ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ತೇಷಾಂ ಉದ್ದಾಮವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಅಷ್ಟಾದಶ ಮಹಾರಥಾಃ । ಆಸನ್ನುದಾರಯಶಸಃ ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಶೃಣು

ಅವರಲ್ಲಿ ಶೂರತೆ ತುಂಬಿದ ಹದಿನೆಂಟು ಮಹಾರಥಿಗಳು ಇದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಶ್ಚಾನಿರುದ್ಧಶ್ಚ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಭಾನುರೇವ ಚ । ಸಾಮ್ಬೋ ಮಧುರ್ಬೃಹದ್‌ಭಾನುಃ ಚಿತ್ರಭಾನುರ್ವೃಕೋಽರುಣಃ

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ, ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ಭಾನು, ಸಾಮ್ಬ, ಮಧು, ಬೃಹದ್ಭಾನು, ಚಿತ್ರಭಾನು, ವೃಕ, ಮತ್ತು ಅರುಣ,

ಪುಷ್ಕರೋ ವೇದಬಾಹುಶ್ಚ ಶ್ರುತದೇವಃ ಸುನನ್ದನಃ । ಚಿತ್ರಬಾಹುರ್ವಿರೂಪಶ್ಚ ಕವಿರ್ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಏವ ಚ

ಪುಷ್ಕರ, ವೇದಬಾಹು, ಶ್ರುತದೇವ, ಸುನಂದನ, ಚಿತ್ರಬಾಹು, ವಿರೂಪ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ನ್ಯಗ್ರೋಧ - ಇವರೇ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು.

ಏತೇಷಾಂ ಅಪಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತನುಜಾನಾಂ ಮಧುದ್ವಿಷಃ । ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಆಸೀತ್ ಪ್ರಥಮಃ ಪಿತೃವದ್ ರುಕ್ಮಿಣೀಸುತಃ

ಮಧುವಿನ ಶತ್ರುವಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಜನೇ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿದ್ದನು, ತಂದೆಯಂತೆ.

ಸ ರುಕ್ಮಿಣೋ ದುಹಿತರಂ ಉಪಯೇಮೇ ಮಹಾರಥಃ । ತಸ್ಯಾಂ ತತೋಽನಿರುದ್ಧೋಽಭೂತ್ ನಾಗಾಯತಬಲಾನ್ವಿತಃ

ಆ ಮಹಾಶೂರನು ರುಕ್ಮಿಯ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಕೆಯಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಜನಿಸಿದನು, ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳಷ್ಟು ಬಲವಿತ್ತು.

ಸ ಚಾಪಿ ರುಕ್ಮಿಣಃ ಪೌತ್ರೀಂ ದೌಹಿತ್ರೋ ಜಗೃಹೇ ತತಃ । ವಜ್ರಸ್ತಸ್ಯಾಭವದ್ ಯಸ್ತು ಮೌಷಲಾದವಶೇಷಿತಃ

ಅನಿರುದ್ಧನು ರುಕ್ಮಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಅವನು, ಮತ್ತೆ ರುಕ್ಮಿಯ ಮೊಮ್ಮಗತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆಕೆಯಿಂದ ವಜ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಯಾದವ ವಂಶದ ನಾಶದ ನಂತರ ಉಳಿದವನು ಅವನೇ.

ಪ್ರತಿಬಾಹುರಭೂತ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸುಬಾಹುಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ । ಸುಬಾಹೋಃ ಶಾನ್ತಸೇನೋಽಭೂತ್ ಶತಸೇನಸ್ತು ತತ್ಸುತಃ

ಅವನಿಂದ ಪ್ರತಿಬಾಹು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಪ್ರತಿಬಾಹುವಿನಿಂದ ಸುಬಾಹು ಜನಿಸಿದನು. ಸುಬಾಹುವಿನಿಂದ ಶಾಂತಸೇನನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಶಾಂತಸೇನನ ಮಗ ಶತಸೇನನು.

ನ ಹ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ಕುಲೇ ಜಾತಾ ಅಧನಾ ಅಬಹುಪ್ರಜಾಃ । ಅಲ್ಪಾಯುಷೋಽಲ್ಪವೀರ್ಯಾಶ್ಚ ಅಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಶ್ಚ ಜಜ್ಞಿರೇ

ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬಡವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಪ ಆಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸದವರೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಯದುವಂಶಪ್ರಸೂತಾನಾಂ ಪುಂಸಾಂ ವಿಖ್ಯಾತಕರ್ಮಣಾಮ್ । ಸಙ್ಖ್ಯಾ ನ ಶಕ್ಯತೇ ಕರ್ತುಂ ಅಪಿ ವರ್ಷಾಯುತೈರ್ನೃಪ

ರಾಜನೇ, ಯದು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪುರುಷರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಅಷ್ಟಾಶೀತಿಶತಾನಿ ಚ । ಆಸನ್ಯದುಕುಲಾಚಾರ್ಯಾಃ ಕುಮಾರಾಣಾಂ ಇತಿ ಶ್ರುತಮ್

ಯದು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗುರುಗಳು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ರಾಜಕುಮಾರರು ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ಎಂಟು ಲಕ್ಷಗಳಿದ್ದರೆಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಙ್ಖ್ಯಾನಂ ಯಾದವಾನಾಂ ಕಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ । ಯತ್ರಾಯುತಾನಾಂ ಅಯುತ ಲಕ್ಷೇಣಾಸ್ತೇ ಸ ಆಹುಕಃ

ಯದು ವಂಶದ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ಎಣಿಸುವವರು ಯಾರು? ಅವರೊಳಗೆ ಆಹುಕನಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ದೇವಾಸುರಾಹವಹತಾ ದೈತೇಯಾ ಯೇ ಸುದಾರುಣಾಃ । ತೇ ಚೋತ್ಪನ್ನಾ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಪ್ರಜಾ ದೃಪ್ತಾ ಬಬಾಧಿರೇ

ದೇವಾಸುರರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದ ಭಯಾನಕ ದೈತ್ಯರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದರು, ಅವರು ಗರ್ವದಿಂದ ಜನರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದರು.

ತನ್ನಿಗ್ರಹಾಯ ಹರಿಣಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದೇವಾ ಯದೋಃ ಕುಲೇ । ಅವತೀರ್ಣಾಃ ಕುಲಶತಂ ತೇಷಾಂ ಏಕಾಧಿಕಂ ನೃಪ

ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹರಿಯು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯದು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅವರು ನೂರು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಸೇರಿ ನೂರೊಂದು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ತೇಷಾಂ ಪ್ರಮಾಣಂ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭುತ್ವೇನಾಭವದ್ಧರಿಃ । ಯೇ ಚಾನುವರ್ತಿನಸ್ತಸ್ಯ ವವೃಧುಃ ಸರ್ವಯಾದವಾಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು. ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಯಾದವರು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದರು.

ಶಯ್ಯಾಸನಾಟನಾಲಾಪ ಕ್ರೀಡಾಸ್ನಾನಾದಿಕರ್ಮಸು । ನ ವಿದುಃ ಸನ್ತಮಾತ್ಮಾನಂ ವೃಷ್ಣಯಃ ಕೃಷ್ಣಚೇತಸಃ

ವೃಷ್ಣಿಕುಲದವರು ತಮ್ಮ ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ, ನಡೆಯುವಿಕೆ, ಮಾತುಕತೆ, ಆಟ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.

( ಸ್ರಗ್ಧರಾ ) ತೀರ್ಥಂ ಚಕ್ರೇ ನೃಪೋನಂ ಯದಜನಿ ಯದುಷು ಸ್ವಃಸರಿತ್ಪಾದಶೌಚಂ । ವಿದ್ವಿಟ್‌ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಸ್ವರೂಪಂ ಯಯುರಜಿತಪರಾ ಶ್ರೀರ್ಯದರ್ಥೇಽನ್ಯಯತ್‍ನಃ । ಯನ್ನಾಮಾಮಙ್ಗಲಘ್ನಂ ಶ್ರುತಮಥ ಗದಿತಂ ಯತ್ಕೃತೋ ಗೋತ್ರಧರ್ಮಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯೈತನ್ನ ಚಿತ್ರಂ ಕ್ಷಿತಿಭರಹರಣಂ ಕಾಲಚಕ್ರಾಯುಧಸ್ಯ

( ಮಾಲಿನೀ ) ಜಯತಿ ಜನನಿವಾಸೋ ದೇವಕೀಜನ್ಮವಾದೋ ಯದುವರಪರಿಷತ್ಸ್ವೈರ್ದೋರ್ಭಿರಸ್ಯನ್ನಧರ್ಮಮ್ । ಸ್ಥಿರಚರವೃಜಿನಘ್ನಃ ಸುಸ್ಮಿತಶ್ರೀಮುಖೇನ ವ್ರಜಪುರವನಿತಾನಾಂ ವರ್ಧಯನ್ ಕಾಮದೇವಮ್

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನನಾದ, ದೇವಕಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಯದು ಶ್ರೇಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತಿದ್ದ, ತನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದ, ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಜೀವಿಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ಸುಂದರ ನಗುವಿನಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಿದ, ವ್ರಜ ಮತ್ತು ನಗರದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮನದಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಆತನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಇತ್ಥಂ ಪರಸ್ಯ ನಿಜವರ್ತ್ಮರಿರಕ್ಷಯಾತ್ತ ಲೀಲಾತನೋಸ್ತದನುರೂಪವಿಡಮ್ಬನಾನಿ । ಕರ್ಮಾಣಿ ಕರ್ಮಕಷಣಾನಿ ಯದೂತ್ತಮಸ್ಯ ಶ್ರೂಯಾದಮುಷ್ಯ ಪದಯೋರನುವೃತ್ತಿಮಿಚ್ಛನ್

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ತನ್ನ ಲೀಲಾಮಯ ರೂಪದಿಂದ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾಟಕವಾಡಿದ, ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಡಿದ ಯದು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು, ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆ ಹತ್ತಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಸದಾ ಕೇಳಲಿ.

ಮರ್ತ್ಯಸ್ತಯಾನುಸವಮೇಧಿತಯಾ ಮುಕುನ್ದ ಶ್ರೀಮತ್ಕಥಾಶ್ರವಣಕೀರ್ತನಚಿನ್ತಯೈತಿ । ತದ್ಧಾಮ ದುಸ್ತರಕೃತಾನ್ತಜವಾಪವರ್ಗಂ ಗ್ರಾಮಾದ್ವನಂ ಕ್ಷಿತಿಭುಜೋಽಪಿ ಯಯುರ್ಯದರ್ಥಾಃ

ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕುಂದನ ಮಹಿಮೆಪೂರ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವದು, ಹಾಡುವದು ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನಿಸುವದರಿಂದ, ಭಯಂಕರ ಯಮಧರ್ಮನಿಗೂ ಅತೀತವಾದ ಅವನ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗಾಗಿ ರಾಜರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಚರಿತಾನುವರ್ಣನಂ ನಾಮ ನವತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಚರಿತ್ರಾವರ್ಣನೆ' ಎಂಬ ತೊಂಭತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.