ದೇವಾ ಊಚುಃ - ನೈವಂ ವಿದಾಮೋ ಭಗವನ್ ಪ್ರಾಣರೋಧಂ ಚರಾಚರಸ್ಯಾಖಿಲಸತ್ತ್ವಧಾಮ್ನಃ । ವಿಧೇಹಿ ತನ್ನೋ ವೃಜಿನಾದ್ವಿಮೋಕ್ಷಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವಯಂ ತ್ವಾಂ ಶರಣಂ ಶರಣ್ಯಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತಾ, ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪ್ರಾಣನಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಈ ಸಂಕಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು; ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು, ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ಶರಣಾದವನನ್ನು, ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ಮಾ ಭೈಷ್ಟ ಬಾಲಂ ತಪಸೋ ದುರತ್ಯಯಾನ್ ನಿವರ್ತಯಿಷ್ಯೇ ಪ್ರತಿಯಾತ ಸ್ವಧಾಮ । ಯತೋ ಹಿ ವಃ ಪ್ರಾಣನಿರೋಧ ಆಸೀತ್ ಔತ್ತಾನಪಾದಿರ್ಮಯಿ ಸಙ್ಗತಾತ್ಮಾ
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ಭಯಪಡಬೇಡಿ. ನಾನು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಈ ದುರ್ಬೋಧ್ಯವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ. ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಅವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಗಿತ್ತು, ಉತ್ತರಾನಪಾದರ ಮಕ್ಕಳೇ.
ಸೂತ ಉವಾಚ । (ಅನುಷ್ಟುಪ್) ಇತಿ ಭೀತಃ ಪ್ರಜಾದ್ರೋಹಾತ್ ಸರ್ವಧರ್ಮವಿವಿತ್ಸಯಾ । ತತೋ ವಿನಶನಂ ಪ್ರಾಗಾದ್ ಯತ್ರ ದೇವವ್ರತೋಽಪತತ್
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ, ಅವನು ದೇವವ್ರತನು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ತದಾ ತೇ ಭ್ರಾತರಃ ಸರ್ವೇ ಸದಶ್ವೈಃ ಸ್ವರ್ಣಭೂಷಿತೈಃ । ಅನ್ವಗಚ್ಛನ್ ರಥೈರ್ವಿಪ್ರಾ ವ್ಯಾಸಧೌಮ್ಯಾದಯಸ್ತಥಾ
ಅಂದು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರು, ಬಂಗಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೋದರು; ವ್ಯಾಸ, ಧೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಹೋದರು.
ಭಗವಾನಪಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ರಥೇನ ಸಧನಞ್ಜಯಃ । ಸ ತೈರ್ವ್ಯರೋಚತ ನೃಪಃ ಕುಬೇರ ಇವ ಗುಹ್ಯಕೈಃ
ಭಗವಂತನು ಕೂಡ ಧನಂಜಯನೊಂದಿಗೆ ರಥದಲ್ಲಿ ಹೋದನು; ಅವರ ನಡುವೆ ಆ ರಾಜನು, ಯಕ್ಷರ ನಡುವೆ ಕುಬೇರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಪತಿತಂ ಭೂಮೌ ದಿವಶ್ಚ್ಯುತಂ ಇವಾಮರಮ್ । ಪ್ರಣೇಮುಃ ಪಾಣ್ಡವಾ ಭೀಷ್ಮಂ ಸಾನುಗಾಃ ಸಹ ಚಕ್ರಿಣಾ
ಭೀಷ್ಮನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ದೇವತೆಯಂತೆ ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಕ್ರಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ನಮಿಸಿದರು.
ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯಃ ಸರ್ವೇ ದೇವರ್ಷಯಶ್ಚ ಸತ್ತಮ । ರಾಜರ್ಷಯಶ್ಚ ತತ್ರಾಸನ್ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಭರತಪುಙ್ಗವಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ದೇವರುಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ರಾಜರುಷಿಗಳೂ ಕೂಡ ಭಾರತವಂಶದ ಮುಖ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಪರ್ವತೋ ನಾರದೋ ಧೌಮ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ಬಾದರಾಯಣಃ । ಬೃಹದಶ್ವೋ ಭರದ್ವಾಜಃ ಸಶಿಷ್ಯೋ ರೇಣುಕಾಸುತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ, ನಾರದ, ಧೌಮ್ಯ, ಪೂಜ್ಯ ಬಾದರಾಯಣ, ಬೃಹದಶ್ವ, ಭರದ್ವಾಜನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾಪುತ್ರನೂ ಇದ್ದರು.
ವಸಿಷ್ಠ ಇನ್ದ್ರಪ್ರಮದಃ ತ್ರಿತೋ ಗೃತ್ಸಮದೋಽಸಿತಃ । ಕಕ್ಷೀವಾನ್ ಗೌತಮೋಽತ್ರಿಶ್ಚ ಕೌಶಿಕೋಽಥ ಸುದರ್ಶನಃ
ವಸಿಷ್ಠ, ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ, ತೃತ, ಗೃತ್ಸಮದ, ಅಸಿತ, ಕಕ್ಷೀವಾನ್, ಗೌತಮ, ಅತ್ರಿ, ಕೌಶಿಕ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನರೂ ಕೂಡ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು.
ಅನ್ಯೇ ಚ ಮುನಯೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮರಾತಾದಯೋಽಮಲಾಃ । ಶಿಷ್ಯೈರುಪೇತಾ ಆಜಗ್ಮುಃ ಕಶ್ಯಪಾಙ್ಗಿರಸಾದಯಃ
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ಬ್ರಹ್ಮರಾತ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಕಶ್ಯಪ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಬಂದಿದ್ದರು.
ತಾನ್ ಸಮೇತಾನ್ ಮಹಾಭಾಗಾನ್ ಉಪಲಭ್ಯ ವಸೂತ್ತಮಃ । ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ದೇಶಕಾಲವಿಭಾಗವಿತ್
ಅಂತಹ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ವಸುಗಳಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಸ್ಥಳಕಾಲದ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.
ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ತತ್ಪ್ರಭಾವಜ್ಞ ಆಸೀನಂ ಜಗದೀಶ್ವರಮ್ । ಹೃದಿಸ್ಥಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಮಾಯಯೋಪಾತ್ತ ವಿಗ್ರಹಮ್
ಅವನೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆ ತಿಳಿದಿರುವ, ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಜಗದೀಶ್ವರನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರಾನ್ ಉಪಾಸೀನಾನ್ ಪ್ರಶ್ರಯಪ್ರೇಮಸಙ್ಗತಾನ್ । ಅಭ್ಯಾಚಷ್ಟಾನುರಾಗಾಶ್ರೈಃ ಅನ್ಧೀಭೂತೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ
ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಅಹೋ ಕಷ್ಟಮಹೋಽನ್ಯಾಯ್ಯಂ ಯದ್ ಯೂಯಂ ಧರ್ಮನನ್ದನಾಃ । ಜೀವಿತುಂ ನಾರ್ಹಥ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ವಿಪ್ರಧರ್ಮಾಚ್ಯುತಾಶ್ರಯಾಃ
ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ದುಃಖ, ಎಷ್ಟು ಅನ್ಯಾಯ! ಧರ್ಮನಂದನರಾದ ನೀವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಇಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
ಸಂಸ್ಥಿತೇಽತಿರಥೇ ಪಾಣ್ಡೌ ಪೃಥಾ ಬಾಲಪ್ರಜಾ ವಧೂಃ । ಯುಷ್ಮತ್ಕೃತೇ ಬಹೂನ್ ಕ್ಲೇಶಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ತೋಕವತೀ ಮುಹುಃ
ಮಹಾ ಯೋಧ ಪಾಂಡುನು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಸರ್ವಂ ಕಾಲಕೃತಂ ಮನ್ಯೇ ಭವತಾಂ ಚ ಯದಪ್ರಿಯಮ್ । ಸಪಾಲೋ ಯದ್ವಶೇ ಲೋಕೋ ವಾಯೋರಿವ ಘನಾವಲಿಃ
ನಿಮಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಲದ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಲೋಕವೂ ಅದರ ವಶದಲ್ಲಿದೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ತಿರುಗುವಂತೆ.
ಯತ್ರ ಧರ್ಮಸುತೋ ರಾಜಾ ಗದಾಪಾಣಿರ್ವೃಕೋದರಃ । ಕೃಷ್ಣೋಽಸ್ತ್ರೀ ಗಾಣ್ಡಿವಂ ಚಾಪಂ ಸುಹೃತ್ ಕೃಷ್ಣಃ ತತೋ ವಿಪತ್
ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಭೀಮನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಗ, ಅರ್ಜುನನು ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹೇಗೆ ದುಃಖ ಸಾಧ್ಯ?
ನ ಹ್ಯಸ್ಯ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ರಾಜನ್ ಪುಮಾನ್ ವೇದ ವಿಧಿತ್ಸಿತಮ್ । ಯತ್ ವಿಜಿಜ್ಞಾಸಯಾ ಯುಕ್ತಾ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ಕವಯೋಽಪಿ ಹಿ
ರಾಜನೆ, ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಅರಿಯಲಾಗದು; ತಿಳಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೂಡ ಅದರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ ಇದಂ ದೈವತಂತ್ರಂ ವ್ಯವಸ್ಯ ಭರತರ್ಷಭ । ತಸ್ಯಾನುವಿಹಿತೋಽನಾಥಾ ನಾಥ ಪಾಹಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಭೋ
ಆದುದರಿಂದ, ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದನ್ನು ದೈವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಅನಾಥನಾದರೂ ಪ್ರಭುವಾಗಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
ಏಷ ವೈ ಭಗವಾನ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಆದ್ಯೋ ನಾರಾಯಣಃ ಪುಮಾನ್ । ಮೋಹಯನ್ ಮಾಯಯಾ ಲೋಕಂ ಗೂಢಶ್ಚರತಿ ವೃಷ್ಣಿಷು
ಈತನೇ ಭಗವಂತನು, ಆದ್ಯನಾರಾಯಣನು, ವೃಷ್ಣಿಕುಲದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಸ್ಯಾನುಭಾವಂ ಭಗವಾನ್ ವೇದ ಗುಹ್ಯತಮಂ ಶಿವಃ । ದೇವರ್ಷಿರ್ನಾರದಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಗವಾನ್ ಕಪಿಲೋ ನೃಪ
ಭಗವಂತನ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ಮಹಿಮೆknown ಶಿವ, ದೇವರುಷಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಕಪಿಲರು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜನೇ.
ಯಂ ಮನ್ಯಸೇ ಮಾತುಲೇಯಂ ಪ್ರಿಯಂ ಮಿತ್ರಂ ಸುಹೃತ್ತಮಮ್ । ಅಕರೋಃ ಸಚಿವಂ ದೂತಂ ಸೌಹೃದಾದಥ ಸಾರಥಿಮ್
ನೀನು ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಂತ ಹಿತೈಷಿಯಾಗಿಯೂ, ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿಯೂ, ದೂತನಾಗಿಯೂ, ಸಾರಥಿಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಿದವನೇ—
ಸರ್ವಾತ್ಮನಃ ಸಮದೃಶೋ ಹ್ಯದ್ವಯಸ್ಯಾನಹಙ್ಕೃತೇಃ । ತತ್ಕೃತಂ ಮತಿವೈಷಮ್ಯಂ ನಿರವದ್ಯಸ್ಯ ನ ಕ್ವಚಿತ್
ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾದ, ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ಅಖಂಡ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಅವನಿಂದ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
ತಥಾಪ್ಯೇಕಾನ್ತಭಕ್ತೇಷು ಪಶ್ಯ ಭೂಪಾನುಕಮ್ಪಿತಮ್ । ಯತ್ ಮೇ ಅಸೂನ್ ತ್ಯಜತಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕೃಷ್ಣೋ ದರ್ಶನಮಾಗತಃ
ಆದರೂ, ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಅವನ ಕರುಣೆ ನೋಡಿ, ರಾಜನೇ—ನಾನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವಾಗ ಕೃಷ್ಣನೇ ನನಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಭಕ್ತ್ಯಾವೇಶ್ಯ ಮನೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ವಾಚಾ ಯನ್ನಾಮ ಕೀರ್ತಯನ್ । ತ್ಯಜನ್ ಕಲೇವರಂ ಯೋಗೀ ಮುಚ್ಯತೇ ಕಾಮಕರ್ಮಭಿಃ
ಯೋಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಬಾಯಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸಿದಾಗ, ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
(ವಂಶಸ್ಥ) ಸ ದೇವದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರತೀಕ್ಷತಾಂ ಕಲೇವರಂ ಯಾವದಿದಂ ಹಿನೋಮ್ಯಹಮ್ । ಪ್ರಸನ್ನಹಾಸಾರುಣಲೋಚನೋಲ್ಲಸನ್ ಮುಖಾಮ್ಬುಜೋ ಧ್ಯಾನಪಥಶ್ಚತುರ್ಭುಜಃ
ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಭಗವಂತನು, ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುವರೆಗೆ ಕಾಯಲಿ. ಅವನು ನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಿರಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಮಲಮುಖ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ನನ್ನ ಧ್ಯಾನದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ಸೂತ ಉವಾಚ । (ಅನುಷ್ಟುಪ್) ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ ತತ್ ಆಕರ್ಣ್ಯ ಶಯಾನಂ ಶರಪಞ್ಜರೇ । ಅಪೃಚ್ಛತ್ ವಿವಿಧಾನ್ ಧರ್ಮಾನ್ ಋಷೀಣಾಂ ಚಾನುಶ್ರೃಣ್ವತಾಮ್
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬಾಣಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದವನನ್ನು, ಋಷಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡಿದನು.
ಪುರುಷಸ್ವಭಾವವಿಹಿತಾನ್ ಯಥಾವರ್ಣಂ ಯಥಾಶ್ರಮಮ್ । ವೈರಾಗ್ಯರಾಗೋಪಾಧಿಭ್ಯಾಂ ಆಮ್ನಾತೋಭಯಲಕ್ಷಣಾನ್
ಅವನು ಜನರ ಸ್ವಭಾವ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಧಿಸಲಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಹಾಗು ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು.
ದಾನಧರ್ಮಾನ್ ರಾಜಧರ್ಮಾನ್ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಾನ್ ವಿಭಾಗಶಃ । ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮಾನ್ ಭಗವದ್ಧರ್ಮಾನ್ ಸಮಾಸವ್ಯಾಸ ಯೋಗತಃ
ಅವನು ದಾನಧರ್ಮ, ರಾಜಧರ್ಮ, ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮ, ಮಹಿಳೆಯರ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಧರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವುಗಳ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ ಕೇಳಿದನು.
ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ಸಹೋಪಾಯಾನ್ ಯಥಾ ಮುನೇ । ನಾನಾಖ್ಯಾನೇತಿಹಾಸೇಷು ವರ್ಣಯಾಮಾಸ ತತ್ತ್ವವಿತ್
ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಋಷಿಯು, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನೂ, ವಿವಿಧ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.