ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಜಿಜ್ಞಾಸಿತಾತ್ಮ ಯಾಥಾರ್ಥ್ಯೋ ಮುನೇರ್ವ್ಯಾಸಸುತಾದಸೌ । ಹಿತ್ವೇದಂ ನೃಪ ಗಙ್‌ಗಾಯಾಂ ಯಾಸ್ಯತ್ಯದ್ಧಾ ಅಕುತೋಭಯಮ್

ಆತ್ಮನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ವ್ಯಾಸಮಹರ್ಷಿಯ ಪುತ್ರನಿಂದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನೇ, ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಇತಿ ರಾಜ್ಞ ಉಪಾದಿಶ್ಯ ವಿಪ್ರಾ ಜಾತಕಕೋವಿದಾಃ । ಲಬ್ಧಾಪಚಿತಯಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುಃ ಸ್ವಕಾನ್ ಗೃಹಾನ್

ಹೀಗೆ ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಗೌರವ ಪಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

ಸ ಏಷ ಲೋಕೇ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಪರೀಕ್ಷಿದಿತಿ ಯತ್ಪ್ರಭುಃ । ಪೂರ್ವಂ ದೃಷ್ಟಮನುಧ್ಯಾಯನ್ ಪರೀಕ್ಷೇತ ನರೇಷ್ವಿಹ

ಈತನನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಈತ ಹಿಂದೆ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ರಾಜಪುತ್ರೋ ವವೃಧೇ ಆಶು ಶುಕ್ಲ ಇವೋಡುಪಃ । ಆಪೂರ್ಯಮಾಣಃ ಪಿತೃಭಿಃ ಕಾಷ್ಠಾಭಿರಿವ ಸೋಽನ್ವಹಮ್

ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ಚಂದ್ರನು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ, ತಂದೆಯವರು ಪ್ರತಿದಿನವು ಹಚ್ಚುವ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.

ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಜ್ಞಾತಿದ್ರೋಹಜಿಹಾಸಯಾ । ರಾಜಾ ಲಬ್ಧಧನೋ ದಧ್ಯೌ ಅನ್ಯತ್ರ ಕರದಣ್ಡಯೋಃ

ಬಾಂಧವರಿಗೆ ಆಗಿದ್ದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ, ರಾಜನು ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸಿ, ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಂಡವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ತದಭಿಪ್ರೇತಮಾಲಕ್ಷ್ಯ ಭ್ರಾತರೋಽಚ್ಯುತಚೋದಿತಾಃ । ಧನಂ ಪ್ರಹೀಣಮಾಜಹ್ರುಃ ಉದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಭೂರಿಶಃ

ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಅಚ್ಯುತನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವನ ಸಹೋದರರು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ತಂದರು.

ತೇನ ಸಮ್ಭೃತಸಮ್ಭಾರೋ ಧರ್ಮಪುತ್ರೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ । ವಾಜಿಮೇಧೈಃ ತ್ರಿಭಿರ್ಭೀತೋ ಯಜ್ಞೈಃ ಸಮಯಜತ್ ಹರಿಮ್

ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಆಹೂತೋ ಭಗವಾನ್ ರಾಜ್ಞಾ ಯಾಜಯಿತ್ವಾ ದ್ವಿಜೈರ್ನೃಪಮ್ । ಉವಾಸ ಕತಿಚಿತ್ ಮಾಸಾನ್ ಸುಹೃದಾಂ ಪ್ರಿಯಕಾಮ್ಯಯಾ

ರಾಜನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನು.

ತತೋ ರಾಜ್ಞಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಃ ಕೃಷ್ಣಯಾ ಸಹಬನ್ಧುಭಿಃ । ಯಯೌ ದ್ವಾರವತೀಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸಾರ್ಜುನೋ ಯದುಭಿರ್ವೃತಃ

ನಂತರ, ರಾಜನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಜುನನೂ ಯಾದವರೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೊರಟನು.

ಏತತ್ಕೌಮಾರಜಂ ಕರ್ಮ ಹರೇರಾತ್ಮಾಹಿಮೋಕ್ಷಣಮ್ । ಮೃತ್ಯೋಃ ಪೌಗಣ್ಡಕೇ ಬಾಲಾ ದೃಷ್ಟ್ವೋಚುರ್ವಿಸ್ಮಿತಾ ವ್ರಜೇ

ಹರಿಯ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಅವನ ಭಕ್ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದುದನ್ನು, ವ್ರಜದ ಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.

( ಮಿಶ್ರ ) ನೈತದ್ ವಿಚಿತ್ರಂ ಮನುಜಾರ್ಭಮಾಯಿನಃ ಪರಾವರಾಣಾಂ ಪರಮಸ್ಯ ವೇಧಸಃ । ಅಘೋಽಪಿ ಯತ್ಸ್ಪರ್ಶನಧೌತಪಾತಕಃ ಪ್ರಾಪಾತ್ಮಸಾಮ್ಯಂ ತ್ವಸತಾಂ ಸುದುರ್ಲಭಮ್

ಮಾನವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡುವ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ; ಅವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅಘಾಸುರನ ಪಾಪಗಳು ತೊಲಗಿ, ಆತ್ಮಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅದು ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.

( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ಸಕೃದ್ಯದಙ್‌ಗಪ್ರತಿಮಾನ್ತರಾಹಿತಾ ಮನೋಮಯೀ ಭಾಗವತೀಂ ದದೌ ಗತಿಮ್ । ಸ ಏವ ನಿತ್ಯಾತ್ಮಸುಖಾನುಭೂತ್ಯಭಿ ವ್ಯುದಸ್ತಮಾಯೋಽನ್ತರ್ಗತೋ ಹಿ ಕಿಂ ಪುನಃ

ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೇ ಪಡೆದನು; ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿತ್ಯಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು ಏನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ!

ಶ್ರೀಸೂತ ಉವಾಚ । ( ಇಂದ್ರವಜ್ರಾ ) ಇತ್ಥಂ ದ್ವಿಜಾ ಯಾದವದೇವದತ್ತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ವರಾತುಶ್ಚರಿತಂ ವಿಚಿತ್ರಮ್ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ಭೂಯೋಽಪಿ ತದೇವ ಪುಣ್ಯಂ ವೈಯಾಸಕಿಂ ಯನ್ನಿಗೃಹೀತಚೇತಾಃ

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಯಾದವಕುಲದ ದೇವತೆ ಕೃಷ್ಣನ ಅದ್ಭುತ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಮನಸ್ಸು ಆ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ವೈಯಾಸಕಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಕೇಳಲು ಕೇಳಿದನು.

ಶ್ರೀರಾಜೋವಾಚ । ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಾಲಾನ್ತರಕೃತಂ ತತ್ಕಾಲೀನಂ ಕಥಂ ಭವೇತ್ । ಯತ್ಕೌಮಾರೇ ಹರಿಕೃತಂ ಜಗುಃ ಪೌಗಣ್ಡಕೇಽರ್ಭಕಾಃ

ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಹರಿಯು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆ ಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಾಡಿದರು?

ತದ್ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಮಹಾಯೋಗಿನ್ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಗುರೋ । ನೂನಮೇತದ್ಧರೇರೇವ ಮಾಯಾ ಭವತಿ ನಾನ್ಯಥಾ

ಮಹಾಯೋಗಿಶ್ರೇಷ್ಟನೆ, ಗುರುವೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಈ ಅಪರೂಪದ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹರಿಯವರ ಮಾಯೆಯ ಆಟವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ.

ವಯಂ ಧನ್ಯತಮಾ ಲೋಕೇ ಗುರೋಽಪಿ ಕ್ಷತ್ರಬನ್ಧವಃ । ಯತ್ ಪಿಬಾಮೋ ಮುಹುಸ್ತ್ವತ್ತಃ ಪುಣ್ಯಂ ಕೃಷ್ಣಕಥಾಮೃತಮ್

ಗುರುವೇ, ನಾವು ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು. ನಾವು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಆದರೂ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಾವು ಸದಾ ಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ರೀಸೂತ ಉವಾಚ । ( ಇಂದ್ರವಂಶಾ ) ಇತ್ಥಂ ಸ್ಮ ಪೃಷ್ಟಃ ಸ ತು ಬಾದರಾಯಣಿಃ ತತ್ಸ್ಮಾರಿತಾನನ್ತಹೃತಾಖಿಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ । ಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಪುನರ್ಲಬ್ಧಬಹಿರ್ದೃಶಿಃ ಶನೈಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹ ತಂ ಭಾಗವತೋತ್ತಮೋತ್ತಮ

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಬಾದರಾಯಣಿಯ ಪುತ್ರನು, ಅನಂತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಹೊರಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ಭಕ್ತಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಚೋಕ್ತಂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಯತ್ಪೃಷ್ಟೋಽಹಂ ಇಹಾಸ್ಮಿ ವಃ । ಲೀಲಾವತಾರಕರ್ಮಾಣಿ ಕೀರ್ತಿತಾನೀಹ ಸರ್ವಶಃ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಾನು ದೇವರ ಲೀಲಾವತಾರಗಳನ್ನೂ ಅವರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಪತಿತಃ ಸ್ಖಲಿತಶ್ಚಾರ್ತಃ ಕ್ಷುತ್ತ್ವಾ ವಾ ವಿವಶೋ ಬ್ರುವನ್ । ಹರಯೇ ನಮ ಇತ್ಯುಚ್ಚೈಃ ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಪಾತಕಾತ್

ಯಾರಾದರೂ ಬಿದ್ದರೂ, ತಡಕಿಕೊಂಡರೂ, ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಅಥವಾ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ, 'ಹರಿಯವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

(ಉಪೇಂದ್ರವಜ್ರಾ) ಸಙ್‌ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನೋ ಭಗವಾನ್ ಅನನ್ತಃ ಶ್ರುತಾನುಭಾವೋ ವ್ಯಸನಂ ಹಿ ಪುಂಸಾಮ್ । ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ವಿಧುನೋತ್ಯಶೇಷಂ ಯಥಾ ತಮೋಽರ್ಕೋಽಭ್ರಮಿವಾತಿವಾತಃ

ಅನಂತನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೀರ್ತಿಸಿದಾಗ, ಆತನ ಮಹಿಮೆ ಕೇಳಿದವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಮೋಡಗಳನ್ನೂ ಅಂಧಕಾರವನ್ನೂ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಂತೆ.

(ಮಿಶ್ರ-೧೨) ಮೃಷಾ ಗಿರಸ್ತಾ ಹ್ಯಸತೀರಸತ್ಕಥಾ ನ ಕಥ್ಯತೇ ಯದ್‌ಭಗವಾನಧೋಕ್ಷಜಃ । ತದೇವ ಸತ್ಯಂ ತದುಹೈವ ಮಙ್‌ಗಲಂ ತದೇವ ಪುಣ್ಯಂ ಭಗವದ್‌ಗುಣೋದಯಮ್

ಭಗವಂತನಾದ ಅಧೋಕ್ಷಜನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳದ ಸುಳ್ಳು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಹೇಳಬಾರದು. ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಶುಭಕರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ.

ತದೇವ ರಮ್ಯಂ ರುಚಿರಂ ನವಂ ನವಂ ತದೇವ ಶಶ್ವನ್ಮನಸೋ ಮಹೋತ್ಸವಮ್ । ತದೇವ ಶೋಕಾರ್ಣವಶೋಷಣಂ ನೃಣಾಂ ಯದುತ್ತಮಃಶ್ಲೋಕಯಶೋಽನುಗೀಯತೇ

ಯಾವಾಗ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಸುಂದರ, ಮನಮೋಹಕ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಭಾಸವಾಗುವದು; ಅದೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಿರಂತರ ಮಹೋತ್ಸವ; ಅದೇ ಜನರ ದುಃಖಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವದು.

ನ ಯದ್ವಚಶ್ಚಿತ್ರಪದಂ ಹರೇರ್ಯಶೋ ಜಗತ್ಪವಿತ್ರಂ ಪ್ರಗೃಣೀತ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ತದ್ ಧ್ವಾಙ್‌ಕ್ಷತೀರ್ಥಂ ನ ತು ಹಂಸಸೇವಿತಂ ಯತ್ರಾಚ್ಯುತಸ್ತತ್ರ ಹಿ ಸಾಧವೋಽಮಲಾಃ

ಹರಿಯವರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾರದ, ಎಷ್ಟು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಮಾತಾದರೂ, ಅದು ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸ್ನಾನಸ್ಥಳದಂತೆ, ಹಂಸಗಳು ಹೋಗದ ಸ್ಥಳ. ಅಚ್ಯುತನಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ತದ್ವಾಗ್ವಿಸರ್ಗೋ ಜನತಾಘಸಂಪ್ಲವೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರತಿಶ್ಲೋಕಮಬದ್ಧವತ್ಯಪಿ । ನಾಮಾನ್ಯನನ್ತಸ್ಯ ಯಶೋಽಙ್‌ಕಿತಾನಿ ಯತ್ ಶ್ರೃಣ್ವನ್ತಿ ಗಾಯನ್ತಿ ಗೃಣನ್ತಿ ಸಾಧವಃ

ಯಾವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ಹೆಸರೂ ಮಹಿಮೆಯೂ ಇದ್ದವೋ, ಆ ಮಾತುಗಳು ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಜನರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಸದ್ಭಕ್ತರು ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯಮಪ್ಯಚ್ಯುತ ಭಾವವರ್ಜಿತಂ ನ ಶೋಭತೇ ಜ್ಞಾನಮಲಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್ । ಕುತಃ ಪುನಃ ಶಶ್ವದಭದ್ರಮೀಶ್ವರೇ ನ ಹ್ಯರ್ಪಿತಂ ಕರ್ಮ ಯದಪ್ಯನುತ್ತಮಮ್

ಅಚ್ಯುತನೇ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಗಮನ ಕರ್ಮವೂ, ಶುದ್ಧವಾದ ಜ್ಞಾನವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸದ ಉತ್ತಮವಾದ ಕರ್ಮವೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡದು.

ಯಶಃಶ್ರಿಯಾಮೇವ ಪರಿಶ್ರಮಃ ಪರೋ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರತಪಃಶ್ರುತಾದಿಷು । ಅವಿಸ್ಮೃತಿಃ ಶ್ರೀಧರಪಾದಪದ್ಮಯೋಃ ಗುಣಾನುವಾದಶ್ರವಣಾದರಾದಿಭಿರ್ಹರೇಃ

ಯಾವುದೇ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ, ಶ್ರೀಧರನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಅನನ್ಯ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ. ಹರಿಯವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಹಾಡುವುದು, ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಮುಖ್ಯ.

(ಮಿಶ್ರ-೧೧,೧೨) ಅವಿಸ್ಮೃತಿಃ ಕೃಷ್ಣಪದಾರವಿನ್ದಯೋಃ ಕ್ಷಿಣೋತ್ಯಭದ್ರಾಣಿ ಚ ಶಂ ತನೋತಿ ಚ । ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಶುದ್ಧಿಂ ಪರಮಾತ್ಮಭಕ್ತಿಂ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ವಿಜ್ಞಾನವಿರಾಗಯುಕ್ತಮ್

ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳ ಸ್ಮರಣೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಶುಭಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಶುಭವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು, ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ವಿವೇಕವನ್ನೂ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

(ಇಂದ್ರವಜ್ರಾ) ಯೂಯಂ ದ್ವಿಜಾಗ್ರ್ಯಾ ಬತ ಭೂರಿಭಾಗಾ ಯಚ್ಛಶ್ವದಾತ್ಮನ್ಯಖಿಲಾತ್ಮಭೂತಮ್ । ನಾರಾಯಣಂ ದೇವಮದೇವಮೀಶಂ ಅಜಸ್ರಭಾವಾ ಭಜತಾವಿವೇಶ್ಯ

ನೀವು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಸದಾ ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ಈಶ್ವರನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಟ್ಟು ಭಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.

(ಮಿಶ್ರ-೧೧,೧೨) ಅಹಂ ಚ ಸಂಸ್ಮಾರಿತ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಂ ಶ್ರುತಂ ಪುರಾ ಮೇ ಪರಮರ್ಷಿವಕ್ತ್ರಾತ್ । ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶೇ ನೃಪತೇಃ ಪರೀಕ್ಷಿತಃ ಸದಸ್ಯೃಷೀಣಾಂ ಮಹತಾಂ ಚ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಮ್

ನಾನು ಕೂಡ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡೆನು. ಅದನ್ನು ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಪರಮ ಋಷಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೆನು, ಪಾರೀಕ್ಷಿತನ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ಇದ್ದಾಗ.