ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಸೂತ ಉವಾಚ । ( ಇಂದ್ರವಂಶಾ ) ಇತ್ಥಂ ಸ್ಮ ಪೃಷ್ಟಃ ಸ ತು ಬಾದರಾಯಣಿಃ ತತ್ಸ್ಮಾರಿತಾನನ್ತಹೃತಾಖಿಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ । ಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಪುನರ್ಲಬ್ಧಬಹಿರ್ದೃಶಿಃ ಶನೈಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹ ತಂ ಭಾಗವತೋತ್ತಮೋತ್ತಮ

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಬಾದರಾಯಣಿಯ ಪುತ್ರನು, ಅನಂತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಹೊರಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ಭಕ್ತಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಚೋಕ್ತಂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಯತ್ಪೃಷ್ಟೋಽಹಂ ಇಹಾಸ್ಮಿ ವಃ । ಲೀಲಾವತಾರಕರ್ಮಾಣಿ ಕೀರ್ತಿತಾನೀಹ ಸರ್ವಶಃ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಾನು ದೇವರ ಲೀಲಾವತಾರಗಳನ್ನೂ ಅವರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಪತಿತಃ ಸ್ಖಲಿತಶ್ಚಾರ್ತಃ ಕ್ಷುತ್ತ್ವಾ ವಾ ವಿವಶೋ ಬ್ರುವನ್ । ಹರಯೇ ನಮ ಇತ್ಯುಚ್ಚೈಃ ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಪಾತಕಾತ್

ಯಾರಾದರೂ ಬಿದ್ದರೂ, ತಡಕಿಕೊಂಡರೂ, ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಅಥವಾ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ, 'ಹರಿಯವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

(ಉಪೇಂದ್ರವಜ್ರಾ) ಸಙ್‌ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನೋ ಭಗವಾನ್ ಅನನ್ತಃ ಶ್ರುತಾನುಭಾವೋ ವ್ಯಸನಂ ಹಿ ಪುಂಸಾಮ್ । ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ವಿಧುನೋತ್ಯಶೇಷಂ ಯಥಾ ತಮೋಽರ್ಕೋಽಭ್ರಮಿವಾತಿವಾತಃ

ಅನಂತನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೀರ್ತಿಸಿದಾಗ, ಆತನ ಮಹಿಮೆ ಕೇಳಿದವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಮೋಡಗಳನ್ನೂ ಅಂಧಕಾರವನ್ನೂ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಂತೆ.

(ಮಿಶ್ರ-೧೨) ಮೃಷಾ ಗಿರಸ್ತಾ ಹ್ಯಸತೀರಸತ್ಕಥಾ ನ ಕಥ್ಯತೇ ಯದ್‌ಭಗವಾನಧೋಕ್ಷಜಃ । ತದೇವ ಸತ್ಯಂ ತದುಹೈವ ಮಙ್‌ಗಲಂ ತದೇವ ಪುಣ್ಯಂ ಭಗವದ್‌ಗುಣೋದಯಮ್

ಭಗವಂತನಾದ ಅಧೋಕ್ಷಜನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳದ ಸುಳ್ಳು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಹೇಳಬಾರದು. ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಶುಭಕರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ.

ತದೇವ ರಮ್ಯಂ ರುಚಿರಂ ನವಂ ನವಂ ತದೇವ ಶಶ್ವನ್ಮನಸೋ ಮಹೋತ್ಸವಮ್ । ತದೇವ ಶೋಕಾರ್ಣವಶೋಷಣಂ ನೃಣಾಂ ಯದುತ್ತಮಃಶ್ಲೋಕಯಶೋಽನುಗೀಯತೇ

ಯಾವಾಗ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಸುಂದರ, ಮನಮೋಹಕ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಭಾಸವಾಗುವದು; ಅದೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಿರಂತರ ಮಹೋತ್ಸವ; ಅದೇ ಜನರ ದುಃಖಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವದು.

ನ ಯದ್ವಚಶ್ಚಿತ್ರಪದಂ ಹರೇರ್ಯಶೋ ಜಗತ್ಪವಿತ್ರಂ ಪ್ರಗೃಣೀತ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ತದ್ ಧ್ವಾಙ್‌ಕ್ಷತೀರ್ಥಂ ನ ತು ಹಂಸಸೇವಿತಂ ಯತ್ರಾಚ್ಯುತಸ್ತತ್ರ ಹಿ ಸಾಧವೋಽಮಲಾಃ

ಹರಿಯವರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾರದ, ಎಷ್ಟು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಮಾತಾದರೂ, ಅದು ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸ್ನಾನಸ್ಥಳದಂತೆ, ಹಂಸಗಳು ಹೋಗದ ಸ್ಥಳ. ಅಚ್ಯುತನಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ತದ್ವಾಗ್ವಿಸರ್ಗೋ ಜನತಾಘಸಂಪ್ಲವೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರತಿಶ್ಲೋಕಮಬದ್ಧವತ್ಯಪಿ । ನಾಮಾನ್ಯನನ್ತಸ್ಯ ಯಶೋಽಙ್‌ಕಿತಾನಿ ಯತ್ ಶ್ರೃಣ್ವನ್ತಿ ಗಾಯನ್ತಿ ಗೃಣನ್ತಿ ಸಾಧವಃ

ಯಾವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ಹೆಸರೂ ಮಹಿಮೆಯೂ ಇದ್ದವೋ, ಆ ಮಾತುಗಳು ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಜನರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಸದ್ಭಕ್ತರು ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯಮಪ್ಯಚ್ಯುತ ಭಾವವರ್ಜಿತಂ ನ ಶೋಭತೇ ಜ್ಞಾನಮಲಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್ । ಕುತಃ ಪುನಃ ಶಶ್ವದಭದ್ರಮೀಶ್ವರೇ ನ ಹ್ಯರ್ಪಿತಂ ಕರ್ಮ ಯದಪ್ಯನುತ್ತಮಮ್

ಅಚ್ಯುತನೇ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಗಮನ ಕರ್ಮವೂ, ಶುದ್ಧವಾದ ಜ್ಞಾನವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸದ ಉತ್ತಮವಾದ ಕರ್ಮವೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡದು.

ಯಶಃಶ್ರಿಯಾಮೇವ ಪರಿಶ್ರಮಃ ಪರೋ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರತಪಃಶ್ರುತಾದಿಷು । ಅವಿಸ್ಮೃತಿಃ ಶ್ರೀಧರಪಾದಪದ್ಮಯೋಃ ಗುಣಾನುವಾದಶ್ರವಣಾದರಾದಿಭಿರ್ಹರೇಃ

ಯಾವುದೇ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ, ಶ್ರೀಧರನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಅನನ್ಯ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ. ಹರಿಯವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಹಾಡುವುದು, ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಮುಖ್ಯ.

(ಮಿಶ್ರ-೧೧,೧೨) ಅವಿಸ್ಮೃತಿಃ ಕೃಷ್ಣಪದಾರವಿನ್ದಯೋಃ ಕ್ಷಿಣೋತ್ಯಭದ್ರಾಣಿ ಚ ಶಂ ತನೋತಿ ಚ । ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಶುದ್ಧಿಂ ಪರಮಾತ್ಮಭಕ್ತಿಂ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ವಿಜ್ಞಾನವಿರಾಗಯುಕ್ತಮ್

ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳ ಸ್ಮರಣೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಶುಭಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಶುಭವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು, ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ವಿವೇಕವನ್ನೂ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

(ಇಂದ್ರವಜ್ರಾ) ಯೂಯಂ ದ್ವಿಜಾಗ್ರ್ಯಾ ಬತ ಭೂರಿಭಾಗಾ ಯಚ್ಛಶ್ವದಾತ್ಮನ್ಯಖಿಲಾತ್ಮಭೂತಮ್ । ನಾರಾಯಣಂ ದೇವಮದೇವಮೀಶಂ ಅಜಸ್ರಭಾವಾ ಭಜತಾವಿವೇಶ್ಯ

ನೀವು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಸದಾ ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ಈಶ್ವರನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಟ್ಟು ಭಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.

(ಮಿಶ್ರ-೧೧,೧೨) ಅಹಂ ಚ ಸಂಸ್ಮಾರಿತ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಂ ಶ್ರುತಂ ಪುರಾ ಮೇ ಪರಮರ್ಷಿವಕ್ತ್ರಾತ್ । ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶೇ ನೃಪತೇಃ ಪರೀಕ್ಷಿತಃ ಸದಸ್ಯೃಷೀಣಾಂ ಮಹತಾಂ ಚ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಮ್

ನಾನು ಕೂಡ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡೆನು. ಅದನ್ನು ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಪರಮ ಋಷಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೆನು, ಪಾರೀಕ್ಷಿತನ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ಇದ್ದಾಗ.

(ಅನುಷ್ಟುಪ್) ಏತದ್ವಃ ಕಥಿತಂ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಥನೀಯೋರುಕರ್ಮಣಃ । ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಸರ್ವಾಶುಭವಿನಾಶನಮ್

ವೈದ್ಯರೇ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಾಸುದೇವನ ಮಹಿಮೆಯು ಎಲ್ಲ ಅಶುಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಭಗವಂತನ ಮಹಾಕೃತ್ಯಗಳ ಮಹಿಮೆ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯ ಏತತ್ಶ್ರಾವಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಯಾಮಕ್ಷಣಮನನ್ಯಧೀಃ । ಶ್ರದ್ಧಾವಾನ್ ಯೋಽನುಶ್ರೃಣುಯಾತ್ ಪುನಾತ್ಯಾತ್ಮಾನಮೇವ ಸಃ

ಯಾರು ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವಾದರೂ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶ್ಯಾಮೇಕಾದಶ್ಯಾಂ ವಾ ಶ್ರೃಣ್ವನ್ನಾಯುಷ್ಯವಾನ್ ಭವೇತ್ । ಪಠತ್ಯನಶ್ನನ್ ಪ್ರಯತಃ ತತೋ ಭವತ್ಯಪಾತಕೀ

ಯಾರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ದ್ವಾದಶಿ ಅಥವಾ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಆಯುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಠಿಸಿದರೆ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪುಷ್ಕರೇ ಮಥುರಾಯಾಂ ಚ ದ್ವಾರವತ್ಯಾಂ ಯತಾತ್ಮವಾನ್ । ಉಪೋಷ್ಯ ಸಂಹಿತಾಮೇತಾಂ ಪಠಿತ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಭಯಾತ್

ಪುಷ್ಕರ, ಮಥುರಾ ಅಥವಾ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಈ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಓದಿದವನು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ದೇವತಾ ಮುನಯಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಪಿತರೋ ಮನವೋ ನೃಪಾಃ । ಯಚ್ಛನ್ತಿ ಕಾಮಾನ್ ಗೃಣತಃ ಶ್ರೃಣ್ವತೋ ಯಸ್ಯ ಕೀರ್ತನಾತ್

ಯಾರ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಪಿತೃಗಳು, ಮನುವರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವರು.

ಋಚೋ ಯಜೂಂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ದ್ವಿಜೋಽಧೀತ್ಯಾನುವಿನ್ದತೇ । ಮಧುಕುಲ್ಯಾ ಘೃತಕುಲ್ಯಾಃ ಪಯಃಕುಲ್ಯಾಶ್ಚ ತತ್ಫಲಮ್

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದವನ್ನು ಕಲಿತಾನೋ ಅವನು ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ನದಿಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಂ ಏತಾಂ ಅಧೀತ್ಯ ಪ್ರಯತೋ ದ್ವಿಜಃ । ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಭಗವತಾ ಯತ್ತು ತತ್ಪದಂ ಪರಮಂ ವ್ರಜೇತ್

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಪುರಾಣ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ವಿಪ್ರೋಽಧೀತ್ಯಾಪ್ನುಯಾತ್ ಪ್ರಜ್ಞಾಂ ರಾಜನ್ಯೋದಧಿಮೇಖಲಾಮ್ । ವೈಶ್ಯೋ ನಿಧಿಪತಿತ್ವಂ ಚ ಶೂದ್ರಃ ಶುಧ್ಯೇತ ಪಾತಕಾತ್

ಓದುವುದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಮುದ್ರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು, ವೈಶ್ಯನು ಧನದ ಒಡೆಯನಾಗುವುದನ್ನು, ಶೂದ್ರನು ಪಾಪದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

(unknown) ಕಲಿಮಲಸಂಹತಿಕಾಲನೋಽಖಿಲೇಶೋ ಹರಿರಿತರತ್ರ ನ ಗೀಯತೇ ಹ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಮ್ । ಇಹ ತು ಪುನರ್ಭಗವಾನಶೇಷಮೂರ್ತಿಃ ಪರಿಪಠಿತೋಽನುಪದಂ ಕಥಾಪ್ರಸಙ್‌ಗೈಃ

ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಯುಗದ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಗಿಸುವ ಎಲ್ಲರಾಧಿಪತಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸದಾ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿರುವ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.

(ಪುಷ್ಪಿತಾಗ್ರಾ) ತಮಹಮಜಮನನ್ತಮಾತ್ಮತತ್ತ್ವಂ ಜಗದುದಯಸ್ಥಿತಿಸಂಯಮಾತ್ಮಶಕ್ತಿಮ್ । ದ್ಯುಪತಿಭಿರಜಶಕ್ರಶಙ್‌ಕರಾದ್ಯೈಃ ದುರವಸಿತಸ್ತವಮಚ್ಯುತಂ ನತೋಽಸ್ಮಿ

ಜನನವಿಲ್ಲದ, ಅನಂತ, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ಶಂಕರರು ಕೂಡಾ ಪೂಜಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯನಾದ ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಉಪಚಿತನವಶಕ್ತಿಭಿಃ ಸ್ವ ಆತ್ಮನಿ ಉಪರಚಿತಸ್ಥಿರಜಙ್‌ಗಮಾಲಯಾಯ । ಭಗವತ ಉಪಲಬ್ಧಿಮಾತ್ರಧಾಮ್ನೇ ಸುರಋಷಭಾಯ ನಮಃ ಸನಾತನಾಯ

ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಭಾಗ್ಯವಂತರು ಮಾತ್ರ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಧಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಶ್ವತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

(ಮಾಲಿನೀ) ಸ್ವಸುಖನಿಭೃತಚೇತಾಸ್ತದ್ವ್ಯುದಸ್ತಾನ್ಯಭಾವೋಽಪಿ ಅಜಿತರುಚಿರಲೀಲಾಕೃಷ್ಟಸಾರಸ್ತದೀಯಮ್ । ವ್ಯತನುತ ಕೃಪಯಾ ಯಃ ತತ್ತ್ವದೀಪಂ ಪುರಾಣಂ ತಮಖಿಲವೃಜಿನಘ್ನಂ ವ್ಯಾಸಸೂನುಂ ನತೋಽಸ್ಮಿ

ತನ್ನ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಜಯಿಸಲಾರದ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸತ್ಯದ ದೀಪವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ವಿದುರಸ್ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಮೈತ್ರೇಯಾದಾತ್ಮನೋ ಗತಿಮ್ । ಜ್ಞಾತ್ವಾಗಾt ಹಾಸ್ತಿನಪುರಂ ತಯಾವಾಪ್ತವಿವಿತ್ಸಿತಃ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರೇಯರಿಂದ ಆತ್ಮನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ವಿದುರನು, ಅವಳಿಂದ ಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ಯಾವತಃ ಕೃತವಾನ್ ಪ್ರಶ್ನಾನ್ ಕ್ಷತ್ತಾ ಕೌಷಾರವಾಗ್ರತಃ । ಜಾತೈಕಭಕ್ತಿಃ ಗೋವಿನ್ದೇ ತೇಭ್ಯಶ್ಚೋಪರರಾಮ ಹ

ವಿದುರನು ಕೌಷಾರವ ಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅವನು ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.

ತಂ ಬನ್ಧುಮಾಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧರ್ಮಪುತ್ರಃ ಸಹಾನುಜಃ । ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೋ ಯುಯುತ್ಸುಶ್ಚ ಸೂತಃ ಶಾರದ್ವತಃ ಪೃಥಾ

ಬಾಂಧವನಾದ ವಿದುರನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಯುಯುತ್ಸು, ಸೂತ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಪೃಥಾ—all ಕೂಡಾ,

ಗಾನ್ಧಾರೀ ದ್ರೌಪದೀ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸುಭದ್ರಾ ಚೋತ್ತರಾ ಕೃಪೀ । ಅನ್ಯಾಶ್ಚ ಜಾಮಯಃ ಪಾಣ್ಡೋಃ ಜ್ಞಾತಯಃ ಸಸುತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಗಾಂಧಾರಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸುಭದ್ರಾ, ಉತ್ತರಾ, ಕೃಪಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುವಿನ ಇತರ ಪತ್ನಿಯರು, ಅವರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬಂಧುವಾದ ಮಹಿಳೆಯರು,