ತಾತ ಬಾನ್ಧವಾಃ ಕೃಷ್ಣದೇವತಾಃ । ದೃಷ್ಟಾಃ ಶ್ರುತಾ ವಾ ಯದವಃ ಸ್ವಪುರ್ಯಾಂ ಸುಖಮಾಸತೇ

ಪ್ರಿಯನೇ, ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು, ಕೃಷ್ಣಭಕ್ತರು, ಯಾದವರು, ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಏನಾದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ ಅಥವಾ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಅವರು ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆಯೇ?

ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಧರ್ಮರಾಜೇನ ಸರ್ವಂ ತತ್ ಸಮವರ್ಣಯತ್ । ಯಥಾನುಭೂತಂ ಕ್ರಮಶೋ ವಿನಾ ಯದುಕುಲಕ್ಷಯಮ್

ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನು ಯಾದವ ವಂಶದ ನಾಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅನುಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.

ನನ್ವಪ್ರಿಯಂ ದುರ್ವಿಷಹಂ ನೃಣಾಂ ಸ್ವಯಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ । ನಾವೇದಯತ್ ಸಕರುಣೋ ದುಃಖಿತಾನ್ ದ್ರಷ್ಟುಮಕ್ಷಮಃ

ಅನುಭವಿಸಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ ದುಃಖಕರ ಸಂಗತಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವನು ದಯೆಯಿಂದ ದುಃಖಿತರ ನೋವನ್ನು ನೋಡಲಾಗದೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಕಞ್ಚಿತ್ ಕಾಲಮಥ ಅವಾತ್ಸೀತ್ ಸತ್ಕೃತೋ ದೇವವತ್ಸುಖಮ್ । ಭ್ರಾತುರ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಕೃತ್ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸುಖಮಾವಹನ್

ಅವನು ಕೆಲ ಕಾಲ ಅಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ದೇವರಂತೆ ಗೌರವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದನು; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ತಂದನು, ಹಿರಿಯನಿಗೆ ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದನು.

ಅಬಿಭ್ರದರ್ಯಮಾ ದಣ್ಡಂ ಯಥಾವತ್ ಅಘಕಾರಿಷು । ಯಾವದ್ ದಧಾರ ಶೂದ್ರತ್ವಂ ಶಾಪಾತ್ ವರ್ಷಶತಂ ಯಮಃ

ಅರ್ಯಮನು ತಪ್ಪುಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಯಮನು ಶಾಪದಿಂದ ನೂರು ವರ್ಷ ಶೂದ್ರನಾಗಿ ಉಳಿದನು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರೋ ಲಬ್ಧರಾಜ್ಯೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪೌತ್ರಂ ಕುಲನ್ಧರಮ್ । ಭ್ರಾತೃಭಿರ್ಲೋಕಪಾಲಾಭೈಃ ಮುಮುದೇ ಪರಯಾ ಶ್ರಿಯಾ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನು ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಲೋಕಪಾಲರಂತೆ ಇರುವ ತಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಅಪಾರ ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಏವಂ ಗೃಹೇಷು ಸಕ್ತಾನಾಂ ಪ್ರಮತ್ತಾನಾಂ ತದೀಹಯಾ । ಅತ್ಯಕ್ರಾಮತ್ ಅವಿಜ್ಞಾತಃ ಕಾಲಃ ಪರಮದುಸ್ತರಃ

ಈ ರೀತಿ ಮನೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಜಾಗರೂಕರಾಗದೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಾಟಲಾಗದ ಕಾಲವು, ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಹೋದಿತು.

ವಿದುರಸ್ತತ್ ಅಭಿಪ್ರೇತ್ಯ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಂ ಅಭಾಷತ । ರಾಜನ್ ನಿರ್ಗಮ್ಯತಾಂ ಶೀಘ್ರಂ ಪಶ್ಯೇದಂ ಭಯಮಾಗತಮ್

ವಿದುರನು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ಬೇಗನೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೋದಿರಿ; ಈ ಅಪಾಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದಿದೆ.'

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ನ ಯಸ್ಯೇಹ ಕುತಶ್ಚಿತ್ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ಪ್ರಭೋ । ಸ ಏಷ ಭಗವಾನ್ ಕಾಲಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ನಃ ಸಮಾಗತಃ

ಸ್ವಾಮಿ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ, ಯಾವ ಪರಿಹಾರವೂ ಇಲ್ಲ; ಈ ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿ ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

ಯೇನ ಚೈವಾಭಿಪನ್ನೋಽಯಂ ಪ್ರಾಣೈಃ ಪ್ರಿಯತಮೈರಪಿ । ಜನಃ ಸದ್ಯೋ ವಿಯುಜ್ಯೇತ ಕಿಮುತಾನ್ಯೈಃ ಧನಾದಿಭಿಃ

ಅವನಿಂದ, ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯರಾದವರು ಕೂಡ ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಧನಾದಿ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೇನು?

ಪಿತೃಭ್ರಾತೃಸುಹೃತ್ಪುತ್ರಾ ಹತಾಸ್ತೇ ವಿಗತಂ ವಯಃ । ಆತ್ಮಾ ಚ ಜರಯಾ ಗ್ರಸ್ತಃ ಪರಗೇಹಮುಪಾಸಸೇ

ತಂದೆ, ತಮ್ಮ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಮಕ್ಕಳು — ಎಲ್ಲರೂ ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಯೌವನವೂ ಹೋದದು; ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹವೂ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿದೆ; ನೀವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.

ಅಹೋ ಮಹೀಯಸೀ ಜನ್ತೋಃ ಜೀವಿತಾಶಾ ಯಯಾ ಭವಾನ್ । ಭೀಮಾಪವರ್ಜಿತಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಆದತ್ತೇ ಗೃಹಪಾಲವತ್

ಅಯ್ಯೋ, ಜೀವಿಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು! ಅದರಿಂದ ನೀವು ಭೀಮನಿಂದ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಮನೆಯ ಕಾಯುವವನಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.

ಅಗ್ನಿರ್ನಿಸೃಷ್ಟೋ ದತ್ತಶ್ಚ ಗರೋ ದಾರಾಶ್ಚ ದೂಷಿತಾಃ । ಹೃತಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಧನಂ ಯೇಷಾಂ ತದ್ದತ್ತೈರಸುಭಿಃ ಕಿಯತ್

ಅಗ್ನಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ವಿಷ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ — ಇಂತಹವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟವರು ಏನು ಪಡೆದರು?

ತಸ್ಯಾಪಿ ತವ ದೇಹೋಽಯಂ ಕೃಪಣಸ್ಯ ಜಿಜೀವಿಷೋಃ । ಪರೈತ್ಯನಿಚ್ಛತೋ ಜೀರ್ಣೋ ಜರಯಾ ವಾಸಸೀ ಇವ

ಜೀವಿಸಲು ಹಂಬಲಿಸುವ ದೀನನಾದ ನಿಮ್ಮ ದೇಹವೂ, ಬಯಸದೆ ಇದ್ದರೂ, ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಯಂತೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಗತಸ್ವಾರ್ಥಮಿಮಂ ದೇಹಂ ವಿರಕ್ತೋ ಮುಕ್ತಬನ್ಧನಃ । ಅವಿಜ್ಞಾತಗತಿಃ ಜಹ್ಯಾತ್ ಸ ವೈ ಧೀರ ಉದಾಹೃತಃ

ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೋ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟುಹೋದವನು ಧೀರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಯಃ ಸ್ವಕಾತ್ಪರತೋ ವೇಹ ಜಾತನಿರ್ವೇದ ಆತ್ಮವಾನ್ । ಹೃದಿ ಕೃತ್ವಾ ಹರಿಂ ಗೇಹಾತ್ ಪ್ರವ್ರಜೇತ್ ಸ ನರೋತ್ತಮಃ

ತಾನೇ ಆಗಲಿ, ಇತರರಿಂದ ಆಗಲಿ, ನಿರಾಸೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವವನು ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನು.

ಅಥೋದೀಚೀಂ ದಿಶಂ ಯಾತು ಸ್ವೈರಜ್ಞಾತ ಗತಿರ್ಭವಾನ್ । ಇತೋಽರ್ವಾಕ್ ಪ್ರಾಯಶಃ ಕಾಲಃ ಪುಂಸಾಂ ಗುಣವಿಕರ್ಷಣಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ; ಇಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಿಂದ ಕಾಲವು ಜನರನ್ನು ಗುಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ.