ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯಃ ಸರ್ವೇ ದೇವರ್ಷಯಶ್ಚ ಸತ್ತಮ । ರಾಜರ್ಷಯಶ್ಚ ತತ್ರಾಸನ್ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಭರತಪುಙ್ಗವಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ದೇವರುಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ರಾಜರುಷಿಗಳೂ ಕೂಡ ಭಾರತವಂಶದ ಮುಖ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು.

ಪರ್ವತೋ ನಾರದೋ ಧೌಮ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ಬಾದರಾಯಣಃ । ಬೃಹದಶ್ವೋ ಭರದ್ವಾಜಃ ಸಶಿಷ್ಯೋ ರೇಣುಕಾಸುತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ, ನಾರದ, ಧೌಮ್ಯ, ಪೂಜ್ಯ ಬಾದರಾಯಣ, ಬೃಹದಶ್ವ, ಭರದ್ವಾಜನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾಪುತ್ರನೂ ಇದ್ದರು.

ವಸಿಷ್ಠ ಇನ್ದ್ರಪ್ರಮದಃ ತ್ರಿತೋ ಗೃತ್ಸಮದೋಽಸಿತಃ । ಕಕ್ಷೀವಾನ್ ಗೌತಮೋಽತ್ರಿಶ್ಚ ಕೌಶಿಕೋಽಥ ಸುದರ್ಶನಃ

ವಸಿಷ್ಠ, ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ, ತೃತ, ಗೃತ್ಸಮದ, ಅಸಿತ, ಕಕ್ಷೀವಾನ್, ಗೌತಮ, ಅತ್ರಿ, ಕೌಶಿಕ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನರೂ ಕೂಡ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು.

ಅನ್ಯೇ ಚ ಮುನಯೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮರಾತಾದಯೋಽಮಲಾಃ । ಶಿಷ್ಯೈರುಪೇತಾ ಆಜಗ್ಮುಃ ಕಶ್ಯಪಾಙ್‌ಗಿರಸಾದಯಃ

ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ಬ್ರಹ್ಮರಾತ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಕಶ್ಯಪ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಬಂದಿದ್ದರು.

ತಾನ್ ಸಮೇತಾನ್ ಮಹಾಭಾಗಾನ್ ಉಪಲಭ್ಯ ವಸೂತ್ತಮಃ । ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ದೇಶಕಾಲವಿಭಾಗವಿತ್

ಅಂತಹ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ವಸುಗಳಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಸ್ಥಳಕಾಲದ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ತತ್ಪ್ರಭಾವಜ್ಞ ಆಸೀನಂ ಜಗದೀಶ್ವರಮ್ । ಹೃದಿಸ್ಥಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಮಾಯಯೋಪಾತ್ತ ವಿಗ್ರಹಮ್

ಅವನೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆ ತಿಳಿದಿರುವ, ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಜಗದೀಶ್ವರನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರಾನ್ ಉಪಾಸೀನಾನ್ ಪ್ರಶ್ರಯಪ್ರೇಮಸಙ್ಗತಾನ್ । ಅಭ್ಯಾಚಷ್ಟಾನುರಾಗಾಶ್ರೈಃ ಅನ್ಧೀಭೂತೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ

ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಅಹೋ ಕಷ್ಟಮಹೋಽನ್ಯಾಯ್ಯಂ ಯದ್ ಯೂಯಂ ಧರ್ಮನನ್ದನಾಃ । ಜೀವಿತುಂ ನಾರ್ಹಥ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ವಿಪ್ರಧರ್ಮಾಚ್ಯುತಾಶ್ರಯಾಃ

ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ದುಃಖ, ಎಷ್ಟು ಅನ್ಯಾಯ! ಧರ್ಮನಂದನರಾದ ನೀವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಇಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

ಸಂಸ್ಥಿತೇಽತಿರಥೇ ಪಾಣ್ಡೌ ಪೃಥಾ ಬಾಲಪ್ರಜಾ ವಧೂಃ । ಯುಷ್ಮತ್ಕೃತೇ ಬಹೂನ್ ಕ್ಲೇಶಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ತೋಕವತೀ ಮುಹುಃ

ಮಹಾ ಯೋಧ ಪಾಂಡುನು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

ಸರ್ವಂ ಕಾಲಕೃತಂ ಮನ್ಯೇ ಭವತಾಂ ಚ ಯದಪ್ರಿಯಮ್ । ಸಪಾಲೋ ಯದ್ವಶೇ ಲೋಕೋ ವಾಯೋರಿವ ಘನಾವಲಿಃ

ನಿಮಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಲದ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಲೋಕವೂ ಅದರ ವಶದಲ್ಲಿದೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ತಿರುಗುವಂತೆ.

ಯತ್ರ ಧರ್ಮಸುತೋ ರಾಜಾ ಗದಾಪಾಣಿರ್ವೃಕೋದರಃ । ಕೃಷ್ಣೋಽಸ್ತ್ರೀ ಗಾಣ್ಡಿವಂ ಚಾಪಂ ಸುಹೃತ್ ಕೃಷ್ಣಃ ತತೋ ವಿಪತ್

ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಭೀಮನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಗ, ಅರ್ಜುನನು ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹೇಗೆ ದುಃಖ ಸಾಧ್ಯ?

ನ ಹ್ಯಸ್ಯ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ರಾಜನ್ ಪುಮಾನ್ ವೇದ ವಿಧಿತ್ಸಿತಮ್ । ಯತ್ ವಿಜಿಜ್ಞಾಸಯಾ ಯುಕ್ತಾ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ಕವಯೋಽಪಿ ಹಿ

ರಾಜನೆ, ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಅರಿಯಲಾಗದು; ತಿಳಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೂಡ ಅದರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಇದಂ ದೈವತಂತ್ರಂ ವ್ಯವಸ್ಯ ಭರತರ್ಷಭ । ತಸ್ಯಾನುವಿಹಿತೋಽನಾಥಾ ನಾಥ ಪಾಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಭೋ

ಆದುದರಿಂದ, ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದನ್ನು ದೈವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಅನಾಥನಾದರೂ ಪ್ರಭುವಾಗಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಏಷ ವೈ ಭಗವಾನ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಆದ್ಯೋ ನಾರಾಯಣಃ ಪುಮಾನ್ । ಮೋಹಯನ್ ಮಾಯಯಾ ಲೋಕಂ ಗೂಢಶ್ಚರತಿ ವೃಷ್ಣಿಷು

ಈತನೇ ಭಗವಂತನು, ಆದ್ಯನಾರಾಯಣನು, ವೃಷ್ಣಿಕುಲದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಸ್ಯಾನುಭಾವಂ ಭಗವಾನ್ ವೇದ ಗುಹ್ಯತಮಂ ಶಿವಃ । ದೇವರ್ಷಿರ್ನಾರದಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಗವಾನ್ ಕಪಿಲೋ ನೃಪ

ಭಗವಂತನ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ಮಹಿಮೆknown ಶಿವ, ದೇವರುಷಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಕಪಿಲರು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜನೇ.

ಯಂ ಮನ್ಯಸೇ ಮಾತುಲೇಯಂ ಪ್ರಿಯಂ ಮಿತ್ರಂ ಸುಹೃತ್ತಮಮ್ । ಅಕರೋಃ ಸಚಿವಂ ದೂತಂ ಸೌಹೃದಾದಥ ಸಾರಥಿಮ್

ನೀನು ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಂತ ಹಿತೈಷಿಯಾಗಿಯೂ, ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿಯೂ, ದೂತನಾಗಿಯೂ, ಸಾರಥಿಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಿದವನೇ—

ಸರ್ವಾತ್ಮನಃ ಸಮದೃಶೋ ಹ್ಯದ್ವಯಸ್ಯಾನಹಙ್ಕೃತೇಃ । ತತ್ಕೃತಂ ಮತಿವೈಷಮ್ಯಂ ನಿರವದ್ಯಸ್ಯ ನ ಕ್ವಚಿತ್

ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾದ, ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ಅಖಂಡ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಅವನಿಂದ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

ತಥಾಪ್ಯೇಕಾನ್ತಭಕ್ತೇಷು ಪಶ್ಯ ಭೂಪಾನುಕಮ್ಪಿತಮ್ । ಯತ್ ಮೇ ಅಸೂನ್ ತ್ಯಜತಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕೃಷ್ಣೋ ದರ್ಶನಮಾಗತಃ

ಆದರೂ, ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಅವನ ಕರುಣೆ ನೋಡಿ, ರಾಜನೇ—ನಾನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವಾಗ ಕೃಷ್ಣನೇ ನನಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

ಭಕ್ತ್ಯಾವೇಶ್ಯ ಮನೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ವಾಚಾ ಯನ್ನಾಮ ಕೀರ್ತಯನ್ । ತ್ಯಜನ್ ಕಲೇವರಂ ಯೋಗೀ ಮುಚ್ಯತೇ ಕಾಮಕರ್ಮಭಿಃ

ಯೋಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಬಾಯಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸಿದಾಗ, ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

(ವಂಶಸ್ಥ) ಸ ದೇವದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರತೀಕ್ಷತಾಂ ಕಲೇವರಂ ಯಾವದಿದಂ ಹಿನೋಮ್ಯಹಮ್ । ಪ್ರಸನ್ನಹಾಸಾರುಣಲೋಚನೋಲ್ಲಸನ್ ಮುಖಾಮ್ಬುಜೋ ಧ್ಯಾನಪಥಶ್ಚತುರ್ಭುಜಃ

ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಭಗವಂತನು, ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುವರೆಗೆ ಕಾಯಲಿ. ಅವನು ನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಿರಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಮಲಮುಖ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ನನ್ನ ಧ್ಯಾನದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । (ಅನುಷ್ಟುಪ್) ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ ತತ್ ಆಕರ್ಣ್ಯ ಶಯಾನಂ ಶರಪಞ್ಜರೇ । ಅಪೃಚ್ಛತ್ ವಿವಿಧಾನ್ ಧರ್ಮಾನ್ ಋಷೀಣಾಂ ಚಾನುಶ್ರೃಣ್ವತಾಮ್

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬಾಣಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದವನನ್ನು, ಋಷಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡಿದನು.

ಪುರುಷಸ್ವಭಾವವಿಹಿತಾನ್ ಯಥಾವರ್ಣಂ ಯಥಾಶ್ರಮಮ್ । ವೈರಾಗ್ಯರಾಗೋಪಾಧಿಭ್ಯಾಂ ಆಮ್ನಾತೋಭಯಲಕ್ಷಣಾನ್

ಅವನು ಜನರ ಸ್ವಭಾವ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಧಿಸಲಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಹಾಗು ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು.

ದಾನಧರ್ಮಾನ್ ರಾಜಧರ್ಮಾನ್ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಾನ್ ವಿಭಾಗಶಃ । ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮಾನ್ ಭಗವದ್ಧರ್ಮಾನ್ ಸಮಾಸವ್ಯಾಸ ಯೋಗತಃ

ಅವನು ದಾನಧರ್ಮ, ರಾಜಧರ್ಮ, ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮ, ಮಹಿಳೆಯರ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಧರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವುಗಳ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ ಕೇಳಿದನು.

ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ಸಹೋಪಾಯಾನ್ ಯಥಾ ಮುನೇ । ನಾನಾಖ್ಯಾನೇತಿಹಾಸೇಷು ವರ್ಣಯಾಮಾಸ ತತ್ತ್ವವಿತ್

ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಋಷಿಯು, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನೂ, ವಿವಿಧ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಧರ್ಮಂ ಪ್ರವದತಸ್ತಸ್ಯ ಸ ಕಾಲಃ ಪ್ರತ್ಯುಪಸ್ಥಿತಃ । ಯೋ ಯೋಗಿನಃ ಛನ್ದಮೃತ್ಯೋಃ ವಾಞ್ಛಿತಸ್ತು ಉತ್ತರಾಯಣಃ

ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಬಯಸುವ, ಉತ್ತರಾಯಣ ಎಂಬ ಶುಭ ಸಮಯವು ಬಂದಿತು.

(ವಂಶಸ್ಥ) ತದೋಪಸಂಹೃತ್ಯ ಗಿರಃ ಸಹಸ್ರಣೀಃ ವಿಮುಕ್ತಸಙ್ಗಂ ಮನ ಆದಿಪೂರುಷೇ । ಕೃಷ್ಣೇ ಲಸತ್ಪೀತಪಟೇ ಚತುರ್ಭುಜೇ ಪುರಃ ಸ್ಥಿತೇಽಮೀಲಿತ ದೃಗ್ ವ್ಯಧಾರಯತ್

ಆಗ ಅವನು ಸಾವಿರ ನದಿಗಳಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆದಿಪುರುಷನಾದ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದವನಲ್ಲಿ, ಅಚಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು.

ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಧಾರಣಯಾ ಹತಾಶುಭಃ ತದೀಕ್ಷಯೈವಾಶು ಗತಾಯುಧಶ್ರಮಃ । ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯ ವೃತ್ತಿ ವಿಭ್ರಮಃ ತುಷ್ಟಾವ ಜನ್ಯಂ ವಿಸೃಜನ್ ಜನಾರ್ದನಮ್

ಪವಿತ್ರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಅಶುಭಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಯುದ್ಧದ ದಣಿವು ಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಂತಾಗ, ಅವನು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು, ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಭೀಷ್ಮ ಉವಾಚ । (ಪುಷ್ಪಿತಾಗ್ರಾ) ಇತಿ ಮತಿರುಪಕಲ್ಪಿತಾ ವಿತೃಷ್ಣಾ ಭಗವತಿ ಸಾತ್ವತಪುಙ್ಗವೇ ವಿಭೂಮ್ನಿ । ಸ್ವಸುಖಮುಪಗತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ವಿಹರ್ತುಂ ಪ್ರಕೃತಿಮುಪೇಯುಷಿ ಯದ್‍ಭವಪ್ರವಾಹಃ

ಶ್ರೀಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದ ಅವನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಜನ್ಮಗಳ ಹರಿವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಿಭುವನಕಮನಂ ತಮಾಲವರ್ಣಂ ರವಿಕರಗೌರವರಾಮ್ಬರಂ ದಧಾನೇ । ವಪುರಲಕಕುಲಾವೃತ ಆನನಾಬ್ಜಂ ವಿಜಯಸಖೇ ರತಿರಸ್ತು ಮೇಽನವದ್ಯಾ

ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಆನಂದವಾದ, ತಮಾಲ ಮರದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಕುಂತಲಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾದ ರೂಪ, ಕಮಲಮುಖ, ಅರ್ಜುನನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರೀತಿ ಸದಾ ಇರಲಿ.