ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ವಾಣೀ ಗುಣಾನುಕಥನೇ ಶ್ರವಣೌ ಕಥಾಯಾಂ ಹಸ್ತೌ ಚ ಕರ್ಮಸು ಮನಸ್ತವ ಪಾದಯೋರ್ನಃ । ಸ್ಮೃತ್ಯಾಂ ಶಿರಸ್ತವ ನಿವಾಸಜಗತ್ಪ್ರಣಾಮೇ ದೃಷ್ಟಿಃ ಸತಾಂ ದರ್ಶನೇಽಸ್ತು ಭವತ್ತನೂನಾಮ್

ನಮ್ಮ ಮಾತು ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು, ಕಿವಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು, ಕೈಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಗೆ, ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲಿ. ನಮ್ಮ ತಲೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಮಿಸುವಂತೆ ಇರಲಿ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿಮ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ನೋಡಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಲಿ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ । ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತ್ಥಂ ಸಙ್‌ಕೀರ್ತಿತಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಭಗವಾನ್ ಗೋಕುಲೇಶ್ವರಃ । ದಾಮ್ನಾ ಚೋಲೂಖಲೇ ಬದ್ಧಃ ಪ್ರಹಸನ್ನಾಹ ಗುಹ್ಯಕೌ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಗೋಕುಲದ ಒಡೆಯನು, ಹಗ್ಗದಿಂದ ಒಲೂಕಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವನಾಗಿ, ನಗುತ್ತಾ ಆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಜ್ಞಾತಂ ಮಮ ಪುರೈವೈತದ್ ಋಷಿಣಾ ಕರುಣಾತ್ಮನಾ । ಯತ್ ಶ್ರೀಮದಾನ್ಧಯೋರ್ವಾಗ್ಭಿಃ ವಿಭ್ರಂಶೋಽನುಗ್ರಹಃ ಕೃತಃ

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಇದನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೆನು, ದಯಾಮಯ ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ. ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ಅಂಧರಾದವರ ಮಾತಿನಿಂದ ನಿಮಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು, ಆದರೆ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ ನಿಮಗೆ ದೊರಕಿತು.

ಸಾಧೂನಾಂ ಸಮಚಿತ್ತಾನಾಂ ಸುತರಾಂ ಮತ್ಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್ । ದರ್ಶನಾನ್ನೋ ಭವೇದ್‍ಬನ್ಧಃ ಪುಂಸೋಽಕ್ಷ್ಣೋಃ ಸವಿತುರ್ಯಥಾ

ಯಾರು ಸದಾ ಸಮಚಿತ್ತರಾಗಿರುವರು, ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರುವರು, ಅವರಿಗೇನು ಬಂಧನವಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಸೂರ್ಯನು ಮಾನವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಬಂಧನವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.

ತದ್‍ಗಚ್ಛತಂ ಮತ್ಪರಮೌ ನಲಕೂಬರ ಸಾದನಮ್ । ಸಞ್ಜಾತೋ ಮಯಿ ಭಾವೋ ವಾಂ ಈಪ್ಸಿತಃ ಪರಮೋಽಭವಃ

ನಲಕುಬರ, ಈಗ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಯಸಿದ ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ । ಇತ್ಯುಕ್ತೌ ತೌ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಬದ್ಧೋಲೂಖಲಮಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ಜಗ್ಮತುರ್ದಿಶಮುತ್ತರಾಮ್

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಟ್ಟಿದ ಒಲೂಕಲವನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು.

ಇತ್ಥಂ ಭಾವೇನ ಕಥಿತೋ ಭಗವಾನ್ ಭಗವತ್ತಮಃ । ನ ಇತ್ಥಂ ಭಾವೇನ ಹಿ ಪರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಅರ್ಹನ್ತಿ ಸೂರಯಃ

ಹೀಗೆ ಭಾವದಿಂದ ಭಗವಂತನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ಆದರೆ ಇಂತಹ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ನಾಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಿ ಜನ್ಮಾದೌ ಪರಸ್ಯ ಅನುವಿಧೀಯತೇ । ಕರ್ತೃತ್ವಪ್ರತಿಷೇಧಾರ್ಥಂ ಮಾಯಯಾರೋಪಿತಂ ಹಿ ತತ್

ಭಗವಂತನ ಕರ್ಮ, ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ಇತರರಿಗೆ ಇರುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಮಾತ್ರ.

ಅಯಂ ತು ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಕಲ್ಪಃ ಸವಿಕಲ್ಪ ಉದಾಹೃತಃ । ವಿಧಿಃ ಸಾಧಾರಣೋ ಯತ್ರ ಸರ್ಗಾಃ ಪ್ರಾಕೃತವೈಕೃತಾಃ

ಈದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲಪರ್ಯಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ವೈಕೃತಿಯೂ ಸೇರಿ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಪರಿಮಾಣಂ ಚ ಕಾಲಸ್ಯ ಕಲ್ಪಲಕ್ಷಣ ವಿಗ್ರಹಮ್ । ಯಥಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ಪಾದ್ಮಂ ಕಲ್ಪಮಥೋ ಶ್ರೃಣು

ಈ ಕಾಲದ ಅಳತೆ, ಕಾಲಪರ್ಯಂತದ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಪಾದ್ಮ ಕಾಲಪರ್ಯಂತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿ.

ಶೌನಕ ಉವಾಚ । ಯದಾಹ ನೋ ಭವಾನ್ ಸೂತ ಕ್ಷತ್ತಾ ಭಾಗವತೋತ್ತಮಃ । ಚಚಾರ ತೀರ್ಥಾನಿ ಭುವಃ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಬಂಧೂನ್ ಸು-ದುಸ್ತ್ಯಜಾನ್

ಶೌನಕನು ಹೀಗೆಂದನು: ಸೂತ, ನೀನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದೆಯಲ್ಲ, ಭಗವಂತನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನಾದ ವಿದುರನು ತನ್ನನ್ನು ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನೆಂದು.

ಕ್ಷತ್ತುಃ ಕೌಶಾರವೇಃ ತಸ್ಯ ಸಂವಾದೋಽಧ್ಯಾತ್ಮಸಂಶ್ರಿತಃ । ಯದ್ವಾ ಸ ಭಗವಾನ್ ತಸ್ಮೈ ಪೃಷ್ಟಃ ತತ್ತ್ವಂ ಉವಾಚ ಹ

ವ್ಯಾಸನ ಪುತ್ರನಾದ ವಿದುರ ಮತ್ತು ಕೌಶಾರವ ಮುನಿಯವರ ನಡುವೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಅಥವಾ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

ಬ್ರೂಹಿ ನಃ ತದ್ ಇದಂ ಸೌಮ್ಯ ವಿದುರಸ್ಯ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಬನ್ಧುತ್ಯಾಗ ನಿಮಿತ್ತಂ ಚ ಯಥೈವ ಆಗತವಾನ್ ಪುನಃ

ಮೃದುಭಾವಿಯೇ, ವಿದುರನು ಏನು ಮಾಡಿದನು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸು.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ರಾಜ್ಞಾ ಪರೀಕ್ಷಿತಾ ಪೃಷ್ಟೋ ಯದ್ ಅವೋಚತ್ ಮಹಾಮುನಿಃ । ತದ್ವೋಽಭಿಧಾಸ್ಯೇ ಶ್ರೃಣುತ ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಶ್ನಾನುಸಾರತಃ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮಹಾಮುನಿಯವರು ಏನು ಉತ್ತರಿಸಿದರೋ ಅದನ್ನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರಿ.

ರಾಜೋವಾಚ। ಕಸ್ಮಿನ್ಕರ್ಮಣಿ ದೇವಸ್ಯ ಮಯೋಽಹನ್ಜಗದೀಶಿತುಃ। ಯಥಾ ಚೋಪಚಿತಾ ಕೀರ್ತಿಃ ಕೃಷ್ಣೇನಾನೇನ ಕಥ್ಯತಾಮ್

ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನೂ ನನ್ನ ಆತ್ಮನೂ ಆಗಿರುವ ದೇವರ ಯಾವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು? ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸು.

ಶ್ರೀನಾರದ ಉವಾಚ। ನಿರ್ಜಿತಾ ಅಸುರಾ ದೇವೈರ್ಯುಧ್ಯನೇನೋಪಬೃಂಹಿತೈಃ। ಮಾಯಿನಾಂ ಪರಮಾಚಾರ್ಯಂ ಮಯಂ ಶರಣಮಾಯಯುಃ

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು ಅವನಿಂದ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಾಗ, ಆ ದೈತ್ಯರು ಮಾಯೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮಹಾನ್ ಮಾಯನ ಬಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋದರು.

ಸ ನಿರ್ಮಾಯ ಪುರಸ್ತಿಸ್ರೋ ಹೈಮೀರೌಪ್ಯಾಯಸೀರ್ವಿಭುಃ। ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯಾಪಾಯಸಂಯೋಗಾ ದುರ್ವಿತರ್ಕ್ಯಪರಿಚ್ಛದಾಃ

ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯು ಮುಂದುಬಂದು ಬಂಗಾರದ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಊಹೆಗೆ ಮೀರಿದವು.

ತಾಭಿಸ್ತೇಽಸುರಸೇನಾನ್ಯೋ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ಸೇಶ್ವರಾನ್ನೃಪ। ಸ್ಮರನ್ತೋ ನಾಶಯಾಂ ಚಕ್ರುಃ ಪೂರ್ವವೈರಮಲಕ್ಷಿತಾಃ

ಆ ನಗರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ, ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕರು ಹಳೆಯ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ನೆನೆದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ರಾಜನೆ.

ತತಸ್ತೇ ಸೇಶ್ವರಾ ಲೋಕಾ ಉಪಾಸಾದ್ಯೇಶ್ವರಂ ನತಾಃ। ತ್ರಾಹಿ ನಸ್ತಾವಕಾನ್ದೇವ ವಿನಷ್ಟಾಂಸ್ತ್ರಿಪುರಾಲಯೈಃ

ಆಗ ಲೋಕದ ಒಡೆಯರು ತಮ್ಮ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ದೇವಾ, ತ್ರಿಪುರ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ನಾವು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು' ಎಂದು ಬೇಡಿದರು.

ಅಥಾನುಗೃಹ್ಯ ಭಗವಾನ್ಮಾ ಭೈಷ್ಟೇತಿ ಸುರಾನ್ವಿಭುಃ। ಶರಂ ಧನುಷಿ ಸನ್ಧಾಯ ಪುರೇಷ್ವಸ್ತ್ರಂ ವ್ಯಮುಞ್ಚತ

ಆಗ ಭಗವಂತನು ದಯೆ ತೋರಿಸಿ, 'ಭಯಪಡಬೇಡಿ' ಎಂದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿ ಆ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು.

ತತೋಽಗ್ನಿವರ್ಣಾ ಇಷವ ಉತ್ಪೇತುಃ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಾತ್। ಯಥಾ ಮಯೂಖಸನ್ದೋಹಾ ನಾದೃಶ್ಯನ್ತ ಪುರೋ ಯತಃ

ಅದಾದ ಮೇಲೆ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಬಾಣಗಳು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಟವು. ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ನಗರಗಳತ್ತ ಬಂದಾಗ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತೈಃ ಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ವ್ಯಸವಃ ಸರ್ವೇ ನಿಪೇತುಃ ಸ್ಮ ಪುರೌಕಸಃ। ತಾನಾನೀಯ ಮಹಾಯೋಗೀ ಮಯಃ ಕೂಪರಸೇಽಕ್ಷಿಪತ್

ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತಗುಲಿ, ಆ ನಗರಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟು ಬಿದ್ದರು. ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದ ಮಾಯನು ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಮೃತದ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದನು.

ಸಿದ್ಧಾಮೃತರಸಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ವಜ್ರಸಾರಾ ಮಹೌಜಸಃ। ಉತ್ತಸ್ಥುರ್ಮೇಘದಲನಾ ವೈದ್ಯುತಾ ಇವ ವಹ್ನಯಃ

ಅಮೃತದ ರಸ ತಗಲಿ, ಅವರು ವಜ್ರದಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಚೀಲುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತರು.

ವಿಲೋಕ್ಯ ಭಗ್ನಸಙ್ಕಲ್ಪಂ ವಿಮನಸ್ಕಂ ವೃಷಧ್ವಜಮ್। ತದಾಯಂ ಭಗವಾನ್ವಿಷ್ಣುಸ್ತತ್ರೋಪಾಯಮಕಲ್ಪಯತ್

ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿಫಲವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃಷಧ್ವಜನು ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ವತ್ಸಶ್ಚಾಸೀತ್ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುರಯಂ ಹಿ ಗೌಃ। ಪ್ರವಿಶ್ಯ ತ್ರಿಪುರಂ ಕಾಲೇ ರಸಕೂಪಾಮೃತಂ ಪಪೌ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಸುವಿನ ಕಂದು ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು, ವಿಷ್ಣುವೇ ಹಸುವಾಗಿ, ಸಮಯ ಸರಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಪುರ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಮೃತದ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುವನು.

ತೇಽಸುರಾ ಹ್ಯಪಿ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ನ ನ್ಯಷೇಧನ್ವಿಮೋಹಿತಾಃ। ತದ್ವಿಜ್ಞಾಯ ಮಹಾಯೋಗೀ ರಸಪಾಲಾನಿದಂ ಜಗೌ

ದೈತ್ಯರು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದ ಮಾಯನು ಆ ಅಮೃತದ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

ಸ್ಮಯನ್ವಿಶೋಕಃ ಶೋಕಾರ್ತಾನ್ಸ್ಮರನ್ದೈವಗತಿಂ ಚ ತಾಮ್। ದೇವೋಽಸುರೋ ನರೋಽನ್ಯೋ ವಾ ನೇಶ್ವರೋಽಸ್ತೀಹ ಕಶ್ಚನ

ಮುಗ್ಧನಗುವ ಮುಖದಿಂದ, ದುಃಖವನ್ನೆದುರಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ನೆನೆದು, ವಿಧಿಯ ಆಟವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ದೇವತೆ, ದಾನವ, ಮಾನವ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

ಆತ್ಮನೋಽನ್ಯಸ್ಯ ವಾ ದಿಷ್ಟಂ ದೈವೇನಾಪೋಹಿತುಂ ದ್ವಯೋಃ। ಅಥಾಸೌ ಶಕ್ತಿಭಿಃ ಸ್ವಾಭಿಃ ಶಮ್ಭೋಃ ಪ್ರಾಧಾನಿಕಂ ವ್ಯಧಾತ್

ತಮಗಾಗಲಿ, ಇತರರಿಗಾಗಲಿ, ವಿಧಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಯಾರೂ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ತಾನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಶಿವನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಧರ್ಮಜ್ಞಾನವಿರಕ್ತ್ಯೃದ್ಧಿ ತಪೋವಿದ್ಯಾಕ್ರಿಯಾದಿಭಿಃ। ರಥಂ ಸೂತಂ ಧ್ವಜಂ ವಾಹಾನ್ಧನುರ್ವರ್ಮಶರಾದಿ ಯತ್

ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಅವನು ರಥ, ಸಾರಥಿ, ಧ್ವಜ, ಕುದುರೆಗಳು, ಧನುಸ್ಸು, ಕವಚ, ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರकटಿಸಿದನು.