ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅಹೋ ಮೇ ಬತ ದೌರಾತ್ಮ್ಯಂ ಸ್ತ್ರೀಜಿತಸ್ಯೋಪಧಾರಯ । ಯೋಽಙ್‌ಕಂ ಪ್ರೇಮ್ಣಾಽಽರುರುಕ್ಷನ್ತಂ ನಾಭ್ಯನನ್ದಮಸತ್ತಮಃ

ಅಯ್ಯೋ, ಹೆಂಗಸಿನಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ ನನ್ನ ದುರಾದೃಷ್ಟವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿ! ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಲು ಬಯಸಿದ ಆ ನಿರಪರಾಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಸ್ವಾಗತಿಸದೆ, ಎಷ್ಟು ಪಾಪಿ ಆಗಿದ್ದೇನೆ!

ನಾರದ ಉವಾಚ - ಮಾ ಮಾ ಶುಚಃ ಸ್ವತನಯಂ ದೇವಗುಪ್ತಂ ವಿಶಾಮ್ಪತೇ । ತತ್ಪ್ರಭಾವಂ ಅವಿಜ್ಞಾಯ ಪ್ರಾವೃಙ್‌ಕ್ತೇ ಯದ್ಯಶೋ ಜಗತ್

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಜೆಗಳ ರಕ್ಷಕನೇ, ದೇವತೆಗಳು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯಾದರೂ, ಅವನ ಯಶಸ್ಸು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಲಿದೆ.

ಸುದುಷ್ಕರಂ ಕರ್ಮ ಕೃತ್ವಾ ಲೋಕಪಾಲೈರಪಿ ಪ್ರಭುಃ । ಐಷ್ಯತ್ಯಚಿರತೋ ರಾಜನ್ ಯಶೋ ವಿಪುಲಯಂಸ್ತವ

ಲೋಕಪಾಲರೂ ಕೂಡ ಸಾಧಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ರಾಜನೇ, ಬೇಗನೆ ನಿನಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಕೀರ್ತಿ ದೊರಕಲಿದೆ.

ಮೈತ್ರೇಯ ಉವಾಚ - ಇತಿ ದೇವರ್ಷಿಣಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಶ್ರುತ್ಯ ಜಗತೀಪತಿಃ । ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮೀಮನಾದೃತ್ಯ ಪುತ್ರಂ ಏವಾನ್ವಚಿನ್ತಯತ್

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವರ್ಷಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿ, ರಾಜಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಗಮನಕೊಡದೆ, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನಷ್ಟೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತತ್ರಾಭಿಷಿಕ್ತಃ ಪ್ರಯತಃ ತಾಂ ಉಪೋಷ್ಯ ವಿಭಾವರೀಮ್ । ಸಮಾಹಿತಃ ಪರ್ಯಚರ ದೃಷ್ಯಾದೇಶೇನ ಪೂರುಷಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡು ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಉಪದೇಶದಂತೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ತ್ರಿರಾತ್ರಾನ್ತೇ ತ್ರಿರಾತ್ರಾನ್ತೇ ಕಪಿತ್ಥಬದರಾಶನಃ । ಆತ್ಮವೃತ್ತ್ಯನುಸಾರೇಣ ಮಾಸಂ ನಿನ್ಯೇಽರ್ಚಯನ್ ಹರಿಮ್

ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ, ಅವನು ಕಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಬದರಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ದ್ವಿತೀಯಂ ಚ ತಥಾ ಮಾಸಂ ಷಷ್ಠೇ ಷಷ್ಠೇಽರ್ಭಕೋ ದಿನೇ । ತೃಣಪರ್ಣಾದಿಭಿಃ ಶೀರ್ಣೈಃ ಕೃತಾನ್ನೋಽಭ್ಯರ್ಚಯನ್ ವಿಭುಮ್

ಎರಡನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಆರನೇ ದಿನ, ಆ ಬಾಲಕನು ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳು, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸಿ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

ತೃತೀಯಂ ಚಾನಯನ್ ಮಾಸಂ ನವಮೇ ನವಮೇಽಹನಿ । ಅಬ್ಭಕ್ಷ ಉತ್ತಮಶ್ಲೋಕಂ ಉಪಾಧಾವತ್ಸಮಾಧಿನಾ

ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ, ಅವನು ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಚತುರ್ಥಮಪಿ ವೈ ಮಾಸಂ ದ್ವಾದಶೇ ದ್ವಾದಶೇಽಹನಿ । ವಾಯುಭಕ್ಷೋ ಜಿತಶ್ವಾಸೋ ಧ್ಯಾಯನ್ ದೇವಮಧಾರಯತ್

ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ, ಅವನು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪಞ್ಚಮೇ ಮಾಸ್ಯನುಪ್ರಾಪ್ತೇ ಜಿತಶ್ವಾಸೋ ನೃಪಾತ್ಮಜಃ । ಧ್ಯಾಯನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಪದೈಕೇನ ತಸ್ಥೌ ಸ್ಥಾಣುರಿವಾಚಲಃ

ಐದನೇ ತಿಂಗಳು ಬಂದಾಗ, ರಾಜಕುಮಾರನು ಉಸಿರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ಶಿಲೆಯಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಸರ್ವತೋ ಮನ ಆಕೃಷ್ಯ ಹೃದಿ ಭೂತೇನ್ದ್ರಿಯಾಶಯಮ್ । ಧ್ಯಾಯನ್ ಭಗವತೋ ರೂಪಂ ನಾದ್ರಾಕ್ಷೀತ್ ಕಿಂಚನಾಪರಮ್

ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ಆಧಾರಂ ಮಹದಾದೀನಾಂ ಪ್ರಧಾನಪುರುಷೇಶ್ವರಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮ ಧಾರಯಮಾಣಸ್ಯ ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾಶ್ಚಕಮ್ಪಿರೇ

ಮಹಾತ್ಮೆಯಾದ ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆಧಾರನಾಗಿರುವವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಕಂಪಿಸಿದವು.

ಯದೈಕಪಾದೇನ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಾರ್ಭಕಃ ತಸ್ಥೌ ತದಙ್‌ಗುಷ್ಠನಿಪೀಡಿತಾ ಮಹೀ । ನನಾಮ ತತ್ರಾರ್ಧಮಿಭೇನ್ದ್ರಧಿಷ್ಠಿತಾ ತರೀವ ಸವ್ಯೇತರತಃ ಪದೇ ಪದೇ

ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ, ಅವನ ಬೊಟ್ಟೆಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಭೂಮಿ ಅವನು ನಿಂತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದಂತೆ, ಆನೆ ಮೆಟ್ಟಿಲು ತೂಕದಿಂದ ಜಾರುವಂತೆ ಆಯಿತು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಅಭಿಧ್ಯಾಯತಿ ವಿಶ್ವಮಾತ್ಮನೋ ದ್ವಾರಂ ನಿರುಧ್ಯಾಸುಮನನ್ಯಯಾ ಧಿಯಾ । ಲೋಕಾ ನಿರುಚ್ಛ್ವಾಸನಿಪೀಡಿತಾ ಭೃಶಂ ಸಲೋಕಪಾಲಾಃ ಶರಣಂ ಯಯುರ್ಹರಿಮ್

ಅವನು ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಲೋಕಗಳೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾಲಕರು ಉಸಿರಾಡಲಾಗದೆ, ಹರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.

ದೇವಾ ಊಚುಃ - ನೈವಂ ವಿದಾಮೋ ಭಗವನ್ ಪ್ರಾಣರೋಧಂ ಚರಾಚರಸ್ಯಾಖಿಲಸತ್ತ್ವಧಾಮ್ನಃ । ವಿಧೇಹಿ ತನ್ನೋ ವೃಜಿನಾದ್ವಿಮೋಕ್ಷಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವಯಂ ತ್ವಾಂ ಶರಣಂ ಶರಣ್ಯಮ್

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತಾ, ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪ್ರಾಣನಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಈ ಸಂಕಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು; ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು, ಶರಣಾಗತರಿಗೆ ಶರಣಾದವನನ್ನು, ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ಮಾ ಭೈಷ್ಟ ಬಾಲಂ ತಪಸೋ ದುರತ್ಯಯಾನ್ ನಿವರ್ತಯಿಷ್ಯೇ ಪ್ರತಿಯಾತ ಸ್ವಧಾಮ । ಯತೋ ಹಿ ವಃ ಪ್ರಾಣನಿರೋಧ ಆಸೀತ್ ಔತ್ತಾನಪಾದಿರ್ಮಯಿ ಸಙ್‌ಗತಾತ್ಮಾ

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ಭಯಪಡಬೇಡಿ. ನಾನು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಈ ದುರ್ಬೋಧ್ಯವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ. ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಅವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಗಿತ್ತು, ಉತ್ತರಾನಪಾದರ ಮಕ್ಕಳೇ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । (ಅನುಷ್ಟುಪ್) ಇತಿ ಭೀತಃ ಪ್ರಜಾದ್ರೋಹಾತ್ ಸರ್ವಧರ್ಮವಿವಿತ್ಸಯಾ । ತತೋ ವಿನಶನಂ ಪ್ರಾಗಾದ್ ಯತ್ರ ದೇವವ್ರತೋಽಪತತ್

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ, ಅವನು ದೇವವ್ರತನು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ತದಾ ತೇ ಭ್ರಾತರಃ ಸರ್ವೇ ಸದಶ್ವೈಃ ಸ್ವರ್ಣಭೂಷಿತೈಃ । ಅನ್ವಗಚ್ಛನ್ ರಥೈರ್ವಿಪ್ರಾ ವ್ಯಾಸಧೌಮ್ಯಾದಯಸ್ತಥಾ

ಅಂದು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರು, ಬಂಗಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೋದರು; ವ್ಯಾಸ, ಧೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಹೋದರು.

ಭಗವಾನಪಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ರಥೇನ ಸಧನಞ್ಜಯಃ । ಸ ತೈರ್ವ್ಯರೋಚತ ನೃಪಃ ಕುಬೇರ ಇವ ಗುಹ್ಯಕೈಃ

ಭಗವಂತನು ಕೂಡ ಧನಂಜಯನೊಂದಿಗೆ ರಥದಲ್ಲಿ ಹೋದನು; ಅವರ ನಡುವೆ ಆ ರಾಜನು, ಯಕ್ಷರ ನಡುವೆ ಕುಬೇರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಪತಿತಂ ಭೂಮೌ ದಿವಶ್ಚ್ಯುತಂ ಇವಾಮರಮ್ । ಪ್ರಣೇಮುಃ ಪಾಣ್ಡವಾ ಭೀಷ್ಮಂ ಸಾನುಗಾಃ ಸಹ ಚಕ್ರಿಣಾ

ಭೀಷ್ಮನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ದೇವತೆಯಂತೆ ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಕ್ರಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ನಮಿಸಿದರು.

ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯಃ ಸರ್ವೇ ದೇವರ್ಷಯಶ್ಚ ಸತ್ತಮ । ರಾಜರ್ಷಯಶ್ಚ ತತ್ರಾಸನ್ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಭರತಪುಙ್ಗವಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ದೇವರುಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ರಾಜರುಷಿಗಳೂ ಕೂಡ ಭಾರತವಂಶದ ಮುಖ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು.

ಪರ್ವತೋ ನಾರದೋ ಧೌಮ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ಬಾದರಾಯಣಃ । ಬೃಹದಶ್ವೋ ಭರದ್ವಾಜಃ ಸಶಿಷ್ಯೋ ರೇಣುಕಾಸುತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ, ನಾರದ, ಧೌಮ್ಯ, ಪೂಜ್ಯ ಬಾದರಾಯಣ, ಬೃಹದಶ್ವ, ಭರದ್ವಾಜನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾಪುತ್ರನೂ ಇದ್ದರು.

ವಸಿಷ್ಠ ಇನ್ದ್ರಪ್ರಮದಃ ತ್ರಿತೋ ಗೃತ್ಸಮದೋಽಸಿತಃ । ಕಕ್ಷೀವಾನ್ ಗೌತಮೋಽತ್ರಿಶ್ಚ ಕೌಶಿಕೋಽಥ ಸುದರ್ಶನಃ

ವಸಿಷ್ಠ, ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ, ತೃತ, ಗೃತ್ಸಮದ, ಅಸಿತ, ಕಕ್ಷೀವಾನ್, ಗೌತಮ, ಅತ್ರಿ, ಕೌಶಿಕ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನರೂ ಕೂಡ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು.

ಅನ್ಯೇ ಚ ಮುನಯೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮರಾತಾದಯೋಽಮಲಾಃ । ಶಿಷ್ಯೈರುಪೇತಾ ಆಜಗ್ಮುಃ ಕಶ್ಯಪಾಙ್‌ಗಿರಸಾದಯಃ

ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ಬ್ರಹ್ಮರಾತ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಕಶ್ಯಪ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಬಂದಿದ್ದರು.

ತಾನ್ ಸಮೇತಾನ್ ಮಹಾಭಾಗಾನ್ ಉಪಲಭ್ಯ ವಸೂತ್ತಮಃ । ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ದೇಶಕಾಲವಿಭಾಗವಿತ್

ಅಂತಹ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ವಸುಗಳಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಸ್ಥಳಕಾಲದ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ತತ್ಪ್ರಭಾವಜ್ಞ ಆಸೀನಂ ಜಗದೀಶ್ವರಮ್ । ಹೃದಿಸ್ಥಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಮಾಯಯೋಪಾತ್ತ ವಿಗ್ರಹಮ್

ಅವನೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆ ತಿಳಿದಿರುವ, ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಜಗದೀಶ್ವರನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರಾನ್ ಉಪಾಸೀನಾನ್ ಪ್ರಶ್ರಯಪ್ರೇಮಸಙ್ಗತಾನ್ । ಅಭ್ಯಾಚಷ್ಟಾನುರಾಗಾಶ್ರೈಃ ಅನ್ಧೀಭೂತೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ

ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಅಹೋ ಕಷ್ಟಮಹೋಽನ್ಯಾಯ್ಯಂ ಯದ್ ಯೂಯಂ ಧರ್ಮನನ್ದನಾಃ । ಜೀವಿತುಂ ನಾರ್ಹಥ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ವಿಪ್ರಧರ್ಮಾಚ್ಯುತಾಶ್ರಯಾಃ

ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ದುಃಖ, ಎಷ್ಟು ಅನ್ಯಾಯ! ಧರ್ಮನಂದನರಾದ ನೀವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಇಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

ಸಂಸ್ಥಿತೇಽತಿರಥೇ ಪಾಣ್ಡೌ ಪೃಥಾ ಬಾಲಪ್ರಜಾ ವಧೂಃ । ಯುಷ್ಮತ್ಕೃತೇ ಬಹೂನ್ ಕ್ಲೇಶಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ತೋಕವತೀ ಮುಹುಃ

ಮಹಾ ಯೋಧ ಪಾಂಡುನು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಳೆ.